ఆ పరమాత్ముని నుండి విరాట్ జన్మించాడు. విరాట్ నుండి తిరిగి పురుషుడు ఉద్భవించాడు. ఆ పురుషుడు జన్మించిన వెంటనే భూమికి ముందూ, వెనకా విస్తరించాడు. ఆకాశం, భూమి – మీరు ఇద్దరూ అపారమైన దయగలవారు, పరిమితి లేకుండా వ్యాపించి, ఒకటిగా కలిసివున్నారు. ఆకాశం, భూమి! మాకు స్థిరంగా ఉండండి; పాపముల నుండి మమ్మల్ని విడుదల చేయండి. ఇంద్రుడు! నీ గడ్డాలు పింగళవర్ణంలో మెరిసిపోతున్నాయి; నీ గుర్రాలు కూడా పింగళవర్ణమే. కవులు, మానవులు, గాయకులు నీను స్తుతిస్తున్నారు, పింగళవర్ణుడా! బంగారం యొక్క జ్యోతి, ఆవుల యొక్క ప్రకాశం, సత్యం మరియు పవిత్ర వచనాల జ్యోతి – ఆ ప్రకాశంతో మేము ఏకం కావాలని కోరుకుంటున్నాం. ఇంద్రా! ఆ శక్తితో మాకు బలాన్ని ప్రసాదించు; నీవే ఈ మహాబలానికి అధిపతి, విశ్వదర్శి. మాకు జ్ఞానం, పురుషత్వం, దీర్ఘాయువు ప్రసాదించు; యుద్ధాలలో మేము శత్రువులను జయించేట్టు చేయు. బలమైన ఎద్దులు, బలమైన దూడలతో, అన్ని రూపాలను ధరించి, ఓ రెండు దివ్య గోవులారా, లేచి, ఈ విశాలమైన లోకాన్ని మీదిగా చేసుకోండి; ఈ నీళ్ళు మీ కొరకు బాగా కాపాడబడ్డాయి. అగ్ని! మమ్మల్ని పవిత్రులను చేయు; వేగంగా బలం, ఆహారం మాకు ప్రసాదించు; దుష్టచిత్తులను దూరంగా పంపు. ప్రకాశవంతుడు అయిన వాడు మహాసోమాన్ని పానం చేయును; యజ్ఞపతికి జీవం, ఆనందాన్ని తీసుకురావును. వాయువుచేత ప్రేరితుడై, తన శక్తితో రక్షించు, సంతానాన్ని పోషించు, అనేక విధాలుగా ప్రకాశించు. దేవతల అద్భుతమైన రూపం వెలుగులోకి వచ్చింది – అది మిత్ర, వరుణ, అగ్నుల కంటి వంటిది. అది ఆకాశాన్ని, భూమిని, మధ్యలోని అంతరిక్షాన్ని నింపింది; సూర్యుడు కదిలే, నిలిచే అన్నిటికీ ఆత్మ. ఒక మచ్చల గోవు ముందుకు వచ్చింది; తల్లి ముందర నిలబడి, తండ్రిని చేరింది, ఉదయాన్ని కోరుకుంటూ. అతడు లోపల కదులుతూ, ప్రకాశిస్తూ, ఊపిరిని లోపలికి తీసుకొని, బయటకు పంపుతూ, ఆ మహా మహిషుడు పరమాకాశాన్ని వెలికి చూపాడు. ముప్పది నిలయాలలో అతడు ప్రకాశిస్తాడు; వాక్కు ఆ వేగవంతుడికి ప్రతిస్థాపితమై ఉంది, ప్రతి స్థలంలో, ప్రకాశవంతులతో కలసి. పక్షులు ఎలా ఎగిరిపోతాయో, అలాగే ఈ కిరణాలు వెళ్ళిపోతాయి; నక్షత్రాలు రాత్రులతో కలిసి సూర్యుని, సర్వదర్శిని చేరతాయి. అతని సంకేతాలు కనబడవు, అతని కిరణాలు ప్రజల మధ్య వ్యాపించి, అగ్నిలా మెరిసిపోతాయి. ఓ సూర్యా! నీవు వేగవంతుడవు, సర్వదర్శి, జ్యోతి కర్త; నీవు అన్ని ప్రకాశవంతమైన లోకాలను వెలిగించు. నీవు దేవతల సమూహాలను, మానవ సమూహాలను, ఈ లోకాన్ని సూర్యుని దర్శనం కొరకు తిరిగి మళ్లించు. ఈ పవిత్ర దృష్టితో, ఓ వరుణా! నీవు ప్రజలను వారి కదలికల్లో గమనిస్తావు. సూర్యుడు తన కిరణాలతో ఆకాశాన్ని కొలుస్తూ, జననాలను పరిశీలిస్తూ, ఉదయిస్తాడు. సూర్యుడు ఏడుగురు వేగవంతమైన యుయుత్తులైన కూతుళ్లను తన రథానికి జోడించుకున్నాడు; వాటితో, స్వయంగా యుక్తుడై ప్రయాణిస్తాడు. ఏడు ప్రకాశవంతులు, అగ్నిలాంటి జుట్టుతో, సర్వదర్శిగా నిన్ను రథంలో మోస్తారు, ఓ దేవ సూర్యా! అటువంటి అటవీ పర్వతానికి, మహానుభావులకు – ఓ దయగలవాడా! స్తుతిపథాన్ని తెలుసుకో; శక్తుల్ని నడిపించు, ఓ బలాధిపతీ, పూర్వజన్మలలో కోరికతో ఉన్నవాడా! ఇవి నీ కొరకు, ఆశీర్వాదాలతో, మధురమైన భోజ్యంతో, ప్రకాశవంతుడైన, జ్ఞానవంతుడైన ఇంద్రుడు బలార్థం కొరకు అవగాహన పొందుతాడు, అవసరార్థం కాదు. అందువల్ల, ఓ శక్రా! ధనార్థం, శక్తికై, వజ్రాయుధధారి, మహాబలుడా, రా, పానంచేయి, ఆనందించు, మానవులకు అత్యంత దయగలవాడా! ధనానికి మేలు చేసే వీరత్వాన్ని తెలుసుకో; శక్తికి అధిపతివి, ధనానికి అధిపతివి, మానవులకు అత్యంత దయగలవాడవు, బలవంతుల్లో అత్యంత బలవంతుడవు. దాతల్లో అత్యంత దాత, సూర్యునిలా ప్రకాశించే జ్ఞానవంతుడైన ఇంద్రుడు మనలను నడిపించుగాక; అతన్ని స్తుతించండి. శక్రుడే ఆ శక్తికి అధిపతి; అతడిని, జయించలేనివాడిని, విజేతను మేము పిలుస్తున్నాము. అతడు మన శత్రువులను పారద్రోలుగాక, మహానుభావుడైన, సత్యవంతుడైన వాడు. మేము ఇంద్రుని ధనం కోసం, జయానికి పిలుస్తున్నాం; అతడు మన శత్రువులను పారద్రోలుగాక. నీ పూర్వకాలంలో పిండిన సోమపానానికి, వజ్రాయుధధారి, ఉల్లాసార్థం, మాపై అనుగ్రహాన్ని ప్రసాదించు, దయాగుణుడా! సంపూర్ణతను స్తుతించబడింది, మహాబలుడా; నిజంగా, శక్రా, నీవు ఈ కొత్త బహుమతిని స్వీకరిస్తున్నావు. ప్రభువా! మనం ఆ వీరుణ్ణి మాట్లాడుకుందాం – వృత్రుని సంహరించినవాడై, మానవుల మధ్య సంచరించేవాడై, ఆవుల మధ్య స్నేహితుడై, దయగలవాడై, శత్రుత్వం లేనివాడై తిరుగుతాడు. ఇప్పుడు, ఐదు పురీష-పదాలు: నిజంగా, ఓ అగ్ని; నిజంగా, ఓ ఇంద్ర; నిజంగా, ఓ పూషణ; నిజంగా, ఓ దేవతలు. ఓం, నిజంగా, ఓ దేవతలారా! ఇవి ఐదు పురీష-పదాలు... ఇలా... మొదటి ఉత్తర భాగంలో: ఆసిత, కాశ్యప, లేదా దేవల. గాయత్రీ. సోముడు, పవిత్రుడు. ఓ మానవులారా! పవిత్రుడైన ఇందును స్తుతించండి; దేవతలు అతని వద్దకు చేరతారు. అథర్వాణులు మధురపాలను నీకు సమర్పించారు; దైవానికి, దివ్యునికి. మాకు శుభం కలిగించేలా గోవు, ప్రజలు, రథికుడు, రాజు, మొక్కలు – వీటికి మేలు కలిగించు, పవిత్రీకరించు. కాశ్యపుడు, మరీచిపుత్రుడు. గాయత్రీ. సోముడు, పవిత్రుడు. మెరుపులతో, ఘనమైన కాంతితో, ప్రకాశవంతమైన సోమాలు, గోముఖాకారంగా ప్రవహిస్తున్నాయి. ఋత్వికులు ప్రేరేపించగా, ఉల్లాసదాయకుడు బహుమతిని పొందేందుకు ముందుకు సాగుతున్నాడు, విజేతలు తమ స్థానాలను పొందినట్లు. సోముడు అభివృద్ధి చెంది, మన క్షేమార్థం చేరుగాక, ఓ జ్ఞానవంతుడా! సూర్యుని దర్శనార్థం నీవు పవిత్రుడవు. వంద వైఖానస ఋషులు, గాయత్రీ, సోముడు, పవిత్రుడు. నీ కొరకు, ఓ ఋషీ! ఉల్లాసదాయకుని ప్రవాహాలు వేగవంతమైన గుర్రాలవలె ఖ్యాతిని కోరుతూ ప్రవహించాయి. తేనెలతో నిండిన పాత్రకు, అవినాశి నీటికి, స్తోత్రాలు పరుగెత్తాయి. ఆ బిందువులు సముద్రాన్ని చేరాయి, ఆవులు తమ గోత్రాన్ని చేరినట్లు; అవి సత్య గర్భాన్ని చేరాయి. భరద్వాజుడు, బృహస్పతిపుత్రుడు. గాయత్రీ. అగ్ని. ఓ అగ్ని! నివేదన కోసం రా, స్తుతించబడి, హోమాన్ని స్వీకరించు; హోతృవుగా పవిత్ర కుషపుపై ఆసీనుడవు.