సామవేదః

స్వర్గం నుండి ఉప్పొంగుతూ వెయ్యి ప్రవాహాలతో వచ్చిన వృషభుడు, సమస్త సంపదలను మోస్తూ, మానవులను ఉల్లాసపరిచే అమృత స్రోతస్విగా వెలుగుతాడు. ఆయనే సోముడు—సంపదను, ధనాన్ని, హవులను, శుభమైన నివాసాలను అందించే వాడుగా పిండించబడతాడు. పవమాన సోమా! నువ్వు దేవతల జననాలను ఘనంగా ప్రకటించేవాడవు; నీ తేజస్సు అమృతత్వాన్ని ప్రకటిస్తుంది. పవిత్రమైన సోమరసం వడపోతల ద్వారా ప్రవహిస్తూ, నీటి తరంగాల్లా ఆడుతూ, ఉల్లాసాన్ని పంచుతుంది. బలంతో, గోవులను, రాళ్ల మధ్యన ఉన్నవాటినీ, కోడెమందల మధ్యననూ దాటి, ధైర్యవంతుడై, కవచధారి యోధుడిలా ప్రవేశిస్తాడు. అటువంటి మృదువైన, అరణ్యజాతుడైన పవిత్ర సోముడు, ఓ ఇంద్రా! నీకు ఇష్టమైనట్లుగా, రెండు లోకాలను నిలబెట్టే బలంతో, మాకు గొప్ప కీర్తిని ప్రసాదించు. ఇంద్రుడు ప్రజలందరికీ రాజు; ఆయన అందరిని పాలిస్తాడు. ఆయన తన అనేక రూపాల్లో, యజ్ఞకర్తకు ధనాన్ని ప్రసాదిస్తాడు; సమీపంలో ఉన్నవాడికీ ప్రసాదిస్తాడు. ఆయన శక్తితో, విశాలమైన అంతరిక్షంలో, మానవుల మధ్య, ఇంద్రుని మహా ఆనందం కనిపిస్తుంది. ఓ వరుణా! మమ్మల్ని అతి పై ఉగ్గుపాశం నుండి విమోచించు; క్రిందటి, మధ్యలో ఉన్న పాశాలను విడిపించు. అప్పుడు, ఆదిత్యా! నీ ధర్మబలంతో, మేము పాపరహితులై, ఆదితికి చెందతాము. పవిత్రమైన సోమా! నీతో, మేము యుద్ధంలో ఎల్లప్పుడూ విజయవంతులమై, మిత్ర, వరుణ, ఆదితి, నదులు, భూ, ద్యౌలు మమ్మల్ని హానిచేయకుండునట్లు కాపాడుము. ఓ బలవంతులారా! ఇతడిని మమ్మలిలో అగ్రస్థానంలో నిలబెట్టండి. ఇంద్రునికీ, యజ్ఞానికీ, వరుణునికీ, మరుత్స్వాములకు, సోమా! విశాల ప్రదేశాన్ని ప్రసాదిస్తూ ప్రవహించు. మానవుల కీర్తి కోరుతూ, ఓ మహోన్నతుడా! మేము విజయం సాధించాలి. "నేనే ధర్మసూత్రంలో ప్రథమజనుడిని; దేవతలకు ముందునే ఉన్నాను; అమృతత్వపు నామం నాదే. నన్ను ప్రసాదించినవాడు, ఈ విధంగా ఫలితాన్ని పొందుతాడు. నేనే ఆహారమూ, ఆహారాన్ని భక్షించే వాడిని కూడా భక్షిస్తాను." నువ్వు నల్ల, ఎరుపు, మచ్చలున్న ఆవులలో ప్రకాశవంతమైన పాలతో దీనిని పోషించావు. ఆ వృషభుడు—అణచలేని, మచ్చలున్నవారిలో అగ్రస్థానంలో ఉన్నవాడు—ప్రపంచాల్లో పురుష్కారాన్ని కోరుతూ గర్జిస్తూ సంచరిస్తాడు. మాంత్రికులు తమ మాయతో ఆయనను కొలిచారు; మానవ దృష్టితో పితృదేవతలు ఆయన గర్భాన్ని స్వీకరించారు. ఇంద్రుడు, తన రెండు యుత్తుల వాహనాలతో, వాక్కుతో కూడిన యుక్తితో, బంగారు వజ్రాయుధాన్ని ధరించి, మమ్మల్ని పోటీల్లో, వేల బహుమతుల పోటీల్లో కాపాడుము, ఓ మహాబలుడు! అనుష్టుప్ హవిర్భాగాన్ని, రథంతరాన్ని, వసిష్ఠుడు ఆదిత్యుడైన సవితృ, విష్ణువుల తేజస్సు నుండి స్వీకరించాడు. ఓ వాయూ! నీ వాహనాలతో రా; ఓ ప్రకాశవంతుడా! నిన్ను సేవించడానికి నేను సమీపిస్తున్నాను. సోమాన్ని పిండించే యజమాని ఇంటికి నువ్వు రమ్ము. ఓ మఘవన్! వృత్రుని సంహరించడానికి నువ్వు జన్మించినప్పుడు, భూమిని విస్తరించి, దానిని నిలబెట్టావు; ఆకాశాన్నీ నిలబెట్టావు. నా లో ప్రకాశం, కీర్తి, యజ్ఞసారం కలుగునుగాక. ప్రజాపతి పరముడు, ఆకాశాన్ని స్థాపించినట్లే, దానిని స్వర్గంలో స్థాపించుగాక. నీ పోషణ శక్తులు, విజయం, ప్రతిఘటనను అధిగమించే బలాలు సమైక్యమవుగాక. సోమా! అమృతత్వానికి అభివృద్ధి చెంది, పరమ కీర్తిని స్వర్గంలో స్థాపించు. నీవే సోమా! ఈ సమస్త ఔషధులను, నదులను, ఆవులను సృష్టించావు. నీ శరీరంతో విశాల వాయువును విస్తరించావు; నీ వెలుతురుతో చీకటిని తొలగించావు. అగ్నిని, యజ్ఞపు పురోహితుడిని, దేవతను, ధనప్రదాతను నేను స్తుతిస్తున్నాను. వారు ఆవుల ప్రథమ నామాన్ని, మూడుసార్లు ఏడు, ప్రజల అగ్రనామాన్ని తెలుసుకున్నారు. అవి తెలిసినవారు అనుసరించారు; ఎరుపు వర్ణం, ఖ్యాతిగల ఆవులు భూమిపై ప్రత్యక్షమయ్యాయి. కొంతమంది కలిసి పోతుంటారు, మరికొందరు చేరతారు; నదులు ఒకే ప్రాంతాన్ని తాకుతాయి. పవిత్రమైనవి, ప్రకాశవంతమైనవి, ఆహారాన్ని మోసే పవిత్ర జలాలను చేరుకుంటాయి. శుభదాయిని దినకన్య తూర్పున ఉదయించింది; ఆమె లక్షణాలు వ్యాపించాయి. శుభమైన విశ్రాంతి స్థానం ప్రత్యక్షమైంది; అది సమస్త చలించు లోకానికి రాత్రి. ఇప్పుడు ఆ వృషభుని, ఎరుపు వర్ణుడి మహిమను స్తుతిద్దాం. మా వాక్కు, సభలో జాతవేదస్కు, వైశ్వానరునికి, నూతనమై యోచించేవాడికి చేరాలని కోరుకుంటాం. పవిత్రంగా, శుద్ధమైన సోమంలా, అగ్నికి అందంగా. సమస్త దేవతలు, భూ, ద్యౌలు, జలపుత్రుడూ నా యజ్ఞాన్ని ఆలకించుగాక. నా మాటలు మీలో చెదరిపోకుండా, మీకు అనుకూలంగా నేను పలకగలుగునుగాక; మేము చివర్లో ఆనందించగలుగునుగాక. నా కీర్తి భూ, ద్యౌల నుండి కలుగునుగాక; ఇంద్ర, బృహస్పతి నుండి కలుగునుగాక; భగ నుండి కలుగునుగాక; నా కోసం కీర్తి విడుదలవుగాక. ప్రసిద్ధుల సభలో నేను వక్తనై ఉండగలుగునుగాక. ఇప్పుడు నేను ఇంద్రుని వీర్యకార్యాలను ప్రకటించబోతున్నాను. మొదట ఆయన వజ్రాయుధంతో చేసిన కార్యాలు—సర్పాన్ని సంహరించాడు, జలాలను విడదీయగా, పర్వతాలను చీల్చాడు. నేను అగ్ని, సమస్త భూతజ్ఞాని; నెయ్యి నా దృష్టి, అమృతం నా ఆహారం. నేను త్రికాలాధారుడిని, సూర్యుడిని, ఆకాశాన్ని చీల్చేవాడిని, నిరంతర ప్రకాశాన్ని, హవిర్భాగాన్ని, సమస్తమై ఉన్నాను. అగ్ని, జ్ఞానుల అగ్రపదాన్ని కాపాడతాడు; సూర్యుని వేగవంతమైన అడుగును రక్షిస్తాడు; నాభిలో, ఏడు తలలతో అగ్ని సంరక్షణ చేస్తాడు. ప్రకాశవంతమైన అగ్ని, వేడి పెట్టినప్పుడు ప్రకాశిస్తాడు; అతని నాలుక లోపల, నిప్పు ముక్కలా కదులుతుంది. ఓ అగ్నీ! మాకు పోషణ, తేజస్సు, దృష్టితో కూడిన సంపదను ప్రసాదించు. వసంతం, గ్రీష్మం, వర్షాకాలం, శరదృతువు, హేమంతం, శిశిరం—అన్ని రుతువులు ఆనందదాయకంగా వస్తాయి. పురుషుడు వెయ్యి తలలతో, వెయ్యి కళ్లతో, వెయ్యి కాళ్లతో, భూమిని అన్ని వైపులా వ్యాపించి, దాని పైన పది వేల దూరంలో నిలిచాడు. పురుషుని మూడు భాగాలు పైకి ఎదిగాయి; ఒక భాగం మళ్ళీ ఇక్కడ జన్మించింది. ఆయన అన్నింటిలో వ్యాపించాడు—ఆహారం చేసే, చేయనివాటిలో. ఈ సమస్తమూ పురుషుడే—ఇప్పటి వరకూ ఉన్నదీ, తర్వాతి కాలంలో ఉండేదీ. అన్నీ భూతాలు ఆయన నాలుగో భాగం; మూడు భాగాలు అమృతత్వంగా స్వర్గంలో ఉన్నాయి. ఇంతటి మహిమ ఆయనది; పురుషుడు ఇంకా గొప్పవాడు. ఆయన అమృతత్వానికి అధిపతి; ఆహారంతో ఎదుగుతూ మరింత విస్తరించేవాడు.