సోమ దేవుడు, శక్తిని ప్రసాదించే వాడుగా, సమస్త అభిలషిత వస్తువుల కొరకు ప్రవహిస్తూ, దేవతలకు మొదటి ఆధారంగా, ఉల్లాసాన్ని కలిగించే మహాసముద్రంగా వెలుగుతాడు. పవమాన సోమాలు తమ ప్రవాహంతో వడపోత ద్వారా ప్రవహించి, ఉల్లాసభరితంగా, మారుతులతో కూడి, తమ బలంతో, జ్ఞానంతో, వివిధ మార్గాల్లో ముందుకు సాగుతారు. సోమం వేగంగా ప్రవహించి, పాత్రను చుట్టూ తిరిగి, పవిత్రమైన గర్భంలో కూర్చుంటాడు; మనుష్యులతో కలసి శుద్ధి చెంది, ఫలాన్ని చేరేందుకు సమీపిస్తాడు. వేగంగా పరుగెత్తే గుర్రాన్ని అలంకరించునట్లు, యజ్ఞికులు సోమాన్ని పవిత్ర దర్భపైకి లాగుతారు. ఉషణసు వలె జ్ఞానాన్ని ప్రకటిస్తూ, ఆ దేవుడు దేవతల ఆదిని వెల్లడిస్తాడు. మహావ్రతుడు, స్వచ్ఛమైన బంధాలతో, అగ్నిలా ప్రకాశిస్తూ, కూర్మంలా ఘోషిస్తూ ముందుకు వస్తాడు. ఆయన మూడు స్వరాలను పుట్టిస్తాడు; అగ్ని ముందుకు సాగుతుంది, సత్యప్రేరణ, హోతృవిచారం వెలుగుతాయి. గోవులు తమ యజమానిని వెతుకుతూ సోమాన్ని చేరుతాయి; ఉత్సాహభరితమైన మనస్సులు సోమాన్ని ఆశ్రయిస్తాయి. ఆయన బంగారు ప్రవాహాలు, శుద్ధీకరించబడి, దేవతలతో మిళితమై, వడపోతను చుట్టి, గొప్ప ధ్వనితో, హోతృవైభవంతో, పశుసంపదతో కూడి ప్రవహిస్తాడు. సోముడు ఆలోచనలకు కర్త, స్వర్గానికి, భూమికి, అగ్నికి, సూర్యునికి, ఇంద్రునికి, విష్ణువుకి సృష్టికర్త. త్రీమూర్తి స్వరూపుడై, యువకుడై, వేగంగా ప్రవహిస్తూ, వనమూలికలతో అలంకరించబడి, నదుల్లో వరుణునిగా, ధనప్రదాయిగా, సంపదను ప్రసాదిస్తాడు. సోముడు సముద్రాన్ని దాటి, మొదటి ధర్మాన్ని స్థాపించి, సృష్టిని కలిగించి, భూతాలను రక్షిస్తాడు. వడపోతపై, అచల శిఖరంపై, సోమ మహిమాన్వితంగా పెరుగుతాడు; రాళ్లు ఘోషిస్తాయి. పింగళవర్ణుడైన సోముడు విడుదలై, జలగర్భంలో స్థిరమై, శుద్ధి చెంది, మనుష్యులు నలిపినప్పుడు, స్పష్టమైన మార్గాన్ని ఏర్పరచి, తన శక్తితో ఆలోచనను పుట్టించెను. ఈ మధుర సోమరసం, ఓ ఇంద్రా, శక్తివంతుడైన నీ కొరకు, వడపోత చుట్టూ ప్రవహిస్తూ, వేలాది, వందలాది దానాలు ఇచ్చేలా, యజ్ఞస్థలంలో స్థిరమై కూర్చుంటుంది. సోమా! మధురంగా, ఋతబద్ధంగా, జలాలతో అలంకరింపబడి, అచల శిఖరంపై ప్రవహించు; నెయ్యితో నిండిన పాత్రలను అధిరోహించు, ఇంద్రునికి ఉల్లాసాన్ని ప్రసాదించు. నాయకుడై, వీరుడై, రథాల ముందు cows కోసం సాగిపోతాడు; అతని సైన్యం ఆనందిస్తుంది; తన అనుచరులకు శుభకరమైన వస్త్రాలను ప్రసాదిస్తూ, ఇంద్రుని పిలుపుతో సోముడు ఉల్లాసాన్ని పంచుతాడు. నీ మధుర ప్రవాహాలు, పవిత్రమై, దాటి పోవాల్సిన దానిని మించిపోతున్నాయి; పవమానా! నువ్వు గోవుల నివాసానికి ప్రవహిస్తూ, నీ స్తోత్రాలతో సూర్యుణ్ణి జన్మింపజేస్తావు. దేవతలను గానించి, మహాసంపద కొరకు సోమాన్ని పిండి, మధురంగా ప్రవహించమని ప్రార్థించుదాం; ఇంద్రుడు పాత్రలో స్థిరపడగాక. ఆకాశ భూములను సృష్టించిన సోముడు, రథం బహుమానాన్ని ఆశిస్తూ, ఇంద్రుని వద్దకు ఆయుధాలతో అలంకరింపబడి, సమస్త సంపదను అతని చేతుల్లో ఉంచుతాడు. శిల్పి, మనస్సు కోరికతో లేదా ఉత్తమ మాటతో, ప్రకాశవంతమైన అంబికపై ధర్మాన్ని నిర్మించినప్పుడు, ఆశావహులు ప్రియమైన ప్రభువుని, గోవులు పాత్రలోని ఇందువును ఆశ్రయిస్తారు. పది చెల్లెళ్లు, జ్ఞానవంతమైన, పవిత్ర ప్రవాహాలు, సోమాన్ని శుద్ధి చేస్తాయి; పింగళుడు, సూర్యుని గుర్రంలా, పాత్రలోకి బహుమానగుర్రంలా ప్రవేశిస్తాడు. అతనిలో, విజేత సైన్యంలా, ప్రకాశవంతమైన ఆలోచనలు, సూర్యకిరణాల్లా, జలాలను ఎంచుకుంటాయి; జ్ఞానవంతుడు, కవి వలె, మార్గాన్ని అనుసరిస్తూ ప్రవహిస్తాడు. బలవంతుడైన సోముడు, పశుసంపదతో నిండినవాడు, ఇంద్రుని కొరకు ఉల్లాసాన్ని కోరుతూ ప్రవహిస్తాడు; రాక్షసుడిని సంహరిస్తాడు, దుష్టుడిని త్రోసిపడేస్తాడు, ప్రజలకు విశాలమైన స్థలం ప్రసాదిస్తూ, రాజుగా వెలుగుతాడు. ఈ శుద్ధితో సంపదను పవిత్రపరచు; ఇంద్రుడు, మహాబలుడు, ప్రవాహంలో ప్రవహించుగాక. వాయువులా చలించే వాడు, ప్రబుద్ధుడు పురుమేధ, మానవుడిని స్థాపిస్తారు. ఆ మహాసోముడు, జలగర్భంలో వర్ధమానుడై, దేవతలను ఎంచుకొని, ఇంద్రునిలో బలాన్ని స్థాపించి, శుద్ధి చెందగా, చంద్రుడా! సూర్యునిలో కాంతిని జన్మింపజేశాడు. వేగంగా విడుదలైన సోముడు, యుద్ధరథంలా, ఆలోచనతో, మొదటి ప్రేరణతో సాగిపోతాడు. పది చెల్లెళ్లు శిఖరంపై, నివాసంలో, పవిత్ర జలాలతో అగ్నిని శుద్ధి చేస్తారు. జలాల అలలు వేగంగా సోమాన్ని ఆశ్రయిస్తూ, గౌరవంతో సమీపించి, ప్రకాశవంతుడైన, దీప్తిమంతుడైన వాడిలో లీనమవుతాయి. ఓ నలుపువారు! ఆరో భాగం, రెండో భాగం మీకే, నలిపిన సోమరసం ఆనందార్థం. స్నేహితులారా! దీర్ఘనాలుక గల కుక్కను బలిపీఠం నుంచి దూరంగా నడిపించండి. ఈ పూషణ్, సంపద, ఐశ్వర్యంగా సోముడు శుద్ధి చెంది, సమస్త భూతాలకు అధిపతిగా, ఆకాశ భూములను ప్రకటిస్తూ ప్రవహిస్తాడు. మధురంగా నలిపిన సోమాలు ఇంద్రుని ఆనందింపజేస్తాయి; శుద్ధమై ప్రవహిస్తూ, దేవతలారా, మీ ఉల్లాసాన్ని చేరుగాక. సోమాలు మన కొరకు శుద్ధమై ప్రవహిస్తూ, మార్గాలను, జ్ఞానాన్ని ప్రసాదిస్తాయి; స్నేహపూర్వకంగా, నిష్కళంకంగా, స్వయంపోషితంగా, కాంతిని తెలుసుకుంటూ ప్రవహిస్తాయి. ఓ సోమా! మనకు అత్యుత్తమ బహుమానాన్ని, వందలాది కోరే, వేలాది కలిగించే, మహా వైభవంతో, దీప్తిమంతంగా ప్రసాదించు. ఇవి హానికరం కాకుండా, ఇంద్రునికి ప్రీతికరమైనదాన్ని కోరుతూ మనకు సమీపిస్తాయి; తల్లి దూడను తలదాచినట్లే మృదువుగా మనల్ని ఆదరిస్తాయి. ఉత్సాహవంతుడి, బలవంతుడి కొరకు వారు విల్లు ఎక్కించి, వీరత్వాన్ని ప్రదర్శిస్తారు; ప్రకాశవంతులు ప్రభువును, మహాబలుడిని ఆశ్రయిస్తూ ముందుకు సాగుతారు. పింగళవర్ణుడైన వేగవంతుడిని జలాలతో శుద్ధి చేస్తారు; అతడు సమస్త దేవతలతో కలిసి ఉల్లాసంతో ముందుకు సాగుతాడు. మానవుడు సోమాన్ని నలిపి, యజ్ఞవాక్యాలను పలుకుతాడు; దుష్టకర్మ కుక్కను, భృగువులు యజ్ఞంలో తరిమినట్లు, దూరం చేయాలి. ప్రియమైన, వేగంగా ప్రవహించే సోముడు, అనేక నామాలతో శుద్ధి చెంది, సూర్యుని మహిమను మోసే మహాబలుడు, విస్తార రథంపై ఎక్కి, సమస్తాన్ని దర్శిస్తాడు. ప్రేరణ లేకుండానే ప్రవహించే బిందువులు మన కొరకు ప్రవహించుగాక; ప్రకాశవంతులైన, వేగవంతులైన గుర్రాలు దేవతల్లో గొప్పవిగా నిలవుగాక. తినని కోరికలు, శత్రువులు కూడా మనవైపు రాగాక, మన ఆలోచనలు నెరవేరుగాక. ఈ పాత్రలోని మధుర సోమరసం ఘోషిస్తుంది; అది ఇంద్రుని వజ్రాయుధం వలె, అత్యంత ప్రకాశవంతమైన రూపమై. పాలు పిండిన, నెయ్యి ప్రవహించే ఆవులు ధారలు పోస్తూ, ప్రవాహాలు పాలతో నిండుతాయి. చంద్రుడు, ఓ ఇంద్రా, నీ నివాసానికి వెళ్ళాడు; స్నేహితుడిలా, స్నేహాన్ని తగ్గించని పాటలా. యువకుడు కన్యల మధ్య పోటీ పడినట్లు, సోముడు పాత్రలో శతగుణ బలంతో మార్గంలో ఉత్సాహంగా పోటీ పడతాడు. ఆకాశానికి ఆధారమైన, నైపుణ్యరసమైన సోముడు శుద్ధి చెంది, దేవతలూ మానవులచే ప్రశంసింపబడతాడు; పింగళుడు, గుర్రంలా విడుదలై, నదుల్లో కార్యాచరణ చేస్తాడు. ఆలోచనలలో ఎద్దుగా, వివేకవంతుడైన సోముడు శుద్ధి చెంది, దినాలను మించి, ఉదయాలను మేల్కొల్పుతాడు; ఆకాశానికి, నదులకు, పాత్రలకు ప్రాణవాయువును ప్రసాదించి, ప్రేరణతో ఇంద్రుని హృదయంలో ప్రవేశిస్తాడు. అతనికి మూడుసార్లు, ఏడాది ఆవులు పాలు ఇచ్చాయి; అతడు సత్యమూర్తి, అమృతుడు, పరమాకాశంలో వెలుగుతాడు; మరో నాలుగు లోకాలను వేరుగా ఏర్పాటు చేసి, వాటిని సుందరంగా తీర్చిదిద్దాడు. ఇలా సోమరసం పవిత్రమై, దేవతలకు ప్రేరణనిచ్చి, ప్రపంచానికి జీవాన్ని ప్రసాదిస్తూ, యజ్ఞంలో మహిమాన్వితంగా ప్రవహిస్తూనే ఉంది.