సామవేదః

ప్రభాతవేళ, సోదరిమణులందరిలో అత్యంత ప్రియమైనది అయిన ఉదయం, సుందరంగా జన్మించి, ఈ జగత్తుకు మార్గాన్ని ఏర్పరిచింది. ఈ లోకములు ఎవరి కొరకు ఉన్నాయో తెలుసా? అవన్నీ ఇంద్రునికీ, దేవతలందరికీ అంకితమై ఉన్నాయి. దయచేసి, యజ్ఞఫలితాలు నీవద్దకు వచ్చునట్లు చేయుము, ఓ ఇంద్రా! నదులు తమ ప్రవాహాన్ని అనుసరించునట్లు, వరాలు నీవైపు ప్రవహించునుగాక. దేవతలు స్థాపించిన ఫలితాన్ని మనం పొందగలుగుదామని, వందశక్తులతో బలవంతులై, మంచి వీరులతో ఆనందించగలుగుదామని కోరుదాం. మిత్రుడు, వరుణుడు మనకు పోషణను ప్రసాదించుచున్నారు; ఓ ఇంద్రా, మాకు ధన్యమైన భోజ్యమును కలుగజేయుము. ఈ సర్వలోకమునకు అధిపతిగా ఇంద్రుడు రాజ్యము చేస్తున్నాడు. త్రికద్రుక యజ్ఞంలో, బార్లీ కలిపిన సోమరసాన్ని ఇంద్రుడు విశ్ణువు తోడుగా, మహాశక్తితో, ఉత్సాహంతో, తన ఇష్టానుసారం పానము చేశాడు. ఆ పరాక్రమవంతుడు, గొప్ప కార్యాన్ని చేయుటకు ఆనందించెను. దేవుడు దేవునితో, సత్యరసము సత్య ఇంద్రునితో కలసిపోయెను. వెయ్యి కొలతలతో, మేధావి దృష్టితో, ఆలోచనతో, వెలుగుతో, ఋతాన్ని నిలుపుచున్న ఆ ప్రకాశవంతుడు, మాయ లేని, దృఢనిశ్చయంతో, తమ స్థలంలో ఉన్న ఉదయలను సమకూర్చాడు. వారు, ఆవును వెతుకుతూ, లోతైన దృష్టితో నడిచారు. ఇంద్రా, దూరమునుంచి వచ్చి, ఈ సభలో అధిపతిగా రమ్ము. మేము కుమారులవలె నిన్ను పిలుస్తున్నాము, యజ్ఞఫలితాన్ని ఆశిస్తూ, మహత్తర ఫలాన్ని కోరుతూ. ఓ దాత, మహాబలుడు, సర్వాన్ని కలిపి ఉంచువాడు, అపరాజితుడు, మహాకీర్తివంతుడు అయిన ఆ ఇంద్రుని నేను పిలుస్తున్నాను. వజ్రాయుధధారి, మాకు సర్వమంగళమయమైన మార్గాలను కలుగజేయుము. మనందరి వినికిడి కలుగుగాక. మన ఆలోచనతో అగ్నిని ముందు ఉంచుదాం. ఇప్పుడు ఆ దైవికశక్తిని మనం ఎంచుకుందాం. మనం ఇంద్ర, వాయువులను ఎంచుకొందాం. వారు శ్రమించి, ఆ ప్రకాశవంతుని నూతన నాభిని చేరినప్పుడు, మన ఆలోచనలు దేవతలను చేరుతాయి. మన మనస్సులు మహావిష్ణువునకు, పర్వత జన్యులైన మారుతులకు, వారి గణానికి, యజ్ఞానికి, సులభంగా దానం చేయుటకు, బలానికి, ఆశీర్వాదాల కొరకు, వ్రతధారులకు, మహాబలులకు వెళ్ళుగాక. ఈ బంగారు కాంతితో, పవిత్రమై, అతడు తన వాహనంతో అన్ని ద్వేషాలను జయించుచున్నాడు; సూర్యునిలాగా, తన వాహనంతో ప్రకాశించుచున్నాడు. అతని వెనుక ప్రవహించే నదులు, పవిత్రమై, రక్తవర్ణంతో, బంగారు కాంతితో, ఏడు గీతలతో, ఏడు నోళ్లతో అన్ని రూపాలలో సంచరిస్తున్నాడు. ఆ మహాశక్తి, జ్ఞానమయుడు, నిజమైన సంకల్పంతో, ధనభాండాగారుడు అయిన సవితారుని నేను స్తుతిస్తున్నాను. అతని ఆలోచన ఎత్తై ఉంది, సంకల్పం మెరుస్తోంది. ఆ బంగారు చేతివాడు, మంచి కార్యాలలో నిపుణుడు, ఆకాశాలను కొలిచాడు, తానె వెలుగునిచ్చే వాడు. అగ్నిని, యజ్ఞపురోహితుడిగా, దాతగా, బలపుత్రుడిగా, అన్ని జననాలను తెలిసినవాడిగా, న్యాయమైన క్రతువులతో, దైవిక దయతో, ఘృతాన్ని విస్తరించేవాడిగా, ప్రకాశవంతమైన జ్వాలలతో, స్పష్టంగా పిలిచే వాడిగా నేను భావిస్తున్నాను. ఓ వీర ఇంద్రా, నీ ఆ ప్రథమమైన, పురాతనమైన కార్యం స్వర్గంలో చెప్పదగినది. దేవతా శక్తితో నీవు జలాలను విప్పి, జగత్తంతా బలంతో నింపావు. వందశక్తులతో, పోషణను, భోజ్యాన్ని కలిగించావు. ఇలా ఉత్సవ సమయంలో, పవమాన సోమరసం పిండబడిన చోట జన్మించి, ఆకాశమందూ భూమిమీదా తన స్థానాన్ని ఏర్పరచుకున్నాడు; అతడికి గొప్ప రక్షణ, మహాకీర్తి లభించాయి. ఓ సోమా, నీ మధురమైన, ఆనందదాయక ప్రవాహంతో, ఇంద్రునికి పానార్థముగా ప్రవహించు. ఓ బలవంతుడా, మారుతులకు శక్తిని అందిస్తూ, అన్ని శక్తులతో ఉప్పొంగుతూ ప్రవహించు. నీ అత్యుత్తమ ఉల్లాసంతో, పవిత్ర పానంతో ప్రవహించు, ఓ దేవా, వీరుడా, శాపాలను నశింపజేయు వాడా! మూడు స్వరాలు మోగుతున్నాయి, ఆవులు మ్రోగుతున్నాయి, పాలు ఇచ్చే ఆవులు అరుస్తున్నాయి; పింగళవర్ణుడు గర్జిస్తూ వస్తున్నాడు. ఓ సోమా, ఇంద్ర, మారుతుల కొరకు, మధురంగా, గీత గర్భంలో స్థిరపడినవాడిగా ప్రవహించు. ఈ ప్రకాశవంతమైన బిందువు, ఉల్లాసానికి, నైపుణ్యంతో, నీళ్లలో పర్వతంపై గూడు వేసుకున్న గద్దవలె స్థిరపడింది. ఓ పింగళవర్ణా, నైపుణ్యాన్ని సాధిస్తూ, దేవతలు పానార్థముగా ప్రవహించు; ఈ ఉల్లాసం మారుతులకూ, వాయువుకూ. పర్వత జన్యుడైన, గర్జించు సోమరసం వడపోత ద్వారా ప్రవహించింది; నీ ఉల్లాసం సర్వత్ర వ్యాపించింది. స్వర్గపు ప్రియమైన ఋషి, సంతానంలో స్థాపించబడి, ధ్వనులతో సంచరిస్తున్నాడు; ప్రేరణతో నడిచే మేధావి ముందుకు సాగుతున్నాడు. ఉల్లాసంతో నిండిన సోమరసాలు మన కీర్తికోసం, సభలో, దాతవానికి ముందుకు వచ్చాయి. మేధావి సోమాలు, మేకలవలె, నీళ్లను తరంగాలుగా ముందుకు నడిపిస్తున్నాయి, అడవులను ఛేదిస్తూ. ఓ సోమా, బలవంతుడా, పిండబడినవాడా, ప్రవహించు; మాకు ప్రజలలో కీర్తిని కలుగజేయు; అన్ని ద్వేషాలను తొలగించు. నిజంగా నీవు తేజస్సుతో బలవంతుడవు; మేము నిన్ను పిలుస్తున్నాము, ఓ పవిత్రుడా, ప్రకాశవంతుడా, ఆకాశాన్ని కనపడేలా చేయువాడా! ఆ బిందువు వడపోతలో ప్రవేశించి, చైతన్యంతో, కవులకు ప్రియంగా, ఆలోచనను రథికుడు గుర్రాన్ని నడిపినట్లు పంపుతుంది. వేగంగా, పశు విజేతగా, అశ్వ విజేతగా, ప్రకాశవంతంగా, బలంగా సోమరసాలు, వీరత్వాన్ని కోరుతూ ప్రవహించాయి. ఓ దేవా, దీర్ఘాయుష్కునిగా ప్రవహించు; నీ ఉల్లాసం ఇంద్రునిని చేరుగాక; సరైన మార్గంలో వాయువుని చేరుము. పవిత్రుడైనవాడు, అద్భుతమైన ఆకాశాన్ని ఉత్పత్తి చేశాడు, మేఘంలా; మహా విశ్వవెలుగు. గర్జించే బిందువులు, ఉల్లాసార్థంగా, తమ కాంతితో, మధుర స్వరంతో ప్రవహిస్తున్నాయి. ఋషి తన స్థానంలో నిలబడి, నదితరంగాలను ప్రవహింపజేశాడు; కవిని, ఎక్కువగా కోరుతూ, దృఢంగా పట్టుకున్నాడు. దేవతలు ఉదయాన్నే జన్మించిన, ఆవులచేత పవిత్రమైన, వడపోతలో అలంకరించిన, ఆరో పిండులో మొదటి భాగమైన సోమరసాన్ని కోరారు. పవిత్రమవుతూ, మేధావి సోమరసం అన్ని విరోధాలను అధిగమించి ముందుకు సాగింది; ప్రేరణతో కూడిన ఋషిని వారు స్తుతిస్తూ వందనాలు చేశారు. పిండబడిన సోమరసం పాత్రలో ప్రవహిస్తూ, అన్ని కీర్తులతో, ఇంద్రునికి భక్తితో సమర్పించబడింది. రథికుడు గుర్రాన్ని నడిపినట్లు, పిండబడిన సోమరసం వడపోత రాళ్లలో వేగంగా ప్రవహిస్తూ, అశ్వంలా ముందుకు సాగింది.