సామవేదః

ఒకసారి, ఋషులు దేవేంద్రుని గురించి మాట్లాడుకున్నారు. కొందరు ఆయనను స్తుతించలేదు, మరికొందరు ఘనంగా స్తుతించారు. అయినా, ఎవరు స్తుతించినా లేదా చేయకపోయినా, దేవేంద్రుడు సత్కారాన్ని అందుకున్నవాడే. అప్పుడతడు తన మహిమను ప్రదర్శించాడు. అప్పుడు, సమస్త అగ్నిదేవతలతో కూడిన అగ్ని దేవునికి ప్రజలు ప్రార్థనలు చేశారు—“ఓ మహాబలుడా! మా ప్రార్థనను స్వీకరించు. చిరంజీవులైన దైవికులు, మీతో కలిసి మా స్తోత్రాలను మహోన్నతంగా చేయించు.” అగ్నిదేవుడు, తన బలమైన సంతానంతో, యజ్ఞాల్లో అగ్రస్థానంలో నిలిచాడు. ప్రజలు ఆయనను ఉత్తమమైన బహుమతులతో సత్కరించగా, ఆయన వారిని ఆశీర్వదించాడు. “ఓ అగ్నీ! మా ప్రార్థనలకు, యజ్ఞాలకు ప్రేరణనివ్వు. మేము దైవికత కోసం ధనాన్ని దానం చేయాలని మమ్మల్ని ప్రోత్సహించు,” అని వారు కోరారు. సోమదేవుని గురించి కూడా వారు గుర్తు చేసుకున్నారు—“ప్రథములు నీలో పవిత్ర కుశాన్ని ఉంచారు, మహా విజయానికై, ఖ్యాతికై. ఓ వీరుడా! మమ్మల్ని కూడా వీరత్వానికి ప్రేరేపించు.” ఆ సోమదేవుడు, ప్రవాహంలా నిరోధించలేనివాడై, ఖ్యాతితో ప్రపంచాన్ని చీల్చాడు. చేతిలో బాణాలతో పోరాటానికి సిద్ధంగా ఉన్న యోధుడిలా ఉన్నాడు. అమరుడు, మానవుల కోసం, అమర ధర్మాన్ని అనుసరించి, సౌందర్యంతో జన్మించాడు. ఆయన ఎప్పుడూ విజయాన్ని తెచ్చిపెడుతూ, అందరికి ఆరాధ్యుడయ్యాడు. ఇందిరుని కోసం సోమాన్ని పూరించగా, ఆయన తేనెతొ మధురమైన సోమాన్ని పానంచేస్తూ, తన మహిమతో ప్రజలకు బహుమతులను ప్రసాదించాడు. “నీవు, ఓ మిత్రుడా, గతంలోనూ, ఇప్పుడు కూడా, ఎవ్వరికీ లేనంత వీరత్వాన్ని ప్రదర్శిస్తున్నావు. ధనంలో, మార్గంలో, బంధనాల్లో నీకు సమానులెవ్వరూ లేరు,” అని ప్రజలు ప్రశంసించారు. ఆయన నదుల ప్రవాహం, యువతుల ప్రవాహం, పాడే పశువుల అధిపతి. దుర్జయుడైన ఆయన పాలు ఇచ్చే ఆవులను పోషించాడు. ధనదాత అయిన దేవుడు, సంపూర్ణ ప్రవాహాన్ని ప్రసాదించమని ప్రార్థించారు. “పూరించు, నింపెయ్, దేవుడు నిన్ను పిలిచాడు,” అని వారు కోరారు. దేవతలు అగ్ని దేవుణ్ణి, యజ్ఞానికి పూజారిగా, జ్ఞానవంతుడిగా, ధనాన్ని, శక్తిని భక్తులకు ప్రసాదించేవాడిగా నిర్మించారు. ఆయన ధర్మమార్గాన్ని కనుగొనడంలో నిపుణుడు. ఆయనలో పవిత్ర ధర్మాలు స్థాపించబడ్డాయి. ప్రజలు—“మా గీతాలు నీ వరకు తప్పక చేరాలని ఆశిస్తున్నాము,” అని ప్రార్థించారు. కొంతమంది ప్రజలు తమ పనుల్లో నిమగ్నమై, ఆయన నుండి దూరమయ్యారు. అయినా, వెయ్యి ధనాలయజమానుల్లా, అగ్నిని మనస్సుతో సత్కరించమని సూచించారు. దేవోదాసుని కుమారుడైన అగ్ని, తన బలంతో ఇంద్రునిలా విస్తరించాడు. భూమిపై వ్యాపించి, ఆకాశానికి ఆశ్రయం అయినాడు. “అగ్నీ! మా ప్రాణాలను పవిత్రం చేయు. వేగంగా శక్తిని, అన్నాన్ని ప్రసాదించు. చెడు, హాని అన్నీ దూరం చేయు,” అని ప్రార్థించారు. అయన ఐదు జాతులలోని ఋషుల పూజారిగా, పవిత్రుడిగా, యజ్ఞపురోహితుడిగా, మహిమాన్వితుడిగా ప్రజలు ఆయనను ఆశ్రయించారు. “అగ్నీ! నీ జ్ఞానంతో నీవు నీకే పవిత్రతను ప్రసాదించు. మాకు తేజస్సు, వీరత్వాన్ని, ధనాన్ని, భార్యను ప్రసాదించు. నీ మధురమైన జిహ్వతో దేవతలను ఇక్కడికి తీసుకొచ్చి, వారికి ఆహుతులు సమర్పించు,” అని ప్రార్థించారు. అగ్ని, ఘృతంతో అభిషేకించబడి, ప్రకాశవంతమైనవాడై, సూర్యుడిని చూస్తూ, దేవతలను పిలిచాడు. యజ్ఞానికి నాయకుడిగా, ప్రకాశవంతుడిగా ప్రజలు ఆయనను వెలిగించారు. గాయత్రి పోటీలో, అగ్ని తన సహాయంతో ప్రజలను కాపాడాలని ప్రార్థించారు. అన్ని సభల్లో, పోరాటాల్లో, అగ్ని అజేయుడైన ధనాన్ని ప్రసాదించమని కోరారు. “నీ మంచి మార్గదర్శనంతో, అగ్నీ! అన్నివర్గాలకూ పోషించే ధనాన్ని ప్రసాదించు. జీవితం మొత్తం ఆనందాన్ని ఇవ్వు. మా ఆలోచనలు, పోటీల్లో వేగంగా పరుగెత్తే రథంలా, నిన్ను ముందుకు నడిపించాలి. నీతో కలసి మేము ధనం మీద ధనాన్ని గెలుచుకోవాలి.” “అగ్నీ! నీ సైన్యం, బలంతో మేము పశువులను సమకూర్చుకోవాలి. బహుమతుల కోసం మాకు దానిని నడిపించు. విశాలమైన, పశువులతో నిండిన ధనాన్ని మాకు తెచ్చిపెట్టు. మార్గాన్ని సులభం చేయు. కమ్మెరలా ధారాన్ని పదునుపెట్టు. అగ్నీ! ఆకాశంలో అక్షయమైన నక్షత్రాన్ని, సూర్యుడిని వెలిగించు. ప్రజలకు వెలుగు ప్రసాదించు.” అగ్ని ప్రజలకు దీపస్తంభంలా, అందరికీ ప్రీతిపాత్రుడై, ఉత్తమాసనంలో ఉండి, మేల్కొని, శక్తిని ప్రసాదించు. ఆయనే ఆకాశపు కిరీటం, భూమికి అధిపతి. ఆయన జలాల విత్తనాలను కదిలించేవాడు. ధనానికి ఆయనే అధిపతి. “ఓ అగ్నీ! నీ సంరక్షణలో నేను కూడా అధిపతిని కావాలని కోరుకుంటున్నాను,” అని కవి ప్రార్థించాడు. అగ్నికి పవిత్రులు లేచి, ఆయన తేజోమయమైన జ్వాలలు వెలుగునిస్తూ, దివ్య కాంతులు ప్రసరించాయి. “ఏడవ, రెండవ, అర్ధ భాగం—ప్రజలలో నీ బంధుత్వం ఏమిటి, అగ్నీ? ఎవరు దాత, ఎవరిలో నీవు స్థాపించబడ్డావు?” అని ప్రశ్నించారు. “నీవు మానవ జాతికి బంధువు, మిత్రుడు, స్నేహితుడవు, సత్కారయోగ్యుడవు,” అని గుర్తించారు. అగ్ని, మిత్ర, వరుణులకు, మహాసత్యానికి, దేవతలకు ఆహుతులు సమర్పించు. నీ ఇంటి పూజను నిర్వహించు. అగ్ని స్తుతించదగినవాడు, పూజించదగినవాడు, చీకటిని తొలగించేవాడు, అందరికీ కనబడేవాడు, మహాబలుడు. అయనను యజ్ఞంలో, దేవతలకు వాహకుడిలా, ఘనంగా వెలిగించారు. ఆహుతులతో ఉన్నవారు ఆయనను స్తుతించారు. మేము, మహాబలులు, నిన్ను మహాబలుడిగా, మహోన్నతుడిగా వెలిగించాము. వెలిగిన అగ్నికి జ్వాలలు పైకి ఎగసిపడుతున్నాయి. అగ్నీ! నీ తేజోరశ్ములు వెలిగిపొంగుతున్నాయి.