సామవేదః

ఒకసారి, ఋషులు అగ్నిని ప్రార్థిస్తూ, “ఓ మంగళదాయకుడా అగ్నీ! నీవు పిలవబడినప్పుడు మాకు శుభం కలుగజేయుము. మాకిచ్చే దానం మంగళకరంగా ఉండాలి. యజ్ఞం కూడా మంగళప్రదంగా సాగాలి. మేము చేసే స్తోత్రాలు కూడా శుభాన్ని ప్రసాదించాలి” అని కోరుకున్నారు. ఆ తరువాత వారు అగ్నిని ఉద్దేశించి, “ఓ దేవతలలో దేవత, అమరమైన హోతా! ఈ యజ్ఞంలో జ్ఞానంతో నీవు అగ్రస్థానానికి అర్హుడవు. మేము నిన్నే ఎన్నుకుంటున్నాం” అని గౌరవంగా వందించారు. అగ్ని దేవుడిని ప్రార్థిస్తూ, “ఓ అగ్నీ! సమాజంలో ఎవరి శత్రుత్వం, కోపం ఉన్నా, నీవు మాకు విజయాన్ని, కీర్తిని ప్రసాదించు. ఆ శత్రుత్వాన్ని నీవు జయించు” అని మనసారా కోరారు. ప్రజల కాపాడే ప్రభువు కృపతో ఉన్నప్పుడు, అగ్ని సమస్త దుష్టశక్తులను త్రోవదీస్తాడు. అగ్ని భాగం ఇక్కడ ముగిసింది. ఇప్పుడు ఇంద్రుని భాగం మొదలవుతుంది. సోమరసం పిండే వేళ, అందరూ కలిసి పాడాలి—బలానికి, ఆశీర్వాదానికి, పాలు ఇచ్చే ఆవుని కోసం పాడినట్లుగా, ఇంద్రుని కోసం కూడా పాడాలి. “ఓ శతశక్తిమంతుడైన ఇంద్రా! నీకు అత్యంత ఆనందదాయకమైన సోమరసం మమ్మల్ని పునఃపునః ఆనందింపజేయాలి” అని వారు ప్రార్థించారు. యజ్ఞంలో భాగంగా, ఆవులు నీటికొరకు వచ్చాయి; అవి యజ్ఞశక్తితో పరిపూర్ణంగా, రెండు చెవులకు బంగారు అలంకారాలతో మెరిసిపోతున్నాయి. వారు వేగవంతమైన గుర్రానికి, ప్రసిద్ధి చెందిన అశ్వానికి, ఆవుకి, ఇంద్రుని నివాసానికి కూడా స్తుతి చేశారు. ఇంద్రుని యుద్ధానికి ప్రేరేపిస్తూ, “ఓ ఇంద్రా! నీవు మహాశత్రువును సంహరించు. బలవంతులలో బలవంతుడవు కావాలి” అని కోరారు. “నీవు బలాన్ని బలాన్నుంచి పొందావు, నీవు శక్తితో జన్మించావు. ఎప్పుడూ బలమైన వాడివే” అని వర్ణించారు. యజ్ఞం ప్రారంభమై, దూపం ఆకాశాన్ని తాకింది. “ఓ ఇంద్రా! నేను ఉన్నట్లు నువ్వు ఉండాలి. ధనం నాకే కలగాలి. నన్ను స్తుతించే వాడు ఆవులకు మిత్రుడవాడు కావాలి” అని ఆకాంక్షించారు. ప్రతి స్తోత్రకర్త, సోమరసం కోసం, వీరుడి కోసం, విజేత కోసం ఒకరి తరువాత ఒకరు త్వరగా రావాలి. “ఓ దయామయుడా! ఈ పిండిన సోమరసం నీవు త్రాగు. నీకు ఇక్కడ ఎలాంటి హాని కలగకూడదు” అని ప్రార్థించారు. ధర్మవంతుడైన బలరూపుడు ప్రసిద్ధి పొందాడు; సూర్యుడు తన స్థానాన్ని చేరాడు. “ఈ రోజు నీవు సూర్యునితో కలసి ఏదైతే సృష్టించావో, అది అంతా నీ ఆధీనంలో ఉంది, ఓ ఇంద్రా!” అని వారు గుర్తు చేశారు. ఇంద్రుడు టుర్వశ, యదువులను దూరం నుంచి రక్షించిన మిత్రుడిగా ఉండాలని కోరారు. “ఓ ఇంద్రా! దిక్కులు మాకు విఘ్నంగా మారకూడదు. నీవు మాతో ఉంటే, ఈ రోజు విజయం సాధించగలము” అని ధైర్యంగా చెప్పారు. “ఇంద్రా! మాకు సమృద్ధిగా, ఎల్లప్పుడూ విజయవంతంగా, అత్యంత దాతృత్వంతో కూడిన సంపదను ప్రసాదించు” అని ప్రార్థించారు. “మా యవ్వనంలోను, శత్రువులతో యుద్ధంలోను, గొప్ప ధనాన్ని కోసం మేము వజ్రాయుధుడైన మహాబలశాలి ఇంద్రుని పిలుస్తున్నాము” అని వారు గర్వంగా అన్నారు. వెయ్యి భుజాలుగల ఇంద్రుడు కద్రువ వంశీయుల సోమరసం తాగి తన పరాక్రమాన్ని సంపాదించాడు. “ఓ ఇంద్రా! మేము నిన్ను భక్తిపూర్వకంగా స్తుతిస్తున్నాం. శక్తివంతుడా! దాతృత్వముతో నీవు మమ్మల్ని నీవారిగా గుర్తించు” అని ప్రార్థించారు. యజ్ఞాగ్నిని మండిస్తూ, దర్భతో వేదికను అలంకరించే వారందరికీ ఇంద్రుడు యువ మిత్రుడిగా ఉంటాడు. “మా శత్రువులను నాశనం చేసి, విఘ్నాలను తొలగించి, కావలసిన ధనాన్ని మాకు ప్రసాదించు” అని ప్రార్థించారు. వారు గుర్రాలకు చేతిలో కొరడాలతో, అలంకృతమైన రథాలను నడిపిస్తూ, ఇంద్రుని వైపు ఆశతో చూస్తున్నారు. సోమరసం ఇచ్చే స్నేహితులు, గోపాలుడికి ఆవులు ఎలా పోషకంగా ఉంటాయో, ఇంద్రుని కూడా అలాగే చూస్తున్నారు. బలవంతుడైన దేవుని కోపానికి ప్రజలందరూ నదులు సముద్రాన్ని చేరినట్లు వంగిపోతారు. దేవతల మహిమను మేము ఎన్నుకుంటున్నాం, శక్తి మాకు రావాలని కోరుకుంటున్నాం. బ్రహ్మణస్పతిని ప్రార్థిస్తూ, “కక్షీవంతుడు చేసినట్లు, సోమరస ధ్వని ప్రతిధ్వనించాలి” అని కోరారు. వృత్రుని సంహరించిన శక్రుడు మాకు సహాయంగా ఉండాలని, మమ్మల్ని రక్షించాలని ప్రార్థించారు. దైవస్వరూపుడైన సవితృ దేవుడు ఈ రోజు మాకు సంతానం, శుభం ప్రసాదించాలి; చెడు స్వప్నాలను తొలగించాలి అని ప్రార్థించారు. ఇంద్రుని యువ, దృఢమైన బలరూపాన్ని ఎవరు పూజిస్తారు? ఎవరు పూజారులుగా ఉంటారు? అని ప్రశ్నించారు. పర్వతాల అడివెలో, నదుల సంగమంలో, ఆలోచనతో ప్రేరణ పొందిన ఋషి జన్మించాడు. ప్రజల రాజైన, పురుషులను జయించే, పరాక్రమశాలి ఇంద్రుని మేము క్రొత్త పాటలతో స్తుతించాలి. రెండవ శ్లోకంలో రెండవ భాగాన్ని ఇంద్రునికే అర్పించారు—ఆయన సోమరసం త్రాగడంలో వేగవంతుడు, నైపుణ్యవంతుడు, పరాక్రమశాలి, యవగోధుమ మీసాలవాడు. “ఓ అనేక సంపదల అధిపతీ ఇంద్రా! ఈ పాటలు నీకోసం పంపించబడ్డాయి—ఆవు పిల్లను చేరినట్లు, నీ వద్దకు చేరాయి.” వారు త్వష్టృ యొక్క గోప్యమైన ఆవుని నామాన్ని అనుసరించారు—ఇది చంద్రుని ఇంట్లో జరిగింది. ఇంద్రుడు గౌరవించబడని సమయంలో, మహా, బలవంతమైన నదులను విడుదల చేసినప్పుడు, పూషణ్ అతని సఖుడయ్యాడు. మారుతులలో ప్రసిద్ధి చెందిన ఆవు, దాతృత్వానికి తల్లిగా, అగ్నిలా రథాలకు లాగబడింది. మొత్తానికి, “ఓ ఆనందదాయకుడా ఇంద్రా! నీ ఉక్కిరిబిక్కిరి గుర్రాలతో మా వద్దకు రా. పిండిన సోమరసం కోసం మా వద్దకు రా” అని ఋషులు ఆహ్వానించారు. ఇలా, అగ్నికి, ఇంద్రునికి, ఇతర దేవతలకు ఋషులు శ్రద్ధతో స్తుతులు, ప్రార్థనలు సమర్పిస్తూ, యజ్ఞాన్ని మహోన్నతంగా నిర్వహించారు.