సామవేదః

ఒక పవిత్రమైన యజ్ఞ సందర్భంలో, ఋషులు, ఉపవాసులు, భక్తులు అందరూ కలిసి, అగ్నిదేవుని ఆహ్వానిస్తూ ప్రార్థనలు చేస్తున్నారు. ‘‘అగ్నీదేవా! మా నివేదనను స్వీకరించడానికి, మా స్తుతులకు ప్రతిస్పందిస్తూ, ఇక్కడికి రమ్ము. హోతారుగా, పవిత్ర కుశాలపై కూర్చో’’ అని వారు ప్రార్థించగా, ‘‘అగ్నీ! నీవే అన్ని యజ్ఞాలకు హోతా, దేవతల మధ్యలోను, మానవుల మధ్యలోను స్థాపితుడవు’’ అని వారు గుర్తించారు. ఈ యజ్ఞానికి మేము అగ్నిని సందేశవాహకుడిగా, హోతారుగా, సమస్తాన్ని తెలిసిన జ్ఞానవంతుడిగా ఎంచుకున్నాము. అగ్నిదేవుడు తన ప్రకాశంతో, తన జ్ఞానంతో అడ్డంకులను తొలగించి, సంపదను ప్రసాదించేవాడని వారు స్మరించుకున్నారు. ‘‘అగ్నీ! నీవు మాకు ప్రియ అతిథివి, మిత్రుడివి, యజ్ఞ వేదికపై ప్రతిష్టించదగిన రథంలా మేము నిన్ను స్తుతిస్తున్నాము’’ అని వారు మమకారంగా పలికారు. ‘‘అగ్నీ! నీ మహత్తర శక్తులతో మమ్మల్ని శత్రుత్వం నుంచి, మానవుల ద్వేషం నుంచి రక్షించు’’ అని వారు వేడుకున్నారు. ‘‘నీవు ఇక్కడికి రా; మేము ఈ స్తుతులతో నిన్ను సంతోషపెట్టగలుగుతామని ఆశిస్తున్నాము. సోమరసంలా నీ మహిమను పెంచాలని కోరుతున్నాం’’ అని వారు కోరారు. ‘‘అగ్నీ! నా మనస్సు ఎప్పుడూ నీవైపు పోతుంది, నా వాక్కుతో నిన్ను ఆశిస్తున్నాను’’ అని వారు హృదయపూర్వకంగా అభ్యర్థించారు. ‘‘అగ్నీ! అథర్వణుడు నిన్ను కమలమధ్య నుండి, హోమకారుల తల నుండి మథించి వెలికితీసాడు. నీవు మాకు ప్రత్యక్షంగా కనిపించే దేవతవు, వివస్వత్కు చెందిన ధనాన్ని మాకు తెచ్చిపెట్టు’’ అని వారు ప్రార్థించారు. ‘‘నీ బలానికి నమస్సులు. ప్రజలు నిన్ను స్తుతిస్తున్నారు. శత్రువులను దయలేకుండా నశింపజేయు’’ అని వారు ప్రార్థిస్తూ, ‘‘అన్నింటినీ తెలిసిన సందేశవాహకుడవు, అమరుడవు, హవిర్భాగాన్ని మోసే అగ్నీ! మేము నిన్ను గీతాలతో స్తుతిస్తున్నాము’’ అన్నారు. ‘‘అగ్నీ! భార్యలు హోమార్పణ సిద్ధం చేసి, వాయువు లోకంలో స్థానం పొందుతూ, నీకు గీతాలు అర్పిస్తున్నారు. ప్రతిరోజూ ఉదయాన్నీ, సాయంత్రాన్నీ మేము నీకు నమస్కరించేందుకు వస్తుంటాము’’ అని వారు చెప్పారు. ‘‘ప్రతీ భక్తుని కోసం నీవు మేల్కొని, ఈ స్తుతిని గమనించు. పూజ్యుడైన రుద్రుని స్తుతి కూడా ఇక్కడ కనిపిస్తుంది’’ అని వారు గుర్తు చేశారు. ‘‘ఆ మధురమైన యజ్ఞానికి, పశువుల రక్షణకు నిన్ను పిలుస్తున్నాము. మారుతులతో కలిసి రా’’ అని వారు పిలిచారు. ‘‘వేగంగా పరుగెత్తే గుర్రంలా, అగ్నీ! మేము నిన్ను శ్రద్ధతో, యజ్ఞాధిపతిగా స్తుతించు తున్నాము. ఔర్వ, భృగు వంశస్థులవలె పవిత్రుడవు, పాపరహితుడవు, సముద్రంలో నివసించే అగ్నిని మేము ఆహ్వానిస్తున్నాము’’ అన్నారు. ‘‘మనస్సుతో అగ్నిని ప్రేరేపించిన మానవుడు, తపస్సుతో అగ్నిని వెలిగిస్తాడు, ఆ అగ్ని సూర్యకిరణాల వలె ప్రకాశిస్తుంది. పురాతన విత్తనంలా, ఆ వెలుగు ఆకాశంలో మెరిసిపోతుంది’’ అని వారు వివరించారు. ‘‘యజ్ఞాలను పెంచే అగ్నిని, దాతను, శక్తివంతుడిని మేము చేరుకుంటున్నాము. తన పదునైన జ్వాలలతో దోషులను నియంత్రించే అగ్నీ! మాకు ధనాన్ని ప్రసాదించు’’ అని వారు కోరారు. ‘‘అగ్నీ! దయచూపించి, ఈ దేవతారాధకుల సమూహాన్ని హవిర్భాగ స్థలానికి నడిపించు. మమ్మల్ని అపాయాల నుంచి రక్షించు, నీ ఉగ్రమైన, నిరంతరమైన జ్వాలలతో హానిని దూరం చేయు’’ అని ప్రార్థించారు. ‘‘నీ వేగవంతమైన, మహిమాన్వితమైన గుర్రాలను యజ్ఞానికి యోగ్యం చేసుకో. ప్రజల అధిపతివైన, ప్రకాశవంతమైన అగ్నీ! మేము నిన్ను శక్తికోసం, వీరపుత్రుల కోసమూ ఆహ్వానిస్తున్నాము’’ అన్నారు. ‘‘అగ్నీ! నీవు ఆకాశపు కిరీటమూ, శిఖరమూ, భూమికి అధిపతివి; నీ ద్వారా నీరు సంతానాన్ని కలుగజేస్తుంది. మా కొత్త గీతాన్ని దేవతల మధ్య నీవు మిత్రునిగా ప్రకటించు’’ అని వారు ప్రార్థించారు. ‘‘గోపాలుని వాక్కుతో నీవు జన్మించావు, ప్రకాశమంతుడవా! మా ఆహ్వానాన్ని విను. ధనాధిపతివైన అగ్నీ! నీవు హవిర్భాగాల చుట్టూ తిరుగుతూ, భక్తులకు ధనాన్ని ప్రసాదిస్తున్నావు’’ అని వారు స్మరించారు. ‘‘ఆ జాతవేదసు దేవుడిని కిరణాలు పైకి మోస్తున్నాయి, సూర్యునిలా అందరికీ కనిపించేలా. సత్యదర్ముడైన అగ్నిని, పాపాన్ని తొలగించే దేవుడిని యజ్ఞంలో స్తుతించండి’’ అని వారు పలికారు. ‘‘దేవతలు మాకు మనసులో కోరికలు తీరే ఆనందాన్ని ప్రసాదించుగాక. మధురపానంలో ఆనందాన్ని ఇవ్వుగాక. కృపాస్రోతస్సులు మాకు ప్రవహించుగాక’’ అని వారు ప్రార్థించారు. ‘‘అగ్నీ! నువ్వు ఎవరి చుట్టూ తిరుగుతున్నావు? ఎవరి మనస్సును ప్రేరేపిస్తున్నావు? ఎవరి గీతలతో సంతుష్టుడవవు?’’ అని వారు ప్రశ్నించారు. ‘‘యజ్ఞానంతరం యజ్ఞంతో, నైపుణ్యానికి గీతానంతరం గీతంతో, మేము అమరుడైన జాతవేదసుని, మిత్రుడివి అని ఎప్పుడూ స్తుతిస్తూనే ఉంటాము’’ అని వారు అన్నారు. ‘‘ఒక రక్షణతో మమ్మల్ని కాపాడు, రెండవదానితో కాపాడు, మూడు గీతలతో కాపాడు, నలుగురి ధనంతో కాపాడు’’ అని అగ్నిని వేడుకున్నారు. ‘‘భరద్వాజుడు వెలిగించిన అగ్నీ! నీ మహత్తర, ప్రకాశవంతమైన జ్వాలలతో, పవిత్రమైన కాంతితో మెరిపించు. నీవు యవ్వనుడవు, అత్యంత శుభ్రుడవు, ప్రకాశవంతుడవు’’ అని వారు స్తుతించారు. ‘‘నీతో పాటు ఉన్న దాతలు, ప్రజలకు ధనం ఇచ్చేవారు, పశువులకు విస్తృతమైన మైదానాలను ఇచ్చేవారు మాకు ప్రియులవుగాక’’ అని కోరారు. ‘‘పాటలలో విశారదుడవు, పురుషాధిపతివైన అగ్నీ! భయంకరుడవు, అపాయాన్ని దూరం చేసే దేవుడవు, ఇంటిని కాపాడే అప్రమత్తుడవు, ఆకాశంలో నివసిస్తూ మాకు రక్షకుడవు’’ అని వారు ప్రార్థించారు. ‘‘అమరుడైన అగ్నీ! ఈ రోజు మాకు వివస్వత్కు చెందిన ఉదయకాల సంపదను తీసుకురా. జన్మలను తెలిసినవాడవు, దేవతలను మేల్కొలుపు’’ అని వారు ప్రార్థనను ముగించారు. ఇలా, అగ్నిదేవుని మహిమను, కరుణను, రక్షణను, దయను, భక్తులు హృదయపూర్వకంగా స్మరించారు. ఆయన యజ్ఞానికి, ప్రజలకు, దేవతలకు, సంపదలకు, రక్షణకు కేంద్రబిందువుగా నిలిచారు.