सामवेदः

स महात्मा सोमः, महत्या श्रीया सह दानशीलान् प्रति प्रवहन्, स्थिरधनेन सह कीर्तयेभ्यः पोषणं वहति। स सोमः, सुशीलव्रतो नृपतिरिव, गीतिषु प्रविष्टः, शुद्धः, अद्भुतज्वलनः दृश्यते। स ज्वलनः, जलमध्य उपरुद्धुम् अशक्यः, रश्मिषु विशुद्धः, गणेषु सोमः उपविशत्। उत्सववद् लीलया सः सोमः आनन्दयन्, स्तोत्राय बलं संस्थाप्य, प्रवाहणं प्रति यास्यति। सोमः पुनः पुनः पोषयद्रवैरस्मभ्यं प्रवहतु, सर्वाणि शुभानि वहतु। हे इन्दो, स्तुतये ते, सुतपवित्राय, प्रियतमे कुशासने समाश्रयस्व। सोमः, सुतपवित्रैः अस्मभ्यं गावोऽश्वांश्च ददातु, शीघ्रैः दिवैः सह प्रवहतु। यो जयति न च विजीयते, निर्भयः शत्रून् हन्ति, स सोमः सहस्रविजयीव प्रवहतु। तव मधुमद्रवाः स्रवन्त्यः, हे इन्दो, सहाय्याय प्रवाहिताः; ताभिः त्वं पवित्रमुपगतः। स इन्द्राय पातवे प्रवहति, अक्षीणैः आपः अतिक्रम्य, सत्यस्य स्रोतसि उपविशत्। सोमः, अङ्गिरसां प्रियतमः, परितः प्रवहन्, विस्तीर्णं स्थानं, दुग्धं च ददाति। तव विभूतयः वर्षाविव दीप्तयः, अग्निवत् प्रभा, उषसामिव मार्गाः—यदा त्वं ओषधिवनेषु प्रवर्तमानः, भोजनं स्वयम् उपाहरः। वायुवेगप्रेरितः, कामेन चोदितः, पशुषु स्थितः, भोज्यकामः सन्, त्वं यदा उत्सुकः, तदा रथिनः त्वां भागाय यतन्ते, अमृतस्य ज्वलमानस्य अग्नेः यथा। त्वं प्रज्ञायाः कर्ता, सभायाः संनिधाता, अग्निः ऋत्विजः, चिन्तां परिवृत्य, बालस्य हविः, त्वां मित्रं सर्वसाधारणं वृत्य, अन्यं न वृत्यन्ते। तव सहायः बहुलः; हे वरुणमित्रौ, अहं शुभेच्छां याचामि। वयं तव सुरक्षितं धाम प्राप्नुयाम, हे महाबलिनौ, मित्रत्वं च लभेमहि। मित्र, त्वं रक्षाभिः अस्मान् पालय; युवां च दृढसहायेन अस्मान् त्रायताम्; वयं शत्रून् शरीरैः जेष्याम। बलसम्युक्तौ, पीनौ, पित्वा, इन्द्र त्वं गणे सोमपाने कपोलौ चालयसि। उभे लोकौ त्वां अन्वयाताम्, यदा त्वं शत्रुघ्नः अभूः। अष्टपदां वाचं, नूतनवर्णाम्, सत्ये जाताम्, इन्द्रात् शरीरवृद्धये अहम् इच्छामि। हे इन्द्राग्नी, एते स्तोत्राणि युवयोः कृते रचितानि; आगच्छताम्, सुतसोमं पिबतम्, यः युवयोः प्रीयते। हे इन्द्राग्नी, यः कश्चन उत्सुकः गणः भवेत्, तैः सह भक्ताय आगच्छताम्। तैः वीर्यगणैः, सोमयागे, सोमपानाय, आगच्छताम्। तेजस्वी सोमः घोषयन् पात्रेषु प्रवहतु; स्वस्थानानि समाश्रयतु। सोमाः इन्द्राय, वायवे, वरुणाय, मरुद्भ्यः, विष्णवे च प्रवहतु। सोमः, सर्वतः पोषणं, सन्ततिं च अस्मभ्यं ददातु; सहस्रगुणं धनं वहन् प्रवहतु। सोमः, ऋत्विजैः सुतः, पावितः, अश्व इव शीघ्रः, आनन्दद्रव्या वहन् अग्रे गच्छति। सोमः, पयस्वतीनाम् गवां रक्षितः, सरितामिव सागरं प्रति प्रवहन्, मुदितः प्रमोदते। यद् दिव्यं, पृथिव्यं, वा धनं सोम, स्तुत्यं अस्ति, तत् शुद्धं अस्मभ्यं वह। महाबलः, शुद्धः, गर्जन्, प्राणान् वहन्, कुशासने उपविश्य, हरितः सामूहिके स्थाने स्थितः। इन्द्रसोमौ, युवां हि शुभस्य पतिं, पशूनां रक्षौ; अधिपतिभ्यां, अस्माकं प्रार्थनाः सफलयतम्। इन्द्रः, प्रमोदाय, बले, वृत्रहा, नरैः सह बलीभूतः; तम् महायुद्धेषु आह्वयामः—सः अस्मान् स्पर्धासु जययतु। त्वं वीरपतिः, दाता, दीनानामपि उदारः; यः सोमं सुत्वा यजते, तस्मै धनं ददाति। यदा वीराः युद्धाय प्रमोदिताः, यदा धैर्यवतः स्पर्धायां पुरस्कारः स्थाप्यते, तदा त्वं प्रमोदजनकान् अश्वान् युञ्जसि; कं हनिष्यसि, कं समृद्ध्यसि? इन्द्र, अस्मान् समृद्ध्य। गावः मधुरं, आप्लुतमधु पिबन्ति; ये इन्द्रेण सह, महता, बलं प्रमोदन्ते, धनवन्तः, सूर्यस्य अधिपत्यं अनुचरन्ति, स्फुरन्ति। ताः पृश्नयः गावः तस्मै सोमं सुत्वा प्रयच्छन्ति; इन्द्रप्रियाः गावः वज्रं शरं च सज्जयन्ति, धनवन्तः, सूर्यस्य अधिपत्यं अनुचरन्ति। ते धीराः, श्रद्धया, तस्य बलं सेवन्ते; बहूनि प्राचीनानि कर्माणि तस्य प्रियाय सम्पादयन्ति, धनवन्तः, सूर्यस्य अधिपत्यं अनुचरन्ति। स सोमः, प्रमोदाय सुतः, जलसु कुशलः, पर्वतवास्यगृध्र इव, स्वस्थाने उपविशत्। शुद्धः, दोषरहितः, देवानां वायुन प्रेरितः, जलैः प्रक्षालितः, मनुष्यैः सुतः, गावः दुग्धेन तं माधुरीं कुर्वन्ति। यथा अश्वः युक्ते, एवं तं माधुर्यरसं अमृताय, संज्ञाय, अलंकारयन्ति।