सामवेदः

ऋषयः सम्यग् स्तोत्रैः काष्ठेषु तं वीर्यवन्तं सोमम् शुद्धयन्ति, यः शीघ्राश्ववत् क्रीडन्वद् दृश्यते। तत्र त्रिपृष्ठे समन्तात् स्तोत्राणि समन्वरुध्यन्ते। स सोमः, उदारः, पात्राणि परिव्यन् प्रवहति, यथा रथकारः स्पर्धायाम् उत्सुकः स्यात्। शुद्धः स वाचम् उत्पाद्य प्रेषयति। सोमः शुद्धः चिन्तनानां स्रष्टा, स्रष्टा दिवः, स्रष्टा पृथिव्याः, अग्नेः, सूर्यस्य, इन्द्रस्य, विष्णोः च। देवानां ऋत्विक् सः, मुनिपथः, प्रेरितानां कविः, मृगेषु वृषभः, गृध्रेषु सुपर्णः, वनानां धर्ता; स सोमः निनदन् पवित्रं याति। वाचसा स सोमः, उर्मिवत्, नदीवत्, स्तोत्रैः चिन्ताभिः च अग्रे गच्छन्, अन्तः पश्यन्, गावः मध्ये स्थितः, वृषभः अधस्तान् जानन् तिष्ठति। अग्नये, यः यज्ञानां वृद्धिकर्ता, दातारः श्रेष्ठः, बलपुत्राय, वयं मनांसि यच्छामः। त्वष्टा यथा तं रूपं अकुर्वन्, यथा तक्षकः रूपाणि निर्मिमीत, एवं तस्य यशः कीर्तिमतः इच्छया सञ्जायते। अयं अग्निः, देवानां स्वामी, सर्वाणि तेजांसि अतिक्रामति; सः नः साकं पुरस्कारैः आगच्छतु। इन्द्र, त्वं अयं निःसृतः सोमः पिब, यः श्रेष्ठः, अमृतमदः; तव सत्यस्य स्थाने दीदित्सवः प्रवाहाः प्रवृत्ताः। त्वां रथिनः न अतिवर्तन्ते, हे इन्द्र, यदा त्वं तव हरित harnessayasi; न केचन तव मार्गे, न स्वैः अश्वैः त्वां गन्तुं शक्नुवन्ति। अतः इन्द्रम् पूजय, स्तोत्राणि उच्चारय; सुताः सोमाः उत्सुकाः तं महत्त्वं यजन्ति—बलिना तम् नमस्व। इन्द्र, गृहाण, वह, आगच्छ, वीर, तव हरिभिः; सुतं सोमं पिब, मधुमतीं प्रीतिं मनसा, रममाणः। इन्द्र, स्वेन नवे उदरे दिव्यमधुवत्, अनेन सुतसोमेन च पूरय; त्वां मदिन्यः, सुष्टुतयः पेयाः आगता। इन्द्रः, बलवान्, मित्रवत् वृत्रं जघान; ऋत्विक् इव वलम् अपावद्; भृगुवत् सोममदेन रिपून् अतिष्ठत्। सोम, त्वं तृतीयः द्वितीयार्धः च असि; गावां दाता, वित्तज्ञः, हिरण्यगोप्ता भूत्वा प्रवह। त्वं वीर्यवान्, सर्वज्ञः; त्वां नरः गीतैः उपविशन्ति। सोम, त्वं सर्वदृक् मनुष्येषु, पवमान वृषभः; सर्वत्र धावसि। अतः अस्मभ्यं धनवाँश्च हिरण्यवान् प्रवह, यथा वयं लोकेषु जीवेम। इन्दो, ईशानः, एतेषु लोकेषु चरन्, हरितपक्षिणः योजयन्; ते घृतं क्षीरं च स्रवयन्तु; तवाज्ञया, सोम, जनाः स्थिराः स्युः। तव, पवमान सर्वज्ञ, सोम, तव धाराः प्रवृत्ताः, सूर्यरश्मिवत्। आकाशे पताकां कृत्वा, सर्वरूपाणि व्याप्य, सागरवत् सोमः वर्धते। जातः, त्वं वाचम् अन्वेषयन्, पवमान, तव पथे; त्वं देववत्, सूर्यवत्, क्रन्दसि। सोमाः प्रवृत्ता, पवमान इन्दवः; दीप्ताः, आपः मध्ये स्थानं वृतवन्तः। गावः प्रवृत्ताः, आपो यथा स्रवमाणाः; शुद्धाः, इन्द्रं प्राप्तवन्त्यः। पवमान सोम, त्वं प्रवह, इन्द्रं हर्षयन्; नरैः नीतः, वह्यसे। इन्दो, पेषणैः अभिपूतः, पवित्रे परिस्रुतः; इन्द्रस्य सदनाय योग्यः असि। सोम, मनुष्यान् रञ्जयन्, प्रवह, गणान् धृत्वा; नित्यनूतनः, स्तुत्यः असि। प्रवह, वृत्रहन्, स्तोत्रेषु श्रेष्ठः; शुद्धः, दीप्तिमान्, अद्भुतः। शुद्धः, दीप्तिमान्, सः कथ्यते; सुतः सोमः मधुरः; दिव्यः, वीर्यवान्, अपवादनाशनः। ऋषिः, देवेषु, अक्षयधारया रक्षितवान्; सः सर्वाः स्पर्धाः आहूतवान्। हि सः, गायकेभ्यः, गोमद्-धनं, सहस्रशः, पवमान, ददाति। त्वं सर्वया प्रज्ञया शुद्धः, चिन्तया पवितः; सोम, नः कीर्तिं दिहि। प्रवह, महत्या कीर्त्या दातारः कृते, स्थिरधन्यः; गायकेभ्यः पोषणं वह। सोम, धर्मराज इव, गीतानि प्रविष्टः; शुद्धः, अद्भुताग्निः। सः अग्निः, आपः मध्ये दुर्निग्रह्यः, रश्मिषु पव्यमानः, सोमः गणेषु उपविष्टः। क्रीडन्, उत्सवमिव, त्वं रमसे; सोम, पवित्रे गच्छन्, स्तोत्राय बलं स्थापयन्। अस्मभ्यं सोम, पुष्टिवद् द्रवैर् पुनः पुनः प्रवह, सर्वाणि शुभानि वह। इन्दो, तव स्तुत्या, तव सुतपेयेन, प्रियतमे बार्हिषे उपविश। सोम, अस्मभ्यं सुतपेयेन प्रवह, गावश्च अश्वांश्च ददन्, एभिः शीघ्रदिनैः। यः जयति न च विजियते, यः शत्रून् निर्भयः हन्ति—एवं सोम, सहस्रविजयी प्रवह। तव, इन्दो, मधुमतीः धाराः, उपकृते स्राविताः; ताभिः पवित्रं प्राप्तवान्। सः इन्द्राय पेयं प्रवहति, अक्षीणाभिः आपः अतिक्रम्य, सत्यस्य स्रोतसि उपविष्टः।