सामवेदः

विप्राः स्वदृष्ट्या तं परितः पश्यन्ति, मन्त्रम् उच्चारयन्ति; तव निःश्लेष, दीप्तिमन्तः, हे वीर्यवन्त्, तव शुद्धाः तेजस्विनः श्रवणैः गीतं समन्वयन्ति। गायकाः समं सोमपानाय इन्द्रं आह्वयन्ति, यदा सः शुभदानः, व्रते धृतः, गणैः सह बळवाँस्तिष्ठति। सः यो जनानां राजा, रथेषु आरूढः, अनिवर्तिन्, सर्वसेनानां नाशकः, अग्रगण्यः, वृत्रहाः—तमहं स्तौमि। तं दानशक्तिमन्तं सहायकदायकं इन्द्रं स्तुमः, यस्य हस्ते वज्रः प्राज्ञेन नियोजितः; सः महादेवः सूर्यवत् दृश्यते। प्रियः स्वर्गीयः कविः, अपत्यपथेषु स्थापितः, स्वैः शब्दैः चरति, कवीनां बुद्ध्या युक्तः। सः शुद्धः पुत्रः मातृभ्यः जातः, जातौ दीप्तिमान्, महत्तमः, ऋतेन वृद्धिम् आप्तः। त्वं, अनिवर्तिन्, अव्ययैः, निष्कलुषैः जनैः, हे सोम, तेषां वृद्धये निषिच्यसे। वास्तवतः, हे पवमान, दिव्येषु जन्मसु त्वं ज्येष्ठतमः, अमृतत्वं घोषयन्। येन नवग्वाः दध्यञ्चश्च तृप्ताः, येन प्रेरिताः ऋषयः प्राप्तवन्तः, येन देवाः प्रीतिं मधु च लब्धवन्तः, येन कीर्तिः प्राप्ता। सोमः, शुद्धः, तन्तुना वेगेन प्रवहति, अग्रे पवमानः गर्जन् स्वरं ददाति। सूक्तैः ते तं वीर्यवन्तं दारुषु शुद्धयन्ति, शीघ्राश्ववत् क्रीडन्ति; स्तोत्राणि त्रिपृष्ठं परितः निनदन्ति। सः पात्राणि परितः प्रवहति, दानवान् इव, स्पर्धायै उत्सुकः सारथिवत्; शुद्धः सः वाचं सृष्ट्वा प्रेषयति। सोमः, शुद्धः, चिन्तनानां स्रष्टा, दिवः स्रष्टा, पृथिव्याः स्रष्टा, अग्नेः स्रष्टा, सूर्यस्य स्रष्टा, इन्द्रस्य च विष्णोः च स्रष्टा। देवानां ऋत्विक्, मुनिपथः, प्रेरितानां दृष्टा, मृगेषु वृषभः, गृध्रेषु श्येनः, वनों धर्ता—सोमः गर्जन् तन्तुना यज्यते। सः वाचसा, तरङ्गवत्, नदीवत्, सूक्तैः चिन्ताभिश्च अग्रे गतः, पवमानः, अन्तः पश्यन्, गावः मध्ये स्थितः, वृषभः अधः जानाति। अग्नये, यज्ञवर्धनाय, दानाय, बलपुत्राय, वयं मनांसि दिशामः। त्वष्टा यथैव एनं रूपयति, शिल्पीव रूपाणि निर्माति, एवं तस्य इच्छया यशः प्रसिद्धस्य। एषः अग्निः, देवेषु स्वामी, सर्वाणि तेजांसि अतिक्रामति; सः नोऽवतु साकं प्रैषः। इन्द्र, एषः नूतनः सोमः पिब, श्रेष्ठं, अमृतं हर्षणम्; दीप्ताः धाराः सत्यम् उपविष्टे त्वां प्रति प्रवहन्ति। त्वां कोऽपि सारथिः न अतिवर्तते, हे इन्द्र, यदा त्वं हरितः युञ्जसि; न केनापि पन्था, न स्वैः अश्वैः त्वां प्राप्नोति। इदानीं इन्द्रं पूजय, स्तोत्राणि पठ; निषिच्यन्ते सोमाः, उत्सुकाः, महत्तमं वीर्यम् उपासते—बलात् तम् नम। इन्द्र, गृहाण, सृज, आगच्छ, शूर, हरिभिः; निषिक्तं सोमं पिब, मधूनां चिन्तया, रमणीयं हर्षणं रमताम्। इन्द्र, नूतनं उदरं पूरय, दिव्येन मधुना, अनेन निषिक्तेन सोमेन; त्वां प्रति हर्षणीयाः, सुवक्ता पानानि आगच्छन्ति। इन्द्रः, बलवान्, मित्रवत्, वृत्रं हत्वा; होतृवत् वलं विदारयामास; भृगुवत् सोमहर्षणे शत्रून् अतिष्ठत्। त्वं सोम, तृतीयः च द्वितीयार्धः च असि; गावां दाता भव, धनं वेत्ता, हिरण्यस्य अन्वेष्टा। प्रवह, हे इन्दो, लोकेषु प्रतिष्ठितः। त्वं वीर्यवान्, सर्वज्ञः सोम; त्वां प्रति नराः गीतैः उपविशन्ति। त्वं सोम, सर्वदर्शी मनुष्येषु, शुद्धवृषभः; त्वं सर्वत्र धावसि। अतः अस्मभ्यं प्रवह, धनसम्पन्नः, हिरण्यवान्, यथा वयं लोकेषु जीवेम। त्वं, हे इन्दो, स्वामिन्, एतेषु लोकेषु चरसि, शीघ्रहरितपक्षिणः युञ्जन्। ते मधु, घृतं, क्षीरं स्रवयन्तु; तवाज्ञया, सोम, जनाः स्थिराः स्यु:। तव, शुद्धस्य सर्वज्ञस्य, हे सोम, तव धाराः प्रवहन्ति, सूर्यस्य रश्मिवत्। आकाशे पताकां कृत्वा, त्वं सर्वरूपाणि व्याप्नोषि; समुद्रवत्, सोम, त्वं वर्धसे। जातः, त्वं वाचं अन्वेषयसि, हे शुद्ध, पथे; त्वं देववत्, सूर्यवत्, क्रन्दसि। सोमाः प्रवहन्ति, शुद्ध इन्दवः; दीप्तिमन्तः, अप्सु स्थानं वृत्यन्ते। गावः प्रवहन्ति, आपो इव स्रवमाणाः; शुद्धाः, इन्द्रं प्राप्ताः। हे शुद्ध सोम, त्वं प्रवहसि, इन्द्रं तुष्ट्वा; नरैः नीयसे। हे इन्दो, यदा अद्रिभिः निषिच्यसे, त्वं परितः तन्तुना प्रवहसि; त्वं इन्द्रस्य सदने योग्यः। त्वं सोम, जनान् तुष्ट्वा, प्रवह, कुलान् धारयन्; त्वं नित्यनूतनः, स्तुत्यः। प्रवह, हे वृत्रहन्, स्तोत्रेषु श्रेयांसः; शुद्धः, दीप्तिमान्, अद्भुतः। शुद्धः, दीप्तिमान्, सः कथ्यते; सोमः, निषिक्तः, मधुरः; दिव्यः, वीर्यवान्, निन्दानाशकः। ऋषिः देवाय अक्षिता धाराभिः रक्षितवान्; सः सर्वाणि स्पर्धाः आहूतवान्। सः हि गायकान् प्रति गौसमृद्धं धनं ददाति, सहस्रशतम्, हे शुद्ध। त्वं सर्वबुद्ध्या शुद्ध्यसि, चिन्तया विशुद्धः; सोम, नः कीर्तिं ददातु।