सामवेदः

सर्वतः सोमः अस्मभ्यं सहस्रसमृद्धानां चतुर्णां धनसागराणां प्रवाहं कुर्यात्। स इन्दुः, मधुमत्तमः, सुरभिः, इन्द्राय प्रियः, सुतेन निःसृतः, निरवद्यया स्रवण्या देवतानां हर्षं नित्यं प्राप्नोतु। देवाः हि प्रोचुः—“इन्दुः इन्द्राय सुतः”—वाक्पतिः तस्मिन्यज्ञे रमते, स सर्वबलस्य स्वामी। सहस्रधारः सागरः वाक्प्राप्तये प्रवहति, सोमः निधीनां पतिः, इन्द्रसख्येन प्रतिदिनं प्रवर्तते। ते तव स्रवण्याः, हे ब्रह्मणस्पते, विस्तीर्णाः; त्वं सर्वशरीरेषु स्वामिवद् विचरस्य्; यस्य शरीरे नोष्णता, तं दुर्बलं न प्राप्नोति; ये शुद्धाः, हविर्वाहिनः, ते समं तं गच्छन्ति। दिवः आसने तापस्रवण्याः विस्तीर्णाः, तस्याः रश्मयः दीप्ताः, शुद्धयः ज्वलनाः तस्याः स्रवण्यः, स्वप्रभया दिवः पृष्ठे आरोहन्ति। प्रश्न्याः प्रथमजः वृषा, प्रभाते बभौ, लोकानां बलाय गर्जन्; मायिनः तम् मायया ममापुः; ऋषयः मानवदृशा गर्भं न्यधत्त। अतः श्रेष्ठतमं, महत्तमं, ऋतस्य धारकं, तेजस्विनं, बलिनं गायेम; ये स्तुताः, ते अग्निं समीहन्ते। मगवन्, वीर्यश्लाघ्य, दीप्त्या आहूतः, तस्य प्रसादः अस्मान् आगच्छतु, सः पुरस्कारैः समीपं गच्छतु। तेन ते हर्षं स्तुमः, हे बृहत्, सुतबलम्, जयन्तम्, जगतां धातरं, अश्मभृतं, हिरण्यवर्णम्। येन त्वं आयवे मनवे च ज्योतिः अविन्दः, अस्मिन आसने रममाणः, त्वं दीप्त्या बभासे। एवं तु अद्य, हे धीमतः, गायकाः पूर्ववत् स्तुवन्ति; आपः, वीरपत्नीः, प्रतिदिनं जयन्ति। इन्द्र, अस्माकं आह्वानं शृणु, यस्त्वां यजते तस्मै; त्वं महत्, अस्मान् वीर्येण, पशुधनेन पूरय। इन्द्र, यः नूतनं रमणीयं गीतं सृष्टवान्, या प्राचीं प्रज्ञां सत्यवतीं चिन्ताम् अकार्षीत्—तम् स्तुमः, इन्द्र, यं स्तोत्राणि बभूवुः; तस्य बहून् दानान् इच्छन्तः, तव प्रसादस्य सिद्धये यतामहे। पवमान, दिव्याश्विनोः गावः पयसा वेदिं सिञ्चन्ति; अन्तरिक्षात् प्राचीः प्रवहन्ति, ये प्रेरिताः, दक्षैः शुद्धाः। शुद्धस्य उभयतः रश्मयः, धृतव्रता, पताकावद् परितः चरन्ति, यदा हरितः स्रवण्यां शुद्ध्यति; सः गर्भे, पात्रेषु प्रतिष्ठितः। सर्वाणि निवेशनानि, सर्वदृशः, दक्षाणां पताका, बलिनः, धृतव्रतं परितः चरन्ति; सोम, त्वं व्रतेन व्यापकः प्रवहसि, भूतानां पतिः, जगतः राजा। पवमानः दिवः अद्भुतं गर्जनसदृशं शब्दं, महज्ज्योतिः सृजति। पवमान, तव रसं, हर्षं, राजन्, निरोधरहितं, सर्वं प्रत्युत्तरं धावति। पवमानस्य सारः कौशलात् दीप्त्या बभासे; ज्योतिः, सर्वदृशम्, दिव्यदर्शने। यदा, धेनुवः इव, शीघ्राः, बलिनः, सत्वराः, कृष्णत्वचमपोह्य धावन्ति। सुमिष्टिं वयं विन्देम, दुर्गमं प्रत्युत्तरं तराम; अनृतवृत्रं जयेम। पवमानस्य शब्दः, महत्, वर्षणस्य गर्जनवत् श्रूयते; विद्युतः दिवि चरन्ति। सोम, अस्मभ्यं महद्द्रविणं, गवां, हिरण्यस्य, अश्वानां, वीराणां सह प्रवह। प्रवह, विश्ववारे, महान्तं द्यावापृथिव्यौ पूरय; त्वं प्रभया, उषसामिव सूर्य इव, बभासे। सोम, सर्वव्याप्तया धारा अस्मभ्यं शरणं ददातु; त्वं विस्तीर्णमिव रसं सर्वत्र प्रवह। प्रवह, महाभाग, उन्नतया बुद्ध्या, प्रियं निवेशनं परिवेष्टुं, यत्र देवाः, इति श्रूयते, निवसन्ति। अशुचिं शुद्धयन्, पापं जनाय अपाकरोति, दिवः वर्षं सिञ्च। एषः शुद्धः स्रवण्यया सोमः शीघ्रं दिवं परितः प्रवहति; सिन्धोः तरंगः विस्तारितः। सुतः रसो गच्छति, शुद्धः, तेजसा बलं वहन्, दीप्त्या बभासे, विविच्य, प्रकाशयन्। सुतः इन्द्राय सिञ्च्यते, दूरात् च समीपात् च, मधु इव प्रवहति। साम्येन, ते हरितं अश्मभिः सुतम्, इन्द्राय पातुं सोमं संयच्छन्ति। भगिन्यः, दक्षाः, वीरं, प्रजापतिं, सोमं, महान्तः, सन्तः, सुतवन्तः सन्ति। पवमानः, तेजसा बभ्राणः, देवः, देवेषु सुतः, सर्वं जनाय धनं वितरति। पवमान, उत्तमं स्तोत्रं, वर्षं च देवेषु आनय; संविदाने हविषि प्रवह। जनस्य गोप्ता जातः, जागरूकः, अग्निः, दक्षः, नूतनं श्रियम् इच्छन्; घृतप्रतीकः, विशालं दिवं स्पृशन्, दीप्त्या, शुद्धः, भरताय बभासे। त्वां, अग्ने, अङ्गिरसः सर्वे वनेषु निहितं, शोभितं, अविन्दन्; त्वं मन्थनात् जातः, बलस्य पुत्र इति, अङ्गिरः, आहूयसे। नरः अग्निं, यज्ञस्य चिह्नं, प्रथमं होतारं, त्रिष्वासनेषु प्रज्वलन्ति; इन्द्रेण देवैः च, सः कुशेषु उपविश्य, यज्ञाय प्राज्ञः भवति। एषः सुतः सोमः, मित्रवरुणौ, सत्येन वर्धितः, युवयोः अस्तु; इह मम आह्वानं शृणुताम्।