सामवेदः

स्वयं शुद्ध्यस्व, हे इन्दो! जीवनाय, मनीषिभिः शोधितः, गवां तेजसा सह आगच्छ। शुद्धयन् त्वं पन्थानं विस्तारयसि, गीतेन जनानां बलं जनयसि; हरित, शीघ्रधारां सृज। दिव्याय भागाय शोधितः, हे इन्दो! इन्द्रस्य मार्गे दीप्तिमान्, अश्वयुक्तः प्रस्थितः भव। अग्निना हि अग्निः प्रज्वलितः, स ऋषिः, युवा, गृहनाथः, वह्निः, होत्रपात्रस्य मुखेन वहति। यः कश्चन, हे अग्ने! हविषा त्वां दूतं देवम् उपास्ते, तस्य रक्षिता भव। यः हविषा अग्निं देवभागाय आह्वयति, तस्मै, हे विशुद्ध! सुखं ददातु। अहं मित्रं दक्षेण शुद्धं, वरुणं रिपुघ्नं, च प्रज्ञां ज्योतिष्मतीं आह्वये। सत्येन मित्रावरुणौ, ये सत्येन वर्धन्ते, सत्यं स्पृशन्ति, ते महतीं शक्तिं प्राप्नुवन्ति। मित्रावरुणौ, प्राज्ञौ, महाजज्ञौ, विस्तीर्णेषु धामसु स्थितौ, कौशलं नो ददातं, द्वेषं च नुदतम्। इन्द्रेण सह दृश्ये, संयुक्तौ, निर्भयौ, समप्रभौ आगच्छतः। तौ स्वेन ऋतेन पुनः गर्भं प्रविष्टवन्तौ, दिव्यं नाम वहन्तौ, यज्ञार्हौ। गूढमपि त्वं, हे इन्द्र! अग्निभिः अन्वविन्दः, वव्रे भिन्दन्, गावः अन्वगच्छः। तौ आह्वये येन पूर्वं सर्वं कृतम्—इन्द्रं च अग्निं च। इन्द्रमग्नी आह्वयामः, तीक्ष्णौ, विघ्नहन्त्रौ; एवं नो वरं ददातां। त्वं शत्रुं वृत्रं हंसि, दस्यून् हंसि, हे सत्यपती! सर्वान् रिपून् हंसि। सुताः सोमाः हर्षयन्तः प्रवहन्ति, प्राज्ञाः, प्रमदया पूर्णाः, समुद्रस्य उपरि, उत्सुकाः, प्रमदया स्रवन्तः। शोधयन्, त्वं तरसि समुद्रं तरङ्गेण, राजन्, देव, महत् सत्येन; प्रवह, मित्रावरुणयोः ऋतेन, महत् सत्यं प्रेरयन्। राजा, समुद्रस्य देवः, नरैः भूषितः, शोभनः, विवेकी, प्रकटः अस्ति। स त्रिवचनानि ब्रूते—अग्निः प्रेरयति सत्यस्य प्रेरणां, ऋत्विजः प्रज्ञां; गावः स्वपते गच्छन्ति, पृच्छन्त्यः, चित्तानि, काङ्क्षमाणि, सोमं प्रति यान्ति। गावः, दुग्धदायिन्यः, काङ्क्षमाणाः, सोमं प्रति यान्ति; प्राज्ञाः चित्तैः सोमम् अन्विष्यन्ति; सोमः, सुतः, शोधितः, स्तूयते; सोमाय स्तोत्राणि त्रिष्टुभः संयुज्यन्ते। एवं, सोम, यथा स्रवसि शोधितः, अस्माकं श्रेयसे प्रवह; इन्द्रे प्रविश महया मदया, अस्मभ्यं वाचं प्रचुरां जनय। यदि, हे इन्द्र! शतानि शतानि दिवः पृथिव्याः च स्युः, न सहस्रसूर्याः अपि त्वां समश्नुवीरन्, न उभे लोके समुत्पत्तौ। त्वं महता बलिना विस्तृतः, वीर्यवान्, बलात् श्रेष्ठः; पालयास्मान्, दानपते, गोमद्वारे, वज्रिन्, शुभैः सहायैः। वयं सुतसोमाः त्वां प्रति याम, आपः इव वेदीं प्रति; शोधकस्य स्रवणे, वृत्रहन्, तव यजमानाः संनिहिताः। वसवः, यदा त्वं सुतः, नरो गीर्भिः त्वां आह्वयन्ति; कदा त्वं, काङ्क्षितः, गृहं नः आगमिष्यसि, इन्द्र, वेणुवदनवत् शब्दयन्? कान्वैः सह, वीर्यवन्, त्वां दृष्टवन्तः, ध्वजिनं, सहस्रदातारम्, मघवन्, हरितम्, प्राज्ञम्; शीघ्रं वयं गोमद्वारे धनं यच्छामः। शीघ्रः, जयकामः, पुरन्ध्या सह युक्त्वा स्पर्धते; त्वां, इन्द्र, बहुधा आहूतं, नमामि गीर्भिः, सुयोजिताय, दृढनाभये चक्राय इव। न अवन्द्यः अमीषु धनिनां वन्द्यते, न च दोषदत्तं धनं तिष्ठति; मघवन्, तव, वीर्यवतः, दानवतां श्रेष्ठं परं दिवि अस्तु। त्रिवचनानि उदियन्ते; गावः रोरुवन्ति, दुहित्र्यः आह्वयन्ति; हरितः उच्चैः नदति। ब्रह्मप्रार्थनाः अन्विताः, सत्यस्य युवत्यः, दिवः शिशुं शोधयन्ति। सोम, सर्वतः अस्मभ्यं चतुर्समुद्रान् धनस्य सहस्रवतः स्रावय। मधुमन्तः, सुतसोमाः, इन्द्राय प्रियः, यवसेन, प्रमदाः अव्यया देवांश्च प्राप्नुयुः। ‘इन्दुः इन्द्राय सुतः’ इति देवाः ऊचुः; वाचस्पतिः यज्ञे हृष्यति, सर्वबलस्य ईशः। सहस्रधारः समुद्रः प्रवहति, वाचं इच्छन्; सोमः, निधिपतिः, इन्द्रमित्रः, प्रतिदिनं। तव पवित्रं विततम्, ब्रह्मणस्पते; त्वं सर्वाणि भूतानि परिभ्रमसि ईशः; यस्य शरीरं अनुष्णं, दुर्बलः तं न प्राप्नोति; ये शोधिताः, हविषा वहन्तः, तं सम्यग् गच्छन्ति। तापपवित्रं दिवः आसने विततम्; तस्य तन्तवः दीप्तिमन्तः विस्तारिताः; शोधयन्ति ज्वलनाः, तस्य पवित्राणि, स्वर्गपीठे तेजसा प्रवर्द्धमानाः। प्रथमजः वृषा पृथन्याः प्रातर् अभवत्, लोकेषु बलाय नदन्; माया अभिजग्मुः तं मायया; मनीषिणः मानुष्येण दृष्ट्या गर्भं स्थापयन्। तं श्रेष्ठं, महत्तमं, ऋतस्य धारयितारं, ज्योतिष्मन्तं, बलिनं गायत; स्तुताः अग्निमुपयान्ति। मघवान्, वीर्यश्लाघ्यः, प्रज्वलितः, कीर्त्या आहूतः; तस्य प्रीतिर्नः आगच्छतु, सः पुरस्कृत्य समीपं आगच्छतु। वयं तव प्रमदां स्तुमः, महाबल, सुतमद, जयन्तीं, लोककर्ता, अश्महस्त, हिरण्यवर्ण।