सामवेदः

सूर्यः अन्तर्यामी दीप्यमानः प्राणं आकर्षति विसृजति च; महागवः दिवं प्रकाशयति। सः त्रिंशत्सु आवासेषु तेजस्वी प्रकाशते; वाच् तस्य शीघ्रपक्षस्य सर्वत्र स्थितं, ज्योतिष्मद्भिः सह। पक्षिणः यथा उड्डयन्ति, एवं तस्य किरणाः अपि गच्छन्ति; तारा इव रात्रिषु, सर्वदृशं सूर्यं प्रति यान्ति। तस्य लिङ्गानि अदृश्यानि, किरणाः जनानां मध्ये प्रसारिताः, अग्निवत् दीप्यमानाः। त्वं शीघ्रः, सर्वदर्शी, प्रकाशकर्ता, हे सूर्य; सर्वाणि ज्योतिर्युक्तानि लोकानि त्वं प्रकाशयसि। त्वं देवानां गणान् प्रत्यावर्तयसि, मनुष्याणां गणान् प्रत्यावर्तयसि, सर्वं जगत् सूर्यदर्शनाय प्रत्यावर्तयसि। एतया शुद्धया दृष्ट्या, हे वरुण, सर्वान् जनान् चरन्तं पश्यसि। त्वं उदेति, किरणैः व्योम्नः विस्तारं मापयन्, जातीन् निरीक्षन्, हे सूर्य। सूर्यः सप्त शीघ्रगामिनीः अश्वकन्याः रथ्याः युक्त्वा याति; एताभिः स्वयमेव युक्तः सः गच्छति। सप्त ज्योतिष्मन्तः त्वां रथे वहन्ति, हे देव सूर्य, स्फुरत्केशाः, सर्वदर्शी। एवं वनयुक्ते पर्वते... महात्मसु, हे महादानिन्, स्तुतिपथं विद्धि; पूर्वेषां शक्तिं, बलस्य अधिपः, मार्गय, हे बहुकामिन्। एतैः, तव कृते, आशीर्भिः, मधुरैः अन्नैः, तेजस्वी, बुद्धिमान् इन्द्रः बलाय जागरूकः, न तु अभावाय। एवं, हे शक्र, धनाय, वीर्याय, वज्रधारिन्, महाबलिन्, आगच्छ, पिब, हर्षय, वज्रधारिन्, मनुष्यान् प्रति महादानिन्। धनाय, शुभं वीर्यं विद्धि; वीर्यस्य अधिपः भव, धनस्य स्वामी, मनुष्यानां प्रति महादानः, बलिनां मध्ये महाबलः। यः दानिनां मध्ये महादानः, सूर्यवत् दीप्तिमान्, बुद्धिमान्, इन्द्रः नयतु; तम् स्तुमः यः वेद। शक्रः तस्य बलस्य स्वामी; अजितविजयीं आह्वयामः। सः द्विषः विखण्डयेत्, महान्तं, सत्यम्। धनलाभाय इन्द्रं आह्वयामः, अजितविजयीं; सः द्विषः विखण्डयेत्, द्विषः विखण्डयेत्। पूर्वं त्वया सुतः सोमः, वज्रपाणे, हर्षाय; अनुग्रहम् अस्मासु स्थापय, हे कृपण; सिद्धिः स्तूयते, महाबलः; शक्र, त्वं एतत् नूतनं दानं गृह्णासि। हे प्रभो, वीरस्य कथां वदामः, यः वृत्रहन्, मनुष्यानां मध्ये चरति, गोषु चरति, मित्रः, स्नेही, अनिर्वैरः। अधुना, पञ्च पुरिषपदानि: अग्ने, इन्द्रे, पूषणे, देवाः। ओम्, देवाः। एवं पञ्च पुरिषपदानि... एवं... प्रथमस्य उत्तरस्य प्रथमार्धः: असितः, कश्यपः, वा देवलः। गायत्री। सोमः, शुद्धिकर्ता। हे जनाः, शुद्धिकर्ता इन्दुं गायन्तु; देवाः तं उपगच्छन्ति। अथर्वाणः त्वां मधुरक्षीरैः उपगच्छन्ति; देवाय, दिव्याय। अस्माकं कृते शुद्धय, गोः, जनस्य, रथिकस्य, राज्ञः, ओषधीनां हिताय। कश्यपः, मरीचिपुत्रः। गायत्री। सोमः, शुद्धिकर्ता। स्फुरत् तेजसा, घोषमय प्रकाशेन, दीप्ताः सोमाः, गोमुखाः, प्रवहन्ति। ऋत्विक्भिः प्रेरितः, उत्साहदायकः पुरस्कारं प्रति अग्रे गच्छति, विजयीजनाः इव आसनं गृहीत्वा। सोमः, समृद्धः, अस्माकं हिताय संगच्छतु, हे बुद्धिमन्; सूर्यदर्शनाय शुद्धय। शतं वैखानसाः ऋषयः, गायत्री, सोमः, शुद्धिकर्ता। तव कृते, हे ऋषे, उत्साहदायकस्य धाराः प्रवाहिताः, शीघ्रश्वाः इव कीर्तिं यच्छन्ति। मधुयुक्तं पात्रं प्रति, अक्षयजलं प्रति, स्तुतयः शीघ्रं धावन्ति। समुद्रं प्रति बिन्दवः गताः, गोः गोष्ठं इव; सत्यम् गर्भं प्राप्ताः। भरद्वाजः, बृहस्पतिपुत्रः। गायत्री। अग्निः। हे अग्ने, यज्ञाय आगच्छ, स्तुतः, हविः ग्राहय; होत्रृरूपे कुशे उपविश। त्वं, यं अङ्गिरसः समिधा घृतैः च प्रज्वलयन्ति, हे कनिष्ठ, महातेजस्वी। हे देव, त्वं अस्माकं विस्तीर्णं कीर्तिं यच्छसि; महाग्ने, दीप्तवीर्यं। विश्वामित्रः, गाथिपुत्रः, वा जमदग्निः। गायत्री। मित्रवरुणौ। हे मित्रवरुणौ, घृतैः अस्माकं कृते गोसंपदं यच्छतम्; मधुना, हे बुद्धिमन्तौ, लोकान्। विस्तीर्णकीर्तयः, पूजया बलितः, महत्त्वेन कुशलं अधितिष्ठथः; दीर्घतमैः, शुद्धतमैः व्रतैः। जमदग्निना स्तुत्वा, सत्यम् गर्भे उपविश; सोमं पिब, सत्येन जातम्। इरीम्बिठिः, काण्वपुत्रः। गायत्री। इन्द्रः। हर्षितः, इन्द्र, आगच्छ, सोमं पिब; एष कुशः मम आसनम्। हे इन्द्र, तव द्वौ पिंगलौ अश्वौ, प्रार्थनाशक्त्या युक्तौ, त्वां आनयेताम्; अस्माकं प्रार्थनां शृणु। हे इन्द्र, सोमपः, वयं सोमयाजिनः त्वां प्रार्थनाशक्त्या आह्वयामः, सोमः सुतः। हे इन्द्राग्नी, वचोभिः सोमसुतं प्रति आगच्छतम्, दिवि श्रेष्ठम्; इमं यज्ञं रक्षतम्, चिन्तया प्रेरितम्। हे इन्द्राग्नी, गायकः सह, चेतनयज्ञः अग्रे गच्छति; एतेन सोमेन अस्मान् रक्षतम्। एवं ऋषयः, देवाः, सोमः, अग्निः, मित्रवरुणौ, इन्द्रः, सूर्यः च, स्तुतिपथेन, यज्ञेन, आशीर्भिः, सोमपानं, गोसंपदं, सत्यं, कीर्तिं, बलं च, अस्माकं हिताय, प्रकाशं, शुद्धिं च यच्छन्ति।