सामवेदः

सः सोमः, वीर्यदायकः, सर्वेषां कामानां दातृरूपेण प्रवहति। स एव सोमः, देवानां प्रथमं आधारम्, समुद्रः, हर्षदायकः च। पवमानाः सोमाः तस्य प्रवाहेन, यथाक्रमं, मरुत्संयुक्ताः, बलवंतः, विविक्तबुद्धयः, यन्त्रेण शुद्धाः प्रवहन्ति। त्वरितं गच्छन् सोमः पात्रं परिक्रम्य, तत्र उपविशति; मानवैः शुद्धः, पुरस्कारस्य समीपं याति। यथा शीघ्रं अश्वं स्नेहयन्ति, तथा तं सोमं यज्ञभूमौ रज्जुभिः नेतारः नयन्ति। सोमः, उशना इव, ज्ञानं घोषयन्, देवदेवानां उत्पत्तिं प्रकाशयति। महाव्रतधारी, शुद्धबन्धनः, द्योतमानः, वराहवत्, घोषयन्, पदैः प्रकट्य आगच्छति। त्रीणि स्वराणि प्रेरयति; अग्निः अग्रे गच्छति, सत्यम् प्रेरणां, ऋत्विक् चिन्तनं च। गावः, स्वस्वामीं याचन्त्यः, सोमं समीचीयन्ति; उत्सुकाः चिन्ताः सोमं प्रति गच्छन्ति। तस्य सुवर्णमयीः शीघ्रप्रवाहाः, शुद्धीभूताः, देवैः सह मिश्र्यन्ति; अभिषिक्तः रसः यन्त्रं परिक्रम्य घोषयन्, यथानियतम् गृहं, होतृः पशुभिः सह प्रवहति। सोमः शुद्धः, चिन्तनस्य निर्माता, दिवः निर्माता, पृथिव्याः निर्माता, अग्नेः निर्माता, सूर्यस्य निर्माता, इन्द्रस्य निर्माता, विष्णोः निर्माता च। स्वराः महाबलिनं त्रिधातुं, युवानं, शीघ्रप्रवाहं आह्वयन्ति; वनैः आवृतः, वरुण इव नदीनां मध्ये, धनदः, धनं ददाति। सः, समुद्रं अतिक्रम्य, प्रथमं धर्मं स्थापयति, प्रजाः उत्पादयति, भूतानां रक्षकः। महान् सोमः, यन्त्रे, अक्षुब्धशिखरे, वर्धते; शिलायाः घोषः श्रूयते। पिंगलः सोमः, विमुक्तः, आपां गर्भे स्थित्वा, शुद्धः भवति; मानवैः अभिषिक्तः, स्पष्टं मार्गं करोति, स्वबलैः चिन्तनं उत्पादयति। एषः तव मधुरः सोमः, हे इन्द्र, बलिनां कृते, यन्त्रं परिक्रम्य प्रवहति; सहस्रदायकः, शतदायकः, बहुदानः, नित्यः, यज्ञभूमौ उपविशति। सोमः मधुरः, ऋतं पालनः, आपां वस्त्रधारी, अक्षुब्धशिखरे प्रवहति; घृतपात्रेषु आरोहति, परममदकः, इन्द्राय पेयः। नायकः, वीरः, रथानां अग्रे गच्छति, गावः याचमानः, सैन्यं हृष्टम्; सोमः, इन्द्रेण आहूतः, स्वसखिभ्यः शीघ्रवस्त्राणि ददाति। तव मधुराः प्रवाहाः, नूतनाः, शुद्धीभूताः, अतिक्रान्तव्यातिरिक्तं; पवमानः, गोस्थानं प्रति प्रवहति, स्तोत्रैः सूर्यं उत्पादयति। गायत, देवांश्च स्तुमः; सोमं महाधनाय पीडयाम। मधुरः सोमः प्रवहतु, शत्रुं अतिक्रान्तः; देवः इन्दुः पात्रे उपविशतु। सः, दिवि पृथिव्याः निर्माता, पुरस्कारमिव रथः प्रेरयन्, इन्द्रं प्रति याति, आयुधैः भूषितः, सर्वधनं तस्य हस्ते स्थापयति। यदा तक्षकः, मनसः इच्छया वा, उत्तमया वाचा वा, उज्ज्वलायां उपलायां धर्मं निर्माति, तदा उत्सुकाः उत्तमं प्रियं स्वामीं याचन्ति, गावः पात्रे इन्दुं याचन्ति। दश बह्यः, ज्ञानीः, शुद्धप्रवाहाः, सोमं शुद्धयन्ति; पिंगलः, सूर्यस्य अश्वः, पात्रे पुरस्कारमिव प्रविशति। यदा तस्मिन् विजयी सैन्यवत्, द्योतमानाः चिन्ताः, सूर्यस्य किरणवत्, आपः चुनन्ति, ज्ञानीः सोमः कविवत् मार्गं प्रति प्रवहति। बलवान् इन्दुः प्रवहति, गोबहुलः, सोमः इन्द्राय, उत्साहाय वीर्यं याचमानः; असुरं नाशयति, दुष्टं अपाकरोति, विशालं स्थानं ददाति, जनानां राजा। एतया शुद्ध्या, धनं शुद्धय; इन्द्रः, महाबलिः, प्रवाहे प्रवहतु। वायुवत् गतिः, विदारकः, प्राज्ञः पुरुमेधाः, मानवम् स्थापयन्ति। महान् सोमः, महाबलिः, आपां गर्भः अभवत्, देवांश्च अचुनोत्, इन्द्रे बलं स्थापयति, शुद्धीभूतः सूर्ये प्रकाशं उत्पादयति, हे चन्द्र। क्रियावान् विमुक्तः, युद्धे रथवत् शीघ्रः, चिन्तया प्रथमया प्रेरणया; दश बह्यः शिखरे अग्निं शुद्धयन्ति, गृहे, शुद्धापः। आपां तरङ्गाः, शीघ्रप्रवाहाः, चिन्तया सोमं प्रति अग्रे गच्छन्ति, श्रद्धया समीपं याति; समागताः, द्योतमानं, तेजस्विनं प्रविशन्ति। षष्ठं च द्वितीयार्धं, हे पीडकाः, सोमस्य हर्षाय; मित्राः, दीर्घजिह्वं श्वानं हविर्द्वारं अपाकरोतु। एषः पूषन्, धनं, भाग्यं, सोमः, शुद्धीभूतः प्रवहति; सर्वस्य अस्तित्वस्य स्वामी, दिवि पृथिव्यौ प्रकाशयति। पीडिताः सोमाः, मधुर्यबहुलाः, इन्द्रं हर्षयन्ति; शुद्धीभूताः प्रवहन्ति, हे देवाः, तव हर्षाः प्राप्तु। सोमाः, शुद्धीभूताः, अस्माकं प्रवहन्ति, मार्गं ज्ञानं च ददन्ति; मित्रवत्, दोषरहिताः, स्वयंसिद्धाः, प्रकाशविदः। सोमः, अस्माकं कृते, परमपुरस्कारं धनं पिपासु, शतैः इच्छितं, सहस्रैः वहनं, महातेजसा दीप्तिमान्, पिपासु। ते, इन्द्रस्य प्रियं इच्छन्तः, अहिंसकाः, अस्मान् समीपं आगच्छन्ति; मातरः इव नवजातं वत्सं स्नेहयन्ति। उत्सुकस्य, बलिनः कृते, धनुषं प्रसारयन्ति, वीर्यं दर्शयन्ति; द्योतमानाः अग्रे गच्छन्ति, स्वामिनं, महाबलिनं, हे युवानः। ते, पिंगलं, शीघ्रं, श्यामं, आपः शुद्धयन्ति; यः सर्वैः देवैः सह, हर्षेण सह प्रवहति। मानवः, सोमं पीडयन्, तानि वचनानि उच्चारयति; पापकृतं श्वानं अपाकरोतु, यथा भृगवः यज्ञे कृतवन्तः। प्रियः, शीघ्रप्रवाहः, शुद्धीभूतः, नामानि वहन्; महाबलिः, यस्य सूर्यस्य महिमा अधिष्ठिता, विस्तीर्णं रथं आरोहति, सर्वं पश्यन्। अनिच्छिताः बिन्दवः अस्माकं प्रवहन्तु; द्योतमानाः, शीघ्राश्वाः, देवेषु महान् भवन्तु। ये न खादन्ति, इच्छाः, शत्रवः, ते अस्माकं सन्तु, अस्माकं चिन्ताः सफलाः सन्तु। एषः, पात्रे, मधुरः, घोषयन्; इन्द्रस्य वज्रः, परमद्योतमान् रूपम्। सुवित्ता, घृतप्रवाहिनीः गावः, पिपासु; प्रवाहाः क्षीरयुक्ताः प्रवहन्ति। चन्द्रः, हे इन्द्र, तव गृहे गतः; मित्रवत्, मैत्री गीतं न क्षिपति। युवानः इव युवतीभिः, सोमः पात्रे, शतगुणबलं मार्गे प्रयत्नं करोति। दिवस्य धारकः, कुशलः रसः, शुद्धीभूतः; प्राज्ञः, देवैः मानवैः स्तुतः, पिंगलः, विमुक्तः, अश्ववत् बलं वहन्, नदीषु कर्म करोति। विचाराणां वृषभः, विवेकी सोमः, शुद्धीभूतः; सः, दिवसः अतिक्रान्तः, प्रभातं जागरयति; दिवि, नदीषु, पात्रेषु, प्राणं ददाति, प्रेरितैः इन्द्रस्य हृदयं प्रविशति। तस्य कृते, त्रिः सप्त गावः क्षीरं ददुः; सत्यः, अमृतः, उत्तमं दिवि; चत्वारि अन्यानि लोकानि पृथक् कृतवान्, तानि शोभनानि कृतवान्। एवं सोमस्य दिव्यः प्रवाहः, देवेषु, मानवेषु, आपः, यन्त्रे, पात्रे, यज्ञभूमौ च, हर्षं, तेजः, बलं, ज्ञानं, प्रकाशं च वितरति।