सामवेदः

सः सोमः, दिव्यः सुवर्णवर्णः, स्वेन प्रवाहेण शुद्धिं कुर्वन्, आपः परिवृत्य प्रवहति। सः सत्यस्य पदे, निधिधाने गर्भे, उपविशति। तं सोमं, उत्तमं हविर्धारिणं, सर्वतः परिसिञ्चन्ति; यो जलमध्ये, शिलाभिः सम्यक् निपीडितः, सोमं निष्पीडयति। सः सोमः, शिलास्वनितेन, विघ्नान् अनतिक्रम्य, नगरस्थः पुरुष इव, कानने तेजस्वी उपविष्टः। सः सोमः, देवप्रियत्वाय, तरङ्गैः पूर्णा नदीव, स्तम्बस्य रसेन प्रमददायकः, सदा जागरूकः, मधुपूर्णं पात्रं प्रति आगच्छति। सः सोमः, शिलानां सह चरन्, शीघ्रगैः सह, स्वच्छन्देन प्रवाहेन यथारथः सुवर्णभूषणः, प्रमोदेन स्रवति। अहम्, सोम, त्वदीयं सौहृदं प्रतिदिनं विचिनोमि; बहवः पिङ्गलाः मां पर्यवर्तन्ते—त्वं मां शत्रुभ्यः पालय, मामुपागच्छ। सः सोमः, सागरस्थः, शुभैः हस्तैः शुद्धः, वाचं प्रबोधयति; सः नानावर्णेन, इच्छितेन, पवमानः, बहुधा धनसमृद्ध्या प्रवहति। निपीडिताः सोमाः शीघ्रगामिनः प्रमदाय प्रवहन्ति; सागरस्य विष्टरे, प्राज्ञाः, उत्सुकाः, हर्षदायकं सोमं निषिञ्चन्ति। सोमः, शुद्धिम् आवहन्, सदा जाग्रतः, प्रियः, आवरणैः परिवृतः, ऋषिर्भूत्वा, अङ्गिरसामिव, मधुना यज्ञं नः समारभताम्। इन्द्राय प्रमोदः प्रवहति, सोमः मरुतः कृते निपीडितः, सहस्रधारः, सर्वान् अतिशेत्; शीघ्रगामिनः तम् शुद्धयन्ति। त्वं सोम, सर्वकामानां बलदः प्रवह, त्वं सागरः, देवानां प्रथमं प्रतिष्ठानं, प्रमददायकः। पवमानाः सोमाः तन्तुना स्वेन प्रवाहेन प्रवहन्ति; प्रमददायकाः, मरुद्भिः सह, बलिनः, प्रज्ञया, मार्गैः च। शीघ्रं गच्छ, पात्रं परितः परिक्राम, उपविश; पुरुषैः शुद्धः, फलाय समीहि। शीघ्राश्वस्य शृङ्खलाभिः यथा, त्वां यूपाय नयन्ति। उशानस इव प्रज्ञां घोषयन्, देवः देवानां यथार्थं प्रकटयति; महाव्रतः, शुद्धस्नातकः, दीप्तमान्, वराह इव, पदैः निनदन् आगच्छति। सः त्रीन् स्वनान् सञ्चालयति; अग्निः अग्रे धावति, ऋतस्य प्रेरणा, होतुः चिन्ता। गावः स्वपतिं यच्छन्त्युपयान्ति; उत्सुकाः धियः सोमं प्रति यान्ति। तस्य शीघ्राः प्रवाहाः, सुवर्णमयाः, शुद्धाः, देवः देवैः सह संमिश्रति; निपीडितः रसं तन्तुं परितः परिक्रामति, निनदन्, गृहस्य प्रमाणवत्, होतृवत् गोभिः सह। सोमः शुद्धः, धियः कर्ता, दिवः कर्ता, पृथिव्याः कर्ता, अग्नेः कर्ता, सूर्यस्य कर्ता, इन्द्रस्य च विष्णोः च कर्ता। स्वराः महान्तं, त्रिधातुं, युवानं, शीघ्रप्रवाहं सोमम् आह्वयन्ति; काष्ठेषु वसन्वरुण इव नद्यः, धनदः, धनानि प्रयच्छति। सः सागरं अतिक्रम्य, प्रथमं ऋतं स्थापयन्, प्रजाः सृजन्, भूतानां रक्षकः अभवत्। महाबलः सोमः, तन्तुनि, अचलस्य शिखरे, वर्धते, शिला निनदति। पिङ्गलः विमुक्तः, आपां गर्भे, शुद्धः उपविशति; नरैः निपीडितः सः स्वेन वीर्येण मार्गं निर्माति, चिन्तनं जनयति। एषः मधुमान् सोमः, हे इन्द्र, बलवान्, तन्तुं परितः प्रवहति; सहस्रदः, शतदः, बहुदातृ, सत्यः, यूपे उपविष्टः। प्रवह, सोम, मधुमन्, ऋतवन्, आपः परिवृत्य, अचलस्य शिखरे; घृतवत्यः पात्राणि आरोह, अतिप्रमददायकः, इन्द्रस्य पानाय। नायकः, वीरः, रथानां पुरतः गच्छन्, गावः अन्विष्य, तस्य सेना प्रमुद्यते; सः सोमः, इन्द्रेण आहूतः, स्वपक्षे शीघ्रवस्त्राणि ददाति। तव मधुमतीः धाराः प्रवहन्ति, नूतनाः, शुद्धः सन्, अतिक्रान्तव्यम् अतिशेति; पवमान, त्वं गावां स्थानं प्रवहसि, स्तोत्रैः सूर्यं जनयन्। गायाम, देवान् स्तुमः; सोमं महाधनाय निपीडयाम। मधुमान् सः प्रवहत्वरिविद्विषः; देवः इन्दुः पात्रे उपविशतु। सृष्टिकर्ता, द्यावापृथिव्योः, पुरस्कारार्थं रथवत् प्रयाति; इन्द्रं प्रति गच्छन्, शस्त्रैः भूषितः, सर्वाणि धनानि तस्य हस्ते स्थापयति। यदा तक्षकः, मनसः कामात् वा श्रेष्ठया वाचा वा, दीप्ते परशौ ऋतं निर्माति, तदा उत्सुकाः श्रेष्ठप्रियं पतिं यच्छन्ति, गावः पात्रे इन्दुम्। दश भगिन्यः, प्राज्ञाः, शुद्धप्रवाहाः, तम् शुद्धयन्ति; पिङ्गलः परितः धावति, सूर्यस्य अश्वः इव, पात्रे प्रविशति पुरस्कारवत्। यदा तस्मिन्, विजयी सैन्यवत्, दीप्तमान् धियः, सूर्यरश्मिवत्, आपः वृतयन्ति, प्राज्ञः कविरिव पन्थानं प्रवहति। बलवान् इन्दुः प्रवहति, गोमन्, इन्द्राय सोमः, प्रमदाय बलम् इच्छन्; सः रक्षांसि नाशयति, दुष्टं अपाकरोति, विस्तीर्णं स्थानं ददाति, जनानां राजा। अस्या शुद्ध्या, धनानि शुद्धय; इन्द्रः महाबलः प्रवहतु प्रवाहे। अपि च भेत्ता, यः वातवत् चलति, प्राज्ञः पुरुमेधाः, पुरुषं स्थापयन्ति। सः महत् सोमः, महाबलः, आपां गर्भः अभवत्, देवान् अवृणोत्, इन्द्रे वीर्यं न्यधात्, शुद्धः सन् सूर्ये ज्योतिः जनयत्, हे सोम। सः कर्मणः प्रेरणया, युद्धरथे शीघ्रः इव, विमुक्तः; दश भगिन्यः शिखरे, गृहे, शुद्धाभिः आपोऽग्निं शुद्धयन्ति। आपां तरङ्गाः शीघ्रप्रवाहाः, चिन्तया सोमम् अभिमुख्य, सादरं उपयन्ति; ते समागत्य, दीप्तिमन्तं प्रविशन्ति। षष्ठी द्वितीयार्धं च वः, हे निपीडकाः, प्रमदाय सोमस्य। मित्राः, दीर्घजिह्वं श्वानं हविर्देः अपाकुरुत। एषः पूषा, धनं, श्रियं, सोमः, शुद्धः सन्, प्रवहति, सर्वस्य भूतस्य ईशः, दिवं च पृथिवीं च प्रकटयन्। निपीडिताः सोमाः, मधुमन्तः, इन्द्रं प्रमादयन्ति; शुद्धाः प्रवहन्तु, हे देवाः, वः प्रमदाः प्राप्नुयाम। सोमाः, शुद्धाः, अस्मभ्यं प्रवहन्तु, मार्गान् च प्रज्ञानं च ददातु; मित्रवत्, निर्दोषाः, आत्मनिष्ठाः, ज्योतिः विदन्तः। सोम, अस्मभ्यं श्रेयांसं धनं सिञ्च, शताभिलषितं, सहस्रभारं, महतीं श्रियं दीप्तिमन्तीं च। ते, अहिंस्राः, इन्द्रप्रियं कामयमानाः, अस्मान् उपयान्ति; मातरः नवजातं वत्सं यथा, सौम्ये जीवनकाले, चालयन्ति।