सामवेदः

श्रद्धाम् अहं प्रथमाय नयामि—सः प्रतिदिनं दुष्टं रिपुं निहत्य, आपः अपाकर्त, स्वबलस्य प्रभावात् स्वर्गभूम्यौ अपि त्वां अन्वयाताम्, महाबलिन्, शिलाबद्धा पृथिव्यपि तव विक्रमात् पलायिता। सर्वबलैः समागतं स्वर्गपतये कुर्वन्तु, यः एक एव महान् अतिथिः जनानाम् मध्ये; सः सनातनः नूतनश्च विजयं इच्छन्, तस्य पन्थानः अनुसरन्ति, सः एक एव। एते, हे इन्द्र, तव जनाः, हे स्तुतिप्रिय, ये त्वयि विश्वसन्तः विचरन्ति, महाबलिन्; अन्यः कोऽपि नास्ति त्वत्तः, हे गीतप्रिय, यः अस्माकं स्तोत्राणि संयुनक्ति, यथा पृथिव्यौ संयुक्ते—तस्मात्, हे हर्यश्व, अस्माकं वाचः गृहाण। महास्तोत्राणि मघवतोऽर्थे, इन्द्रस्य, जनैः समुपबृंहितानि, स्तुत्या उपगतानि; सः नित्यवृद्धिः, बहुप्रार्थितः, रम्यैः स्तोत्रैः, अमृतः, नित्ययुवाः, प्रतिदिनम्। इन्द्राय, दिव्ययुतैः भावैः सर्वे समागताः, दीप्तिमन्तः; जनाः तम् उपगृह्णन्ति पतिं यथा, आर्यं, श्रेष्ठं मघवन्तम्, सहायार्थम्। तं मेषं, बहुप्रार्थितं, महेन्द्रं, तव गीतानि हर्षयन्तु, धनदं, सागरसमम्; यस्य मानुषबलं दिवौ नातिवर्तन्ते—तम् ऋषिं वन्दामः। तम् मेषं, प्राज्ञम्, वयं शतबलैः सहचरैः बृंहयेम; यथा धावकः, पुरस्कारः, आहवश्च रथः, तं इन्द्रं स्तोत्रैः सहायार्थम् आवर्तयेम। या पृथिवी, घृतवन्ती, भूतेषु भूषिता, विस्तीर्णा रम्या च, दिवापृथिवी मधु स्रवन्त्यौ, वरुणस्य ऋतेन स्थापिते, अजरास्याः, नित्यप्रजनन्याः। हे इन्द्र, त्वं दिवं च पृथिवीं च व्याप्तवान्, उषसामिव; महत् त्वं विश्वानां क्षेत्राणां च जनानां च अधिपः। देवी माता, शुभदा, त्वां ससूत; पुण्या माता त्वां जनयामास। इदानीं, स्तुत्या, पितरं पूजय, यस्य कृष्णमेघा योनिः, सः ऋजिश्वना सह रिपुं निहत्य। वयं महाबलिनं, वज्रपाणिं, मरुद्भिः सह इन्द्रं मित्रं इव सहायार्थम् आह्वयामः। इन्द्र, सुतासु सोमासु, स्वबलं च स्तोत्रार्हं तेजः शुद्धय; सः हि तितिक्षायाः महत्त्वं वेद। तम् बहुप्रार्थितं, बहुस्तुतं इन्द्रं गायत; स्तोत्रैः महाबलिनं आह्वयत आगतम्। तव तं मदम्, महाबलिन्, युद्धेषु महाबलम्, विश्वकर्तारं, सुवर्णतेजसं इन्द्रं स्तौमः। यः कश्चन सोमः, हे इन्द्र, त्वया विष्णुना वा, त्रितेना आप्त्येन वा, मरुद्भिः वा सह प्रियः, तेषु रसेषु मुदस्व। ऋत्विक् तम् अतिमदुरं सोमस्य मधु पातु; एवं वीरः स्तूयते, नित्यवर्धनः। इन्द्राय रसं पातु; सः मधुमन्तं सोमं पिबतु। तस्य महत्त्वेन दानानि प्रेर्यन्ते। इदानीं, मित्राः, इन्द्रं स्तौम, स्तुत्यं वीरं, यः एक एव सर्वान् जनान् अतिक्रान्तवान्। इन्द्राय, प्राज्ञाय, महान्, ब्रह्मकृते, दूरदर्शिने, स्तुत्याय गीतिं गायत। सः एव धनं ददाति तस्मै मनुष्याय यः सेवते, इन्द्रः स्वामी, अजितेश्वरः। मित्राः, वयं इन्द्रस्य, वज्रिणः, स्तोत्रैः प्रियताम् इच्छामः; वीर्यवन्तं, पुरुषेषु शूरम् स्तौम। तां पञ्चमीं, श्रेष्ठां भागां, हे इन्द्र, तव वीर्यं, दिव्यसिद्धये परां, स्तौम, येन त्वं वृत्रं शक्त्या निहन्यः, बलपति। येन मदेन त्वं, इन्द्र, शम्बरं दिवोदासाय अभिनत्—एष सोमः त्वत्तः सुतः, पिब। इन्द्र, अस्मभ्यं तव प्रियताम् अनुगृहाण, शत्रुभिः अप्रच्छन्नां, यथा पर्वतः सर्वतः विस्तीर्णः, स्वर्गपतिः। सा मदिरा, हे इन्द्र, सोमप्रिय, महाबलिनि, त्वां प्रेरयति; तया त्वं अनृतं निहन्यः—तां वयं प्राप्नुयाम। दुर्बलाय च, मन्दाय च, तां ददातु; अस्माकं जीवनं स्थिरं कुरु। हे महाबलिन आदित्या, सह कार्यं कुरुत। त्वं, हे वज्रहस्त, विनाशस्य मार्गान् वेत्सि; प्रतिदिनम्, यथा पन्थानः शुद्ध्यन्ते, तथैव त्वं शुद्धयसि। हे आदित्या, आपदः जलानां दुरितं नुदत, त्रिविधं पापं व्यपोहत, दुष्कल्पं अपाकुरुत; अस्मान् क्लेशात् पालयत। सोमं पिब, हे इन्द्र, सः त्वां रञ्जयतु; यं अश्मना, अश्वसंपातिना, त्वत्तः दक्षः, उभाभ्यां बाहुभ्यां अपिधत्त। इन्द्र, त्वं अद्वेषः, अक्रोधः, प्राचीनसम्भवः; युद्धं इच्छसि, पितृत्वं वाञ्छसि। यः अस्मभ्यं पूर्वं धनं दत्तवान्, तम् मित्रं इन्द्रं सहायार्थम् स्तौम। आगच्छ, मा शङ्कीर्; प्रतिप्रयाहि, मा तिष्ठ; एकचित्ताः अपि स्थिराः चालयितुं शक्यन्ते। अत्रागच्छ, इन्द्र, अश्वानां पतिः, गावां पतिः, क्षेत्राणां पतिः; सोमं पिब, सोमपतिः। त्वया, हे वृषन्, वज्रेण, वयं प्राणिनं भाषामः; गवां सम्पन्नेषु सभासु। गावः अपि, बान्धव्यम् आस्थाय, मरुतः सह सखिभिः, समं यान्ति, तेषां रूपाणि मिश्रितानि। इन्द्र, अस्मभ्यं बलं वीर्यं च वह, शतबलिन्, प्राज्ञ; युद्धेषु स्थितिं कर्तुं वीरं वह। तस्मात्, इन्द्र, स्तुतिकर्तरं, वयं त्वां कामेन इच्छामः, आह्वयामः; तानि जलैः उपयान्तु। तव पक्षिणः यथा गोशालायाम् उपविशतः, मधुमत्तमदस्थले; वयं त्वां, इन्द्र, स्तौम। वयं त्वां, हे अदृष्टपूर्व, महाभारं इव, वज्रधारिन्, वहामः, अद्भुत, सहायार्थम् आह्वयामः। मधुरम् एवं गावः प्रवहन्ति मधु; ये इन्द्रेण सह प्रमुद्यन्ते, महाबलिनः, दीप्तिमन्तः, धनवन्तः, सूर्यराज्यं अनु। एवं सोमः, प्रमदः, प्रार्थनां कृतवान्; बलवत्तरः, वज्रधारिन्, स्वबलात् पृथिवीं विवृणोत्, अहिं हन्त, सूर्यस्य राज्यं अनु।