सामवेदः

कश्यपस्य दिव्यज्ञानसमेतौ द्वाव् उच्येते, येन व्रतेन विप्राः बुद्ध्या विश्वं यज्ञं च स्थापयन्ति। तान् यज्ञप्रियान् नराः स्तुवन्तु, पुत्राः स्तुवन्तु, नगरनिवासिनः स्तुवन्तु, प्रबलस्वरेण स्तुवन्तु। इन्द्राय स्तोत्रं उच्चारितव्यं, शक्रः अविजितः अस्माकं सोमपानं मैत्रीं च अतीव रमते। विश्वनरस्य धनाधिपतेर् अविजितबलस्य कृते अपि अहम् जनानां रथान् सहायतायै आह्वयामि। सः, हे नराः, यः दिव्यज्ञानात् स्वर्गात् सहायः भवति, तस्य साहाय्येन महान् द्वेषं दुःखं च आकाशस्य पारं यथा संकुचितं स्थानं अतिक्रामति। हे इन्द्र, सर्वव्यापिन्, शतशक्तिन्, अस्माकं धनं दातुं, सर्वजनानां यशः वर्धय, शुभसमीक्षया। पक्षिणः, मनसा पत्त्रिणः, द्विपदः चतुर्पदाः च, प्रभाते ऋतून् अनुसृत्य दिव्यसीमां अतिक्रान्ताः। ते देवाः मध्ये तिष्ठन्ति, दिव्यप्रदेशे, तेषां सत्यं किम्, अमृतं किम्, प्राचीनं यज्ञं किम्? ऋचः साम्ना च पूजयामः, येन ते कर्माणि कुर्वन्ति; तव सभायां दीप्तिम् उपदिशन्ति, यज्ञं देवेषु उद्घोषयन्ति। सर्वे मनुष्यगणाः, मित्रैः सह, इन्द्रं राजानं बलाय, उत्तमान् संकल्पाय, स्थैर्याय, विस्तीर्णशक्त्यै, वीर्याय, शक्ताय, महाशक्ताय निर्मितवन्तः। प्रथमसंकल्पे श्रद्धां स्थापयामि; सः दुष्टं शत्रुं प्रतिदिनं हत्वा आपः वितीर्णवान्; यदा दिवि भूमिः त्वां अन्वगच्छत्, बलिनि, शिलाबद्धा भूमिः अपि तव शक्त्या पलायिता। सर्वशक्त्या संगम्य स्वर्गाधिपाय, एकाय महातिथये, प्राचीनाय नवाय च, जयाय इच्छति, मार्गाः तं अनुगच्छन्ति, स एव। हे इन्द्र, एते तव जनाः, बहुप्रशंस्य, ये तव आश्रयणम् कृत्वा विचरन्ति, महाबलिनि; त्वत्तः अन्यः नास्ति, गीतप्रिय, यः अस्माकं गीतानि संयोजयति, भूमयः यथा संयुज्यन्ते; तेन तवर्ण, अस्माकं वचनानि स्वीकुरु। महास्तोत्राणि मघवन् इन्द्रं उपगच्छन्ति, जनैः समाश्रितम्, स्तुत्या; नित्यवर्धमानम्, बहुप्रार्थितम्, रम्यस्तोत्रैः, अमृतम्, नित्ययुवानम्, प्रतिदिनम्। इन्द्राय, दिव्ययुवान् चिन्तनानि, दीप्तिमन्तः, समागतानि; जनाः तं पतिं, कुलीनं, महात्मानं मघवन्, साहाय्याय आलिङ्गन्ति। तं मेषं, बहुप्रार्थितम्, महाबलिनम् इन्द्रं, गीतैः आनन्दं यच्छतु, धनिनम्, समुद्रवत्; यं दिवः मानुषबलं न अतिक्रामति—तम् महाशक्तिं ऋषिं स्तुत्वा। तं मेषं, बुद्धिमन्तं, शतबलैः सह महतीं स्तुतिं कुर्मः; यथा धावकः, पुरस्कारः, आह्वानरथः, एवं इन्द्रं सुस्तोत्रैः सहाय्याय वर्तयामः। भूमिः, घृतसमृद्धा, भूतिषु शोभिता, विस्तीर्णा रम्या, दिवि भूमिः मधु प्रदत्ते, वरुणस्य नियमेन स्थापिता, अजरा, नित्यफलवती। हे इन्द्र, त्वं दिवि भूमिं यथा उषाः व्यापितवान्; महात्मन्, त्वं विशालस्य क्षेत्रस्य, जनानां च अधिपः। दिव्यजननी, शुभा, त्वां उत्पादितवती; पुण्यजननी त्वां प्रसूतवती। अधुना, स्तुत्या पितरं पूजय, यः कृष्णमेघे गर्भेण, ऋजिश्वन् सह शत्रुं हत्वा; वयं वज्रधरं, मरुत्सहायम् इन्द्रं मित्रवत् सहाय्याय आह्वयामः। इन्द्र, निष्पीडितसौमेषु, तव बलं गीत्यर्थं शुद्धय; सः तु दीर्घकौशलस्य महत्त्वं जानाति। तं, बहुप्रार्थितम्, बहुप्रशंसितम् इन्द्रं गाय; स्तोत्रैः महाबलिनम् आह्वय। तव उत्साहम्, हे महाबलिनि, युद्धेषु शक्तिमन्तम्, जगद्विधातारम्, सुवर्णदीप्तिमन्तम्, इन्द्रम् स्तुत्वा। यः सोमः, हे इन्द्र, यं त्वं विष्णुना वा, तृता आप्त्येन वा, मरुद्भिः वा रमसे—तेषु बिन्दुषु हर्षय। पुरोहितः सोमस्य उत्तमम् मधुरत्वं पातु; तेन वीरः स्तुतः, नित्यवर्धमानः। सोमबिन्दुं इन्द्राय पातु; सः मधुमयम् सोमम् पिबतु; तस्य महत्त्वेन दानम् प्रेरयति। स्म मित्राणि, इन्द्रं स्तुत्वा, यः सर्वजनान् अतिक्रान्तवान्, वीरम्, स्तुत्यं। इन्द्राय, बुद्धिमन्तः, महात्मानम्, मन्त्रकर्ता, दूरदर्शिनम्, स्तुत्याय स्तोत्रं गाय। सः एकः, यः सेवकाय धनं ददाति, इन्द्रः, स्वामी, अविजिताधिपः। मित्राणि, इन्द्रस्य, वज्रधरस्य, कृते स्तोत्रैः अनुग्रहं याचामः; वीरतमं, पुरुषेषु साहसीम् स्तुत्वा। तं पञ्चमं, श्रेष्ठभागम्, हे इन्द्र, तव बलं, दिव्यसिद्ध्यै, यया त्वं वृत्रं शक्त्या हत्वा, बलाधिपः। यस्य उत्साहेन त्वं, इन्द्र, शम्बरं दिवोदासाय अभिनष्टवान्—अयं सोमः तव निष्पीडितः; पिब। इन्द्र, अस्माकं प्रियं अनुग्रहं दत्तु, शत्रुभिः अप्रच्छन्नम्, यथा पर्वतः सर्वतः विस्तीर्णः, स्वर्गाधिपः। यः उत्साहः, हे इन्द्र, सोमप्रिय, महाशक्तिमान्, त्वां प्रेरयति; तेन त्वं विधर्मणम् हत्वा—तं वयं प्राप्तुं इच्छामः। दुर्बलाय, कृशाय, तद् दत्तु—जीवाय जीवितं दृढं कुरु। हे महाबलिनो आदित्या, सहकार्यं कुरुत। त्वं, हे वज्रहस्त, विनाशमार्गान् जानासि; प्रतिदिनं यथा पथः शुद्धयति, एवं त्वं शुद्धय। हे आदित्या, आपः दुष्टं निवारय, त्रिविधं हानिं अपास्य, दुष्टसंकल्पं अपाकुरु; दुःखात् अस्मान् रक्षत। सोमं पिब, इन्द्र, तव प्रियं भवतु; यं शिला, अश्ववत् शीघ्रं, तव कृते, दक्षः, उभाभ्याम् हस्ताभ्याम् निष्पीडितवान्। इन्द्र, त्वं अनिर्वैरः, अनिर्द्वेषः, प्राचीनजन्मा; युद्धं इच्छसि, पितृत्वं कामयसे। यः पूर्वं अस्माकं धनं आनयत्, तं मित्रं इन्द्रम् सहाय्याय स्तुत्वा।