सामवेदः

यदा सुताः स्वरेण स्वं यज्ञेषु दीर्घं व्याप्तवन्तः, बलवन्तः सुप्रसिद्धाश्च यानाय समागताः, तदा विष्णुः विस्तीर्णं पदं व्यचरत्, त्रिः पादं धरण्यां दृढं स्थापयामास। ततः प्रेरिताः स्वेन मनसा, सोमं सम्यग् पेषितं समुत्थापयन्तु, अस्मिन् दाने सोमं पिबतु देवः। किं तद् वचः मनीषिणां महतो देवस्य स्तूयते? तदेव तस्य स्वं भवति। न हि स्तोत्रं स्तूयमानं न धनं प्रतीयते, न च गीतं गायमानं दृश्यते। इन्द्रः स्तोत्रैः सर्वाधिकं तुष्यति, स एव पुरस्काराणां स्वामी, सोमपिष्टस्य सखाः हरिदश्वः। आगच्छतु सः, अस्माकं सोमाय पुरस्कारैः साकं सन्निकर्षं कुर्यात्, न निवार्यताम्, यथा वीरः युवा। कदा, हे मृद्वन्, स्तुतः स्तोमो त्वां तुष्येत्? सोमस्य दीर्घपेषणाय, पुनरागच्छ, रुहद्वाह, तर्पणाय। इन्द्रः, ब्राह्मणस्य दानाय सोमं पिब, ऋतूननुसर; एषा तव सख्यं न विच्छिद्यते। वयं तव गायकाः, हे इन्द्र, गीतप्रिय; त्वं सोमपी, अस्मान् विजयी कुरु। इन्द्र, अस्माकं शरीरेषु, गोत्रेषु च वीर्यं स्थापय, सतराजितः महाबलमस्मभ्यं ददातु। एवं त्वं वीरः, एवं त्वं बलवान्, हे शूर, एवं तव मनः दानाय योग्यं। त्वां वयं स्तौमः, हे शूर, यथा अविकृतं धेनवो दुग्धं वन्दन्ति; चराचरस्य नाथ, स्थावरस्य नाथ, इन्द्र, सूर्यद्रष्टः। त्वाम् आवहामः, हे इन्द्र, पुरस्काराय, जनानां नेता; संग्रामेषु त्वं एव सत्यपति, अन्तेभ्यः त्वां नरः हवते, सूर्यस्य स्वामिन्। इन्द्रं स्तुमः, दिव्यानां दातारं यथोचितम्; सः गायकानां मध्ये ख्यातः, महादानः, यः सहस्रशः धनं यच्छति। तम् इन्द्रं महाबलिनं, अच्युतं, दानप्रियं, हर्षदं वयं आह्वयामः; गीर्भिः स्तौम, यथा गवः स्तन्यं वत्सं ह्वयन्ति। गीतैः इन्द्रं धनदं शरणं प्रार्थयध्वम्; क्लेशे सहायं, सोमपेषणे उच्चैः गायन्, धर्तारं अहं आह्वये, यथा कर्मकारः वेतनाय। सः शीघ्रः पुरस्काराय प्रयतते, पुरन्ध्या युक्तः; नमामि त्वां, इन्द्र, बहुधा हुतं, गीत्या—सुदृढं चक्रवत्। पिब सोमं सुतं, हर्षजनकं, रमस्व, हे इन्द्र, गवां धनेश्वर; अस्माकं सहभोजनाय सखा भव, तव चिन्ताः अस्मान् पालयन्तु बलयन्तु च। सख्यायागच्छ, धनस्य भागं ददातु; उत्थेहि, मघवन्, गावां जयाय, उत्थेहि, इन्द्र, अश्वानां लभाय। नान्त्यः, नाद्यः, न वसिष्ठः, कोऽपि न अतिवर्तते; अद्य, मरुतः, सोमपेषणे, ये इच्छन्ति, सर्वे पिबन्तु। मित्राणि, अन्यद् न भाषध्वम्, न विचेत; केवलं इन्द्रं महाबलिनं सोमपेषणे स्तुत्या स्तौध्वम्, पुनः पुनः तम् एव कीर्तयध्वम्। न कार्यस्य तृतीयं, न द्वितीयं भागं नश्यति; सः नित्यवर्धमानं इन्द्रं ससाधयत्—यज्ञैः, इन्द्रः सर्वत्र प्रसिद्धः, अजितः, महाबलः। स एकः, अन्यैरपि विना, पूर्वं धर्ता आसीत्, यः अङ्गेभ्यः बलं ददाति; मघवन्, महादानः, संयोजकः, पुनर्दाता, नष्टं पुनः आनयति। त्वाम्, इन्द्र, सहस्रशतं सुवर्णयुक्तानां दीर्घमूर्धानां अश्वानां प्रार्थनया युक्तानां रथेन सोमपानाय नयन्तु। आगच्छ, इन्द्र, दिव्यैः मयूरकेशैः हरिभिः; त्वां न कश्चिद् निवारयेत्, नापि जालिनः, साक्षात् आगच्छ, इव बाणः। त्वमेव स्तूयसे, हे महाबलिन्, मर्त्येषु; तव सदृशः अन्यः सहायः नास्ति, मघवन्—इन्द्र, एतानि वचांसि तुभ्यम् उक्तानि। त्वं, इन्द्र, यशसां स्वामी, बलस्य अधिपः; त्वमेव सर्वान् शत्रून् हन्ता, नित्यं अग्रणीः, अप्रतिरथेन बलिना जनान् धारयसि। इन्द्रमेव यज्ञे यज्ञे, सभायां सभायां वयं आह्वयामः; धनस्य जयाय इन्द्रं, देवम् इन्द्रं हवामहे। एते ते, मघवन्, स्तोत्राणि, एते तेजस्विनः, शुद्धाः, प्रज्ञावन्तः मम ऋचः त्वां प्राप्तवन्तः, प्रशंसया दीप्ताः। ते मधुमन्तः स्तोत्राणि, ते ऋचः, विजितरथवत् उद्गच्छन्ति, नित्यप्रवाहिणः, धनं वहन्ति, विजेतुः कृते। यथा क्षुत्क्षामः वृषभः आपः इच्छति, एवं त्वं, इन्द्र, सख्याय, पितृभ्यः च, अस्मान् कण्वान् संप्राप्तुम्, सह पिब। इन्द्र, बलस्य स्वामिन्, सर्वैः सहायैः सह वयं त्वया सह गच्छेम, हे विश्रुत, भगवत् सह, त्वं यो धनं जानाति। इन्द्र, अस्मभ्यं शत्रुनाशकं बलं आनय, मघवन्, गायकाय च, ये त्वां शुक्लधर्षणा कुर्वन्ति, तेषां च। मित्राय, आर्यम्णे, वरणाय, शासितृभ्यः च, राज्ञां मध्ये, स्तुत्यं स्तोत्रं गाय। त्वां, इन्द्र, प्राचीनाः सोमपाः गाथाभिः स्तुतवन्तः; ऋभवः संयुक्ताः गायन्ति, रुद्राः तव प्राचीनं वीर्यं वन्दन्ति। महतः इन्द्रस्य स्तुतिं गाय, हे मरुतः; तव स्तोत्रं प्रतिध्वनतु। वृत्रघ्नः, शतक्रतुः, शतशृङ्गेण वज्रेण शत्रून् नुदति। महतः इन्द्रस्य स्तोत्रं उच्चैः गाय, हे मरुतः, वृत्रस्य प्रबलतमं हन्तारं, येन देवाः सत्यप्रियाः देवाय ज्योतिरुद्बोधयन्। इन्द्र, अस्मभ्यं बुद्धिं ददातु, यथा पिता पुत्रेभ्यः; शिक्ष, बहुधा हुत, यथा अस्मिन्गृहे जीवज्ज्योतिः प्राप्नुयाम। इन्द्र, मा अस्मान् परिहा; सहभोजनाय अस्माभिः साकं भव। त्वं अस्माकं सहायः, त्वं शरणम्; हे इन्द्र, मा अस्मान् परिहा।