सामवेदः

शृणुत, भगवन्तः, अद्याग्नेः महिमा कथ्यते। अग्निः श्यामवर्णः, ऋत्विजा प्रज्वलितः, हव्यवाहनः गृहेषु प्रतिष्ठितः, उषसां प्रियः, रात्रिषु वल्लभः, गृहेषु स्वराज्यं करोति। ओषधयः यज्ञबीजं स्थापयन्ति, आपः मातरः तं जनयन्ति, वृक्षाः ओषधयः च, अन्तरगर्भिण्यः, प्रवहमानाः च, सर्वाः मिलित्वा विश्वरूपं तमग्निं सृजन्ति। सः अग्निः इन्द्राय शुद्धीकृतः, दिवि तेजस्वी प्रकाशते, वृषभवत् जायते। स एव जागरूकः, तं स्तोत्राणि इच्छन्ति, तमेव सामानि गच्छन्ति, सोमः तस्मै ब्रूते—"त्वमेव मे सखायि, त्वया सह वसामि।" पुनः अग्निः जागरूकः, तं स्तोत्राणि इच्छन्ति, तमेव सामानि गच्छन्ति, सोमः तस्मै ब्रूते—"त्वमेव मे सखायि, त्वया सह वसामि।" पूर्वे उपविष्टानां मित्राणां नमः, अधुना सह उपविष्टानां नमः; वचः शतपथया योजयामि। वचः शतपथया योजयामि, गीतं सहस्रपदीया गायामि, गायत्रीं त्रिष्टुभं जगतीं च। गायत्री त्रिष्टुभ् जगती—एतानि रूपाणि देवाः संगृह्य, तेषां निवासस्थानानि कृतवन्तः। अग्निः तेजः, तेजोऽग्निः; इन्द्रः तेजः, तेजोऽिन्द्रः; सूर्यः तेजः, तेजः सूर्यः। पुनरागच्छ भोजनसम्पदा सह, पुनरागच्छ, अग्ने, अन्नेन प्राणेन च; पुनरागच्छ, मा नः अभि दूषणात्। सम्पदया सह प्रतिनिवर्तस्व, अग्ने, समृद्ध्या वर्धस्व, विश्वं पुष्टिं वितन्वन् व्याप्य स्थितः। यदि अहम्, हे इन्द्र, त्वद्वत् धनं शासेयम्, तर्हि मम स्तुतिः एकैव भूयात्; मम मित्रः गावः दद्यात्। तस्मै ज्ञायां, तस्मै दद्यां, वीर्यस्य स्वामिन्, प्राज्ञाय, यदि गावः स्वामी स्याम्। हे इन्द्र, मधुरवाचिनी धेनुः, यजमानाय, सोमपेषिणे, पोष्यं पयः, गावः, अश्वांश्च दुहेत्। आपः, आगच्छत, हर्षं वहत; नः बलं स्थापयत, महद् दृशे युद्धाय च। यद् वः श्रेष्ठं रसं अस्ति, सः अस्मासु अत्र विभज्यताम्, मातरः शिशूनिव पोषयन्त्यः। तस्मात् तं प्रति गच्छामः यस्य वासार्थं युष्माभिः प्रयत्नः क्रियते; हे आपः, सृजत, पोषयत च अस्मान्। वातः स्वास्थ्यं वहतु, सुखं हर्षं च अस्मासु स्थापयतु; दीर्घायुषे अस्मान् परित्राययतु। वातः पितास्माकम्, भ्राता, सखा च; अस्मान् जीवयतु। यद् अमृतं तव गृहे, वात, गुह्यं निहितम्, तत् अस्मभ्यं जीवाय प्रयच्छ। सः शीघ्रगः, विश्वरूपवाहनः, हिरण्यगर्भं वहन्, महाविहगः, सूर्यरश्मिभिः आच्छादितः, नियमेन विचरन्, स्वयम्भूः, महाबलः, प्रज्ञानं सृजति। आप्सु बीजं न्यधीयत, विश्वरूपं, या तेजः पृथिव्याम् उदितम्; स्वस्य महत्त्वं अन्तरिक्षे मापयन्, सः प्रजापतेः अश्वस्य बीजं प्रवर्तयत्। एषः सहस्रभूषणः, रश्मिसंवृतः, यज्ञः सूर्यस्य तेजः धारयति; सहस्रदः, शतदः, बहुदः, दिवः धर्ता, जगतः स्वामी। दिवि, यदा हिरण्यपक्षी विहगः उत्पतति, तं हृदया पश्यन्ति; त्वं वरुणस्य दूतः, यमस्य क्षेत्रस्य विहगः, दीप्तमानः। गन्धर्वः दिवि स्थितः, तेजोवस्त्रधारी, गन्धेन दृष्टये, सुवासः; हिरण्यनाम सृजति, प्रियम् वस्तु। बिन्दुः सागरं प्रति गच्छति, गृध्रचक्षुषा पश्यन्, स्वधर्मं पूरयन्; तेजः शुद्धज्वलया दीप्तम्, तृतीयं लोके प्रियम् सृजति। नवमः, तृतीयभागः, शीघ्रः, दीप्तमान्, वृषभवत्, भीषणः, गर्जन्, जनान् उद्बोधयन्, अग्रे गच्छन्, अनिमिषः, एकवीरः; इन्द्रः शतम् सेनाः एकत्र विजित्य। अग्रे गच्छन्, अनिमिषः, विजयी, सज्जः, दुरासदः, धीरः इन्द्रः, जेषु; युद्धे सह तिष्ठत नरः, बलीयसा धनुष्मता सह। सः धनुष्मद्भिः, तूणीरिणः च, स्वामी, युद्धे नेता, इन्द्रः स्वगणेन, विजयी, सोमपी, बली, कठिनधनुषा, आयुधैः प्रहारयति। बृहस्पते, रथेन विचर, असुरान् रिपून् च निषूद्य; सेनान् भञ्ज, युद्धे मर्दय, जेषु, अस्मान् श्रेष्ठान् कुरु रथेषु। बुद्धिमान्, बली, प्राचीनः, वीर्यवान्, शीघ्रः, स्थिरः, भीमः, विजयी, महाबलः, इन्द्रः, विजयप्रदायिनि रथे स्थित्वा, गवां च। गोष्ठानां भेत्ता, पशूनां वेत्ता, वज्रबाहुः, विजयी, बलात् मर्दयन्; मित्राणि, एनं इन्द्रं अनुयात, सखायं, सह तिष्ठत। इन्द्रः, शतबलः, वीर्यवान्, प्रबलः, गोष्ठभेत्ता, दुरासदः, युद्धे नाशयन्, अस्माकं सेना युद्धे रक्ष्यताम्। इन्द्रः तेषां नेता, बृहस्पतिः दक्षिणः, यज्ञः दुर्गं, सोमः अग्रतः; दिव्येषु सेनासु, मरुतः विजयीषु अग्रे गच्छन्तु। देवानां घोषः उत्पन्नः—इन्द्रस्य महतः, वरुणस्य राज्ञः, आदित्यनां, मरुतां च, भीमानां, महाबुद्धीनां, यः लोकान् कम्पयन्, सः विजये। मघवन्, शस्त्राणि संप्रेरय, मदीयानां मनांसि उद्दीपय, वृत्रहन्; विजयी अश्वानां रथानां घोषः समुत्तिष्ठतु। इन्द्रः अस्माकं पतु ध्वजिनां मध्ये; अस्माकं बाणाः विजयी भवन्तु; अस्माकं वीराः श्रेष्ठाः भवन्तु; देवाः, आवाहनेषु अस्मान् पालयन्तु। मरुतां सा सेना, परेषां, बलहीना आगच्छति; तां तमसि, मोहय, यथा एकः अपि अन्यं न जानाति। एतेषां शत्रूणां मनांसि विमोहय, अङ्गानि विक्षिप्य, दूरं नय; अग्रे गच्छ, हृदि तान् दह, रिपवः तमसा संयुज्यन्ताम्। अग्रे गच्छत, विजयी भवत, नरः; इन्द्रः वः रक्षां ददातु; वः बाहवः उग्राः, अजेयाः भवन्तु, यथा भवन्ति। एवं, भगवन्तः, यज्ञस्य, अग्नेः, इन्द्रस्य, मरुतां, बृहस्पतेः च महिमानः, देवसेनायाः च विजयः, अस्मिन् आख्यायिकायाम् प्रकाशितः।