सामवेदः

प्रभाते, उषाः स्वबलयुक्तं रथं रक्ताश्वैः युञ्जातु, सर्वाणि शुभानि अस्मभ्यं वहन्ती समागच्छतु। अश्विनौ, अद्भुतौ, गौभिर् हिरण्येन च पूर्णं रथं संयुक्तचित्तौ अस्माकं समीपं यात्रायै आनयताम्। अत्र सोमस्य सुताय शीघ्रम् आगच्छन्तु देवाः, हर्षदायकाः, सुवर्णचक्रिणः, अद्भुताः। यावद् युष्माभिः स्तोत्रं ज्योतिश्च जनानां दिवः कृतम्, तावत् अश्विनौ, पोषणं अस्मभ्यं वहताम्। अहं तं निधिं मन्ये यत्र गावः आगच्छन्ति, यत्र शीघ्राश्वाः धावन्ति, यः भक्तेभ्यः सदा बलं पोषणं च ददाति—स एव अग्निः। स अग्निः, सर्वजनप्रियः, कुलाय बलं ददाति; स तुष्टः स्वयम्भू धनेषु याति; स भक्तेभ्यः पोषणं वहतु। तम् अग्निं निधिरूपं स्तौमि, यत्र गावः, यत्र शीघ्राः सुजाताश्वाः संगच्छन्ति; स भक्तेभ्यः पोषणं वहतु। उषाः, अद्य अस्मान् महता धन्येन प्रबोधय, यथा पूर्वम् सत्येन, सुजात्येन, अश्वैः, सुष्लोक्येन च प्रबोधयः। शुभनयेन, दीप्तरथेन, दिवः कन्ये, बलवत्याः, सत्येन, सुजात्येन, अश्वैः, सुष्लोक्येन च उत्थाय, अस्मान् प्रबोधय। सा सौम्या दिवः कन्या, अद्य अस्मभ्यं उत्थायातु, या बलवती, सत्येन, सुजात्येन, अश्वैः, सुष्लोक्येन च उत्थिता अस्ति। प्रियतमं रथं, वृषभं, धनदं, भक्तः अश्विनौ स्तोत्रैः भूषयति; मधुरां स्तुतिं शृणुतम्। शीघ्रम् आगच्छतं अश्विनौ, सर्वं तरन्तौ, सुवर्णचक्रिणौ, सुलभमार्गौ, नदीयानौ; मधुरां स्तुतिं शृणुतम्। अश्विनौ, हिरण्यचक्रिणौ रुद्रौ, अस्मभ्यं रत्नानि वहन्तौ, बलस्य दानानि गृह्णन्तौ, संप्राप्तौ, मधुरां स्तुतिं शृणुतम्। अग्निः जनानां मध्ये प्रज्वालितः, वत्साय धेनुः इव प्रसारयन्; उषसः युवत्यः इव उदिताः, तासां रश्मयः दिवं प्रति प्रवहन्ति। ऋत्विक् देवपूजायै प्रबुद्धः; ऋजुः अग्निः, शुभेच्छया, प्रभाते स्थितः; दीप्तस्य तेजः दृश्यते, महादेवः तमसः विमुक्तः। यदा त्वं, शुचिन् अग्ने, गणस्य पाशं मुमोचः, शुचिभिः गौभिः भूषितः, तदा हविः ऋतेन संयुज्यते, विजयी ऋजुः स्रुचः आदत्ते। एषः उत्तमः प्रकाशः, प्रकाशानां प्रकाशः, उदितः; अद्भुतः, दूरदृष्टिः, सूर्यस्य प्रेरणया नानारूपेण जातः; तथा रात्रिः उषाश्च एके गर्भे प्रविष्टे। शुक्लाः वत्साः, दीप्तिमान्, श्वेतया सह आगतः; कृष्णा स्वानि धामानि प्रविष्टा; एकजातीयौ, अमृतमृत्यूनौ, द्यावापृथिव्यौ, स्ववर्णानि दर्शयन्त्यौ, चरतः। भगिन्योः पन्थाः एकः, अनन्तः; अन्याः दिव्येन नियमेन चरन्ति; न सघर्षन्ते, न तिष्ठन्ति; रात्रिः उषश्च, एकचित्ते, नानारूपे च। अग्निः उषसः मुखेन दीप्तिमान्; प्रेणिताः वाचः, देवभक्ताः, उदिताः; अश्विनौ, रथे, उष्णं सोमं वहन्तौ, अत्र आगच्छताम्। हविः न मीयताम्; अश्विनौ, अत्र स्तुतौ, मध्यंदिने सोमपानाय आगच्छतम्; सौम्यौ, भक्ताय पुनः अनुग्रहेण प्रतिनिवर्तेताम्। संज्ञायाम्, प्रभाते, मध्यंदिने, सूर्यस्योदयकाले, दिवा, नक्तं, शान्तचित्तेन, अश्विनौ, इदानीं सोमपानं विस्तारितम्। एता उषसः स्वचिह्नानि कृतवन्त्यः; प्रथमभागे व्योम्नः दीप्त्या भूषिताः; शस्त्रैः इव दीप्त्वा, रक्तगावः मातरः, क्रमशः प्रस्थिताः। रक्तरश्मयः उच्चैः पतिताः, स्वबलं अनियन्तृकं; रक्तगावः युक्ताः; उषसः प्राचीना मार्गाः अचरन्; दीप्तिः रक्तासु प्रतिष्ठिता। स्त्रियः, क्रियाशीलाः, स्वरेण गायन्ति, न तन्तुना; एकयुगेन संयुक्ताः, दूरं यान्ति, साधोः, दातारः, यजमानस्य च पोषणं वहन्त्यः। अग्निः प्रबुद्धः, सूर्यः उदितः; दीप्तिमत्यः उषसः प्रकाशेन विस्तृताः; अश्विनौ रथं युक्त्वा गन्तुम् उद्यतौ; देवः सविता जगत् व्यवस्थितवान्। यदा, अश्विनौ, बलिष्ठं रथं युञ्जाथः, तदा अस्मभ्यं घृतमधुना सह बलं सिञ्चतम्; प्रार्थनां युद्धेषु प्रेरयतम्; वीरप्रणीताः वयं धनानि जयेयाम। त्रिचक्रः मधुमाँश्च रथः, शीघ्राश्वयुक्तः, स्तुतः, अश्विनौ अत्र आगच्छतु; स दाता, सर्वश्रीमान्, द्विपद् चतुष्पद्भ्यः सुखं वहतु। युष्माकं सिन्धवः, दिवः वर्षवत्, प्रवहन्ति; सहस्रगव्यम् पुरस्कारं प्रति यान्ति। सर्वाणि सुश्लोकानि पश्यन्, स अग्रे याति; कपिलः, शस्त्राणि सञ्जयन्। सः, स्वाङ्गैः शुद्धीकरणं कृत्वा, गज इव, धर्मराज इव, शाखायां श्येन इव उपविष्टः। सः, दिव्यं भूम्याश्च सर्वं रत्नं अस्मभ्यं आनयतु; शुद्धः सोमः, तानि अत्र वहतु। नवमः, प्रथमभागः, प्रवहितः; वीर्यवन्तः, सुतसोमस्य धाराः, देवांश् अनु प्रवहन्ति। धीमानः युञ्जानं शुद्धयन्ति, स्वरेण गायन्तः; कवयः स्तोत्रैः दीप्तिं जनयन्ति। सोम, महाबलिन्, तव शुद्धये, तव शक्तयः स्तोत्रसागरं प्रति वर्धन्ताम्। एष मन्त्रः—इन्द्रं नाम्ना विश्रुतं, पुरोहितं, स्तौमि। तुभ्यं, बलपतये, वाचः अनियन्त्रिताः प्रयान्ति। यथा सिन्धवः स्वपथं प्रवहन्ति, तथा इन्द्र, दानानि अद्य त्वां प्रति आगच्छन्तु। तुभ्यं रथं यथोचितं नियच्छामः, अनुग्रहार्थम्; महाबलिन् इन्द्र, श्रीमान्, गणभिद्। महाबलयुक्तः, महाकर्मा, बलसम्पन्नः, प्रज्ञया त्वं महत्त्वेन विश्वं व्याप्य स्थितवान्।