सामवेदः

एवम् आरभ्यते कथा श्रीसंवत्सरस्य वेदवाक्यानां आधारिता। अहं केवलं त्वां, महाबलिनं देवम्, प्रशंसामि। त्वत्तोऽन्यः कोऽपि नास्ति, दानवता इन्द्रः, येषां नृणां सहायः। एते वाक्याः तुभ्यं प्रकटयामि। त्वदीया दानानि च सहायः न कदापि अस्मान् विहीनयन्तु, त्वं दानवतः, न कदापि तानि क्षीयन्तु। सर्वं मानव-रत्नं जनानां कृते मापय। दिवः दीप्तवती कन्या दृश्यते, सा उदयति, प्रसारितवती, सूर्यस्य भगिन्याः रूपेण। सा उज्ज्वलः रक्तः अश्वः इव, गोमातृ, क्षीरसमृद्धा, उषा अश्विनोः मित्रत्वं प्राप्तवती। सा अश्विनोः सखी, गोमातृ, उषा, त्वं धनस्य स्वामिनी। नव्या उषा दिव्यं तेजः प्रसारितवती, दिव्यप्रिया; अहं त्वां, महाश्विनौ, सौन्दर्याय स्तौमि। युवां अद्भुतौ, नदीमातृ, धनदौ, प्रज्ञावन्तौ, बुद्ध्या धनं जानाथः। युवयोः स्तुतयः उक्ताः, गीतानि पृथिव्यां प्रतिध्वनन्ति; अश्विनोः रथः समृद्ध्या आगच्छतु। उषा, त्वं अस्माकं तद् उत्तमं धनं आनय, शीघ्राश्वयुक्तं, येन वयं अपत्यं च वंशं च धारयेम। उषः, अद्य अस्माकं समीपे आगच्छ, गो-अश्व-समृद्धे स्थले; अस्माकं कृते तेजः च सत्यता च ददातु। उषः, अद्य रथं बलसम्पन्नं रक्ताश्वं योजय; ततः सर्वं शुभं अस्माकं आनय। अश्विनौ, गो-स्वर्ण-सम्पन्नं रथं समीपं आनयताम्, अद्भुतौ, एकचित्तौ, अस्माकं यात्रायै। अत्र देवाः, हर्षदातारः, सुवर्णचक्राः अद्भुताः, सोमपेषणे शीघ्रं आगच्छन्तु। यावत् युवां गानं च ज्योतिः च जनानां कृते दिवः कृतवन्तौ, तावत्, अश्विनौ, अस्माकं पोषणं आनयताम्। अग्निं तं धनं मन्ये, यस्य समीपे गावः आगच्छन्ति, यस्य समीपे शीघ्राश्वाः धावन्ति, यः सदा भक्तानां बलं च पोषणं च ददाति। अग्निः सर्वजनमित्रः, कुटुम्बाय बलं ददाति; अग्निः तुष्टः, स्वयम्भूतं धनं गच्छति; भक्ताय पोषणं आनयतु। तं अग्निं धनरूपं स्तौमि, यस्य समीपे गावः संमिलन्ति, यस्य समीपे शीघ्राः शुभजाता अश्वाः आगच्छन्ति, भक्ताय पोषणं आनयतु। उषः, अद्य अस्मान् महत् धनं जागरय, ज्योतिष्मती, यथा पूर्वं सत्यता, श्रेष्ठजन्म, अश्वेषु, शुभवाच्येषु जागरयथाः। शुभमार्गेण, दीप्तरथेन, दिवः कन्ये, शक्त्या, सत्यता, श्रेष्ठजन्म, अश्वेषु, शुभवाच्येषु उदयस्व। सा कृपया दिवः कन्या अद्य अस्मान् उदयतु, या शक्त्या, सत्यता, श्रेष्ठजन्म, अश्वेषु, शुभवाच्येषु उदिता। प्रियतमं रथं, वृषभं, धनदातारं, भक्तः अश्विनौ स्तुतिभिः अलङ्करोति; मधुरां प्रार्थनां शृणुतम्। शीघ्रं आगच्छताम्, अश्विनौ, सर्वं अतिक्रम्य, सुवर्णचक्रौ, सुगममार्गौ, नदीयुक्तौ; मधुरां प्रार्थनां शृणुतम्। अश्विनौ, धनानि वहन्तौ, समागतौ, रुद्रौ सुवर्णचक्रौ, बलस्य दानानि गृह्णन्तौ; मधुरां प्रार्थनां शृणुतम्। अग्निः जनानां मध्ये प्रज्वलितः, प्रतिप्रज्वलनं, धेनुः वत्सं प्रति प्रसारयति; उषाः युवत्यः इव, दृढाः, उदिताः, तासां किरणाः दिवं प्रति प्रवहन्ति। ऋत्विक् देवपूजायै जागरितः; अग्निः, उषः, समीपे, शुभेच्छया स्थितः; प्रज्वलितस्य तेजः दृश्यते, महादेवः तमः मुक्तः। यदा त्वं, शुद्ध, अग्ने, समूहस्य पट्टं विमोचयः, शुद्धगावः अलङ्कृतः, तदा हविः युक्तं, विजयी, ऋजुः, स्रुवः गृहीत्वा। एषः उत्तमः प्रकाशः, प्रकाशानां प्रकाशः, उदितः; अद्भुतः, दूरदर्शी, सूर्यस्य प्रेरणात् विविधरूपेण जातः; रात्रिः उषा च एकस्यां योनौ प्रविष्टे। दीप्तवच्छाः, तेजस्वी, श्वेतैः सह आगतः; कृष्णा स्वगृहे प्रविष्टा; एककुटुम्बिन्यः, अमृतः मर्त्यः च गच्छन्ति, दिवि पृथिव्यौ, वर्णान् दर्शयन्ति। भगिन्यः मार्गः एकः, अनन्तः; अन्याः देवाज्ञया गच्छन्ति; न संघर्षन्ति, न स्थगन्ति; रात्रिः उषा च, एकचित्ते, भिन्नरूपे। अग्निः उषःमुखेन प्रकाशते; प्रेरितवाक्याः, देवभक्ताः, उदिताः; अश्विनौ, रथेन, गरमं सोमं आनयताम्। हुतं न मापयन्तु; अश्विनौ, अत्र स्तुतौ, मध्याह्नपानाय आगच्छताम्; कृपया भक्ताय पुनः अनुग्रहं दत्त्वा प्रतिनिवर्तताम्। समवायेषु, उषसि, मध्याह्ने, सूर्यस्य उदयने, दिवा, रात्रौ, शांतभावेन; अश्विनौ, पानं विततम्। एताः उषाः स्वचिह्नं कृतवन्त्यः; प्रथमार्धे व्योम्नः, तेजसा अलङ्कृताः; आयुधवत् प्रकाशन्ति, रक्तगावः, मातरः, क्रमशः गच्छन्ति। रक्तरश्मयः उच्चिताः, स्वबलं अनियन्त्रितम्; रक्तगावः युक्ताः; उषाः प्राचीनमार्गं कृतवन्त्यः; तेजस्वी प्रकाशः रक्तासु स्थितः। स्त्रियः, सक्रियाः, स्वरैः गायन्ति, न तन्तुभिः; एकयोजनाय युक्ताः, दूरं गच्छन्ति, पोषणं वहन्ति, शुभकर्मणः, दानवतः, यजमानस्य, सोमपात्रस्य। अग्निः जागृतः, सूर्यः उदितः; दीप्तवत्यः उषाः प्रकाशेन प्रसारिताः; अश्विनौ रथं युक्तवन्तौ; देवः सविता लोकं पृथक् कृतवान्। यदा अश्विनौ बलवान् रथं युञ्जथः, तदा अस्माकं कृते घृतमधुना बलं सिंचताम्; युद्धेषु प्रार्थनां प्रेरयताम्; वीरस्य नेतृत्वेन वयं धनं जयेमा। त्रिचक्ररथः, मधुरं वहन्, शीघ्राश्वयुक्तः, स्तुतः, अश्विनौ कृते अत्र आगच्छतु; दानवता, सर्वसंपद्वान्, सुखं द्विपद्-चतुष्पद् कृते आनयतु। युवयोः प्रवाहाः, दिवः वर्षा इव, प्रवहन्ति; सहस्रगुणं पुरस्कारं समीपं गच्छन्ति। सर्वाणि शुभगीतानि पश्यन्, सः अग्रे गच्छति; पिङ्गलः, आयुधानि प्रेरयन्। एवं वेदवाक्येषु उक्तं दिव्यं कथा सुसंस्कृतं संप्रवर्तितम्।