सामवेदः

इन्द्रः अग्निश्च दिव्यं तेजोमयं क्षेत्रं बलैः भूषयन्ति, एषा हि तयोः वीर्यशक्तिः। ताभ्यां प्रार्थनाः सत्यमार्गेण गच्छन्ति, ताभ्यां समीपं यान्ति। इन्द्राग्नी, तयोः शक्तयः महान्त्यः, तयोः आसनानि मार्गाश्च स्थापिताः, तयोः रक्षणं निश्चितम्। कः वेत्ति कस्यार्थं सोमपेषणे तौ सह पिबतः? कः तौ अत्र स्थापयामास—यः बलैः दुर्गाणि भिन्दति, सोमस्य माधुर्ये हर्षयति। यथाऽश्वः वा गजः उदारः, तौ बहुषु स्थलेषु विचरतः, किञ्चन तौ निवारयितुं न शक्यते। सोमपेषणे तौ बलात आगच्छतः, महाशक्त्या यान्ति। यः तीक्ष्णः, सुसज्जितः, युद्धाय सज्जः, उदारः यदि गायनं शृणोति, तदा इन्द्रः स्त्रियाः समीपं न गच्छतु। शुद्धाः प्रवाहमानाः सोमाः प्रवाहिताः, सिन्धोः सर्वयज्ञकार्याणि व्याप्यन्ति। प्रवाहिताः दिवः मध्ये पृथिव्याः शृङ्गे प्रवृत्ताः। शीघ्राः तेजस्विनः धाराः, हे सिन्धोः, प्रवाहिताः, सर्वद्वेषाणि नाशयन्ति। अहं इन्द्राग्नी, वृत्रघ्नौ, नित्यजयौ, अविजितौ, श्रेष्ठबलदातारौ आह्वयामि। गायका उपासकाः स्तुतिप्रज्ञाः तौ स्तुवन्ति; इन्द्राग्नी, अहं धनाय तौ वृष्णवः वरणे। इन्द्राग्नी, तौ एकेन कर्मणा दासस्त्रीणां नवतिः दुर्गाणि कम्पितवन्तौ। तयोः तेजस्विनि रूपे, अग्ने, उत्साहशक्तियुक्तं गीतं प्रेषयामः। सूर्यस्य छायावत्, अग्ने, सुवर्णरूप, तव आश्रयम् आगच्छामः, तव रक्षणाय। यथा तीक्ष्णधनुर्धरः, वृषभस्य शृङ्गवत्, अग्ने, दुर्गाणि भिन्दसि। विश्वानरं अग्निं, सत्यप्रभं, अनवरततापं यज्ञाय व्रजामः। यः एतं यज्ञं विस्तारयति, यज्ञस्य परं ज्योतिः, स ऋतून् इच्छया स्रजति। अग्निः प्रियेषु गृहेषु, यदभूतं यद्भविष्यति तस्य कामः, स्वजनैः सह एकाकी दीप्तिमान् विराजते। तृतीयं अष्टमांशं—अग्निः, प्राचीनजन्मा, स्वरूपेण दीप्तिमान्, कविप्रज्ञया वर्धितः। अहं अग्निं बलवंशसम्भूतं, शुद्धज्वालायुक्तं, अस्मिन्यज्ञे, अस्मिन्संस्कारकर्मणि आह्वयामि। अग्ने, महाशक्तिमन्, मित्रं भव; उज्ज्वलज्वालया, देवैः सह यज्ञकुशे उपविश। तव शक्तयः उत्तिष्ठन्तु, असुरं भिन्दन्तु, शिलाभेदिन्, सर्वान् विरोधिनः दूरं कुरु। एतया शक्त्या, रथसंगमे, स्पर्धायाम्, शत्रून् हतवान्; निःशङ्कहृदयः यः रक्षिता, तं स्तुत्यं कुरु। कश्चन प्रवाहमानस्य नियमः न बाधितुं शक्यते; युद्धे प्रतिपक्षिणं विघ्नय। ते हरिद्रः सोमं, सुवर्णरूपं, नदीनां शीघ्राश्वं, इन्द्रकाम्यं, उत्सुकं प्रवर्तयन्ति। इन्द्रः, मयूरपिच्छाभूषितैः दिव्याश्वैः आगच्छ; बन्धकाः अपि त्वां न निवारयन्ति; यथा धनुर्धरः लक्ष्यं जयति, तथाऽत्र आगच्छ। त्वं वृत्रघ्नः, आवरणं भिन्दसि, दुर्गाणि चूर्णयसि, आपजः, श्यामा रथवाहः; इन्द्रः, दृढानि अपि भङ्क्तवान्। त्वं गम्भीरसङ्कल्पं समुद्रवत् पोषयसि; गोवत् समृद्धं क्षेत्रं ददासि; नद्यः यथा सरः यान्ति, तथा त्वं समृद्धिं संगृह्णासि। यथा वृषभः तृषार्तः जलं प्रति न निवर्तते, तथा अस्मान्, पितृभ्यः च, आगच्छ; कण्वैः सह पिब। सोमपेषणेन तव हर्षयन्तु, उदार इन्द्र, दातारम्; तस्य सोमं उत्तमं पिबित्वा, शक्तिं गृहीत्वा। एकः त्वं, महाशक्तिमन् देव, स्तुतः; त्वं एव, उदार इन्द्र, मनुष्याणां साहायको, अन्यः न; एताः वाचः तव प्रति वदामि। तव दानानि साहाय्यं च न कदापि नश्यतु, उदार; अस्माकं न कदापि क्षीयताम्; सर्वं मानवधनं जनानां मापय। दीप्तिमती दिवः कन्या दृश्यते, उदयन्ती, प्रसारयन्ती, सूर्यस्य भगिनीवत्। यथा रक्तः उज्ज्वलः अश्वः, गवां माता, दुग्धसमृद्धा, उषा अश्विनोः मित्रत्वं प्राप्तवती। सा अश्विनोः मित्रा, गवां माता, उषा, त्वं धनस्य स्वामिनी। एषा नव्यं उषा दिव्यं प्रस्फुरति, दिव्यप्रियः; अहं अश्विनौ महती स्तुत्याय स्तौमि। युवां अद्भुतौ, नदीनां मातरौ, धनदौ, प्रज्ञावन्तौ, बुधौ, मेधया धनं जानन्तौ। युवयोः स्तुतयः, गीतानि, पृथिव्यां विशालायां निनदन्ति; अश्विनोः रथः समृद्ध्या आगच्छतु। उषः, तद् उत्तमं धनं यच्छ, शीघ्राश्वयुक्तं, येन वयम् अपत्यपौत्रयोः पोषणं कुर्याम्। उषः, अद्य अस्मिन्स्थले, गोअश्वसमृद्धे, आगच्छ; अस्माकं कृते, तेजः सत्यं च ददातु, प्रस्फुरतु।