सामवेदः

तत् परमं विष्णोः पदं कवयः सदा जाग्रतः सम्यक् समिन्धते। तस्मात् विष्णोः यत्र पदा व्रजति, पृथिव्या उन्नते शृङ्गे, तस्मात् स्थानात् देवाः अस्मान् पान्तु। मा त्वं, न यजमानः, अस्मद् प्रति रोषं कुरुतम्; दूरस्थो वा, समीपस्थो वा, अस्माकं संमितिं आगच्छ, वा शृणुष्व नः। यत्र तव प्रार्थनया, सोमपेषणे, गायकाः धनकामाः मधु मध्ये मक्षिकावत् उपविशन्ति, हे इन्द्र, तत्र ते रथपदं न्यधत्त। अहं प्राचीं स्तुतिं स्तुतवान्; तां ब्रह्मणे च इन्द्राय च निवेदयामि। महान्तः ऋचः सत्यस्य अनुयाताः; गायकस्य धीयः प्रवृत्ताः। इन्द्रः महद् धनं व्यशायत्; पृथिवी, सूर्यः, दीप्ताः शुद्धाश्च, गावां दायिनः, सोमरसाश्च, सर्वे इन्द्रं हर्षयन्ति। सोमः, इन्द्रस्य पानाय, वृत्रघ्नाय, दक्षिणाय, दानाय, स्वे आसने उपविष्टाय, सम्यक् निषिच्यते। वयं तव मित्राः, हे विश्वरुचः, तथा यूयं विप्राः, बलस्य सुरभिं प्राप्नुमः; वयं तेजसः धनं लभेम। ते हरिण्यं सोमं जलैः शुद्धयन्ति, यः मदेन सह सर्वेभ्यः देवेभ्यः याति। कः नु, हे इन्द्र महाधन, त्वां जयेत्? सत्यं, श्रद्धया, बलवान् पुरुषः परमं दिवं बलं इच्छति। त्वं नः वृत्रघ्ने, दानिनः प्रियधनान् प्रेरय; तव नेतृत्त्वेन, हे हर्यश्व, वयम् आपदः विविच्य, विप्रैः सह, तराम। आध्वर्यु, मुदम् आदधानं मधुमन्तं सोमं पात्रात् सिञ्च; एवं वीरः सदा वर्धमानः स्तूयते। इन्द्र हर्यश्व, त्वं पुरातनां स्तुतिं न परित्यजसि; त्वं तेजसा उत्तिष्ठसि, न निगृह्यसे। तम् बलस्य पतिं वयं आह्वयामः, हे विश्रुताः, यं विप्रैः, अच्युतैः, वर्धयन्ति। देवाः गीत्या तं देवं, दीप्तं, अप्रपञ्च्यं, देवेषु होतारं स्थापयन्ति। बहुधानकामः, हे प्रेरित, अग्निं दीप्तशिखं, रथ्यं, प्रज्ञायै, सोमाय, स्वर्णयज्ञाय, पुरातनाय कर्मणे स्तौहि। सोमः अद्रिभिः पिष्टः, अविच्छिन्नान् बन्धान् अतिक्रम्य स्रवति; नगरस्थ इव, हरितः वनानि आसाद्य उपविशत्। सः स्वं शुद्धिं कृत्वा, लघुषु अतिक्रम्य, विजयी रथ्येव बलकामः, प्रवहमानः सोमः, स्तुत्यः, विप्रैः, गायकैः सह, प्रवर्तते। अद्य वयं एनं महान्तं आयुधिनं पूरयामः; तस्मात्, पेषणे, तस्मै सोमं आनय; अधुना प्रसिद्धाय अलङ्कुरु। मृगः अपि, रक्षिता इव, पन्थान् अलङ्करोति; सः, अस्य स्तोत्रस्य रमे, इन्द्रः, उत्तमया धिया, अत्र आगच्छतु। इन्द्राग्नी, यूयं तेजसा दिवः उज्ज्वलानि स्थानानि अलङ्कुरुथः; एषा एव वः वीर्यता। इन्द्राग्नी, प्रार्थनाः वः प्रति यान्ति; ताः सत्यस्य पन्थानः अनु प्राप्नुवन्ति। हे इन्द्राग्नी, वः शक्तयः महन्तः; वः आसनानि, पन्थानश्च प्रतिष्ठिताः, वः रक्षाः निश्चिताः। कः जानाति, कस्य कृते, पेषणे, यूयं सह सोमं पिबथः? कः वः अत्र स्थापयति—यः बलात् पुरः भिनत्ति, मधुमन्तं सोमं रममाणः? दानवत् वा हस्तिनं वा इव, यूयं बहुधा चरथः; न कश्चित् वः निरुन्ध्यति। सोमपेषणे, यूयं महता बलात् आगच्छथः, महतीं गतिं कृत्वा। यो घोरः, सुवर्मा, दृढः, युद्धाय सिद्धः—यदि दानी गायकं शृणोति, मा इन्द्रः स्त्रियाः समीपं गच्छतु। शुद्धाः प्रवहमानाः सोमाः, हे सिन्धो, सर्वेषां यज्ञानां मध्ये प्रवृत्ताः। प्रवाहिन्यः दिवः, अन्तरिक्षस्य, पृथिव्या उपरि, प्रवृत्ताः। शीघ्राः, दीप्ताः, प्रवहमानाः सिन्धो, सर्वद्वेषांसि नाशयन्ति। अहं इन्द्राग्नी, वृत्रघ्नौ, नित्यजयिनौ, अजय्यौ, श्रेष्ठबलदातृ, आह्वयामि। स्तोत्रविदः, नेतृविदः, वः स्तुवन्ति; इन्द्राग्नी, अहं वः धनाय वृणे। इन्द्राग्नी, यूयं एकेन कर्मणा दासीनां स्त्रीणां नवतिं पुरः अपातयथुः। यूयोः रूपं दीप्तम्, तस्मै अग्नये, उर्जा-शक्तिपूर्णं स्तोत्रं प्रेषयामः। वयं तव शरणं गताः, सूर्यस्य छायायामिव, हे अग्ने, सुवर्णरूप, तव रक्षायै। धनुष्मान् इव, तीक्ष्णशृङ्गः वृषभ इव, हे अग्ने, त्वं पुरः अभिनत्। वयं विश्वानरं, सत्यम्, ज्योतिरूपं, अनवरतं तापं, यज्ञाय इच्छामः। यः एतं यज्ञं, ऋतस्य ज्येष्ठं तेजः, व्याप्नोत्, ऋतून् इच्छया मुंचति। अग्निः, प्रियेषु धामसु, भूतस्य भविष्यतश्च कामः, स्वजनैः सह, एकाकी दीप्त्या विराजते। तृतीयं अष्टमं भागं—अग्निः, प्राचीनजन्मा, स्वस्वरूपेण दीप्तः, कविप्रज्ञया ववृधे। अहं अग्निं, वीर्यस्य नप्तारं, शुद्धशिखं, अस्मिन्न् यज्ञे, अस्मिन्न् क्रतौ, आह्वयामि।