सामवेदः

शिलाः समागता, मधुरः रसो घटे निषिक्तः, तृष्णास्थाने प्रवाहे सम्यक् प्रवहति। तस्मिन्नेव तृष्णास्थाने, उच्चनाभयः, दूरगामिन्यः, अव्ययाः सिन्धवः श्रद्धया निषिच्यन्ते। तव घोरसख्ये, महाबल, न भयमुत्पादयेम, न च क्लेशं गच्छेम; तुर्वशायाद्वो हि त्वया कृतानि महान्ति कर्माणि पश्येम। त्वं वामपार्श्वेन संप्रेरयसि, महाबल, दाता च न कुप्यति; मधुना संयुक्ताः, शोभिताः गावः निर्गच्छन्ति; आगच्छ, प्रवाहमधु पिब। मम एते गीताः, हे पुरूवस, तेजस्विनः, शुद्धाः, प्राज्ञाः, विवेकिनः, स्तोत्रैः त्वां स्तुतवन्तः। सः, सहस्रर्षिभिः पूजितः, सागरवत् व्याप्य स्थितः; तस्य महत्त्वं सत्यम्, तस्य बलं यज्ञेषु, धियाम् ऐश्वर्ये च अहं स्तौमि। यस्य वशे आर्याः दासाश्च, शत्रुः अपि द्वेष्यः निगृहीतः; तुभ्यं, तेजस्विन्, द्रव्यमर्प्यते। शीघ्रगामिनः मधुमन्तं घृतं गायन्ति; ऋषयः स्तोत्रं जगुः। अस्माकं कृते, बलं, धनं प्रवृत्तम्; अस्माकं कृते, हे इन्दो, सिन्धवः स्वाः सन्ति। हे इन्दो, गावः अश्वैः सह निपीतः, दक्षः, धनवान्, शुक्लवर्णः, त्वं गवां मध्ये धारणीः। भव नः, हे इन्दो, हरिपतिः, दिव्यतमः, मित्रवत् सखा, आर्येषु तेजस्वी। त्वं, हे इन्दो, अस्मद् दुरात्मानं द्वेष्यं च दूरय; त्वं बलवान्, द्विविधचेतसः अपाकुरु। ते अभिषिञ्चन्ति, शोभयन्ति, संयुञ्जते; बलं संप्रेरयन्ति, मधुना अभिषिञ्चन्ति। हिरण्यपादाः पशुम् आपः प्रविशन्तं गृह्णन्ति, यदा सः नदीतः श्वसन् पतति। धिमन्तं शुद्धयन्तं गाय; महान् प्रवाहः प्रवहति, तमः धावति; उरगः इव त्वचं मुञ्चन्, शोभनः सर्पति; क्रीडन् युवानिव हरितः गच्छति। अग्रराजा दिवा प्रतिष्ठितः, लोके शोभते; हरितः घृतसिक्तः, रमणीयः, सागरः, रथचरो, धनाय गृहे च शुद्धीक्रियते। अष्टमं, प्रथमार्धं, सर्वैः अग्निभिः, हे अग्ने, एष यज्ञः, एषा वाणी, बलश्रीसम्पन्ना स्यात्। यद् यत् नित्यं, तं तं देवं उपास्महे; तव हेतोः होमः प्रज्वलितः। जनस्य पतिः, रमणीयः, यजमानः, नः प्रियः अस्तु; वयं स्वाग्निषु प्रियाः स्याम। इन्द्रं वयं आह्वयाम, सर्वान् अतिशयन्तं, जनाय; सः अस्माकं एव स्यात्। त्वं, महाबल, एतं हविः यज्ञे गृहाण; अस्मभ्यं बलं वृद्धिं कुरु, अजित। वृषभ इव गोषु जातः, त्वं जनान् बलात् संप्रेरयसि; त्वं स्वामी, अजितः। हे सौम्य, तव अद्भुतसहाय्येन अस्मान् दानाय प्रेरय; त्वं अग्ने, अस्य धनस्य सारथिः—नः सुरक्षितं शरणं नय। अस्माकं अपत्यं पौत्रांश्च तव सहचरैः, अव्ययैः, सदा पालय; अग्ने, दिव्यानि वैराणि, अधार्मिकाणां चापदः दूरय। किं तव प्रसिद्धं नाम, हे विष्णो, येन त्वं परिवेष्टि? अहं हि उक्तवान्—‘अहं शिपिविष्टः।’ मा अस्मान् रूपं गुह्यं कुरु; यदा त्वं अन्येन रूपेण सभायाम् अदृश्यः अभवः। अधुना, हे शिपिविष्ट, तव हविः अहम् उद्घोषयामि, विद्वान् तव कर्म; त्वां स्तौमि, यो अरण्येषु महाबलः, अस्याः विस्तीर्णायाः अन्ते स्थितः। तुभ्यं, हे विष्णो, ‘वषट्’ इति ब्रवीमि; त्वं हविः गृहाण, हे शिपिविष्ट। मम स्तुतयः त्वां गच्छन्तु; सर्वे नो नित्यं स्वस्त्या पालयन्तु। हे वायो, त्वाम् उपागच्छं, दिव्यम्, मधोरग्रेण; सोमं पातुं आगच्छ, भगवन्, स्तुत्य, गणैः सह। इन्द्रवायू, यूयं सोमपानाय योग्यौ; सिन्धवः युवां प्रति प्रवहन्ति, यथा आपः सहैव पतन्ति। वाय्विन्द्रौ, सहसा, बलवन्तौ, गणैः सह, एकरथेन सोमपानाय आगच्छतम्। तदा, रात्र्याः शोभितः, त्वं सम्प्रतिप्राप्तिं गच्छसि; यदा धियः विवस्वतः हरितं प्रेषयन्ति। वयं तं मदयन्तं पानं समर्पयाम, यः इन्द्राय प्रियो, यं गावः बलात् अददुः, पुरा च अधुना च, हे प्राज्ञाः। तम् शुद्धयन्तं, पुरातनं गीतं स्तौति; प्रेरिताः धियः, देवनामानि वहन्त्यः, तम् अपि शोभयन्ति। अश्वं दृढरेखम् इव, वयं त्वां अग्ने, श्रद्धया, यज्ञानां अधिपतिं, पूजयेम। सः पुत्रः, महाबलः, दूरगामी, कृपणः, उदारः, अस्माकं भवतु। सः अस्मान् सदा पालयतु, दुःखात्, समीपात्, दूरात्, मर्त्यात्, पापात्, सर्वेषां जीवितानां कृते। त्वं, हे इन्द्र, संग्रामेषु सर्वान् शत्रून् अतिशयसि; त्वं शापघ्नः, स्रष्टा, वृत्रहा—प्रत्यस्तं जयसि। भूमयः तव अतिबलम् अन्वयन्, मातरः शिशुमिव; त्वं सर्वान् शत्रून् भिन्दसि, यदा, हे इन्द्र, वृत्रं रोषेण जयसि। यज्ञः शत्रून् प्रतिनिवर्तयत्, दिवि आवरणं चकार। सः अन्तरिक्षम्, द्यौः, सोममदेन विदारयत्, यदा इन्द्रः वपाः अभिनत्। सा अंगिरसोः उदतिष्ठत्, गुह्यान् देशात् प्रकाशमाना; सा, गुह्या सती, आवरणं अपाकरोत्। सः महाबलः, सभायाम् विजयी, सर्वैः स्तोत्रैः आवाह्यः, सहाय्याय प्रेरणीयः।