सामवेदः

यदा यज्ञकाले, यज्ञकर्तारः घृतपूर्णैः स्रुवैः अग्निं समीपं यान्ति, तदा ते अग्निं नमस्कुर्वन्ति – “त्वं यज्ञेषु तुष्टिं कुरु।” तं अग्निं, सौम्यं पुरोहितं, ऋतुकालावस्थायिनं, तेजस्विनं, प्रकाशमानं, स्तुवन्ति – “त्वं अस्माकं स्तोत्रं शृणु।” तं पोषस्य स्वामिनं, करुणासिनं अग्निं, एकेन गीत्या, द्वितीयया, तृतीयया, चतुर्थया च रक्षस्व, इति प्रार्थयन्ति। सर्वदोषेभ्यः, सर्वापद्भ्यः अस्मान् रक्षस्व; स्पर्धासु विजयं दत्तु; देवेषु समीपस्थं त्वां वर्धनाय वयं याचामः। यदा राजन्, अग्निः प्रदीप्यते, कौशलाय तीक्ष्णः, शोभमानः, बुद्धिमान्, महातेजसा प्रकटः, सः दीप्तिमान् तमः शुद्धयति। यदा त्वं स्वस्वरूपेण तमः आवृत्य, महापितुः प्रातः उत्पादयसि, सूर्यस्य तेजः धारयसि, अग्निः दिव्यदानैः दीप्तिमान् भवति। शुभः शुभैः सह मिलति; प्रियः पृष्ठतः स्वसारं समीपं यति; अग्निः उन्नतस्थाने स्थिता, स्पष्टवर्णः, सुखे रमते। किं स्तोत्रेण, अग्ने अंगिरः, बलस्य पुत्र, त्वां सम्मानयेम? कस्य, किमर्थं, यज्ञं, बलं, वीर्यं सेवेम? कस्य पूजां क्रीयाम्? तदा त्वं अस्माकं सर्वेषां सुखमयं निवासं, बलं, धनं गीत्या ददासि। अग्ने, अनलैः सह आगच्छ; होतारं त्वां वयं वृणिमः; यज्ञसिद्धः, हविस्सम्पादकः त्वां आह्वयति; यज्ञयोग्यः, वेदीषु उपविश। बलपुत्र अंगिरः, तव स्रुवः यज्ञे गच्छन्ति; घृतदीप्तकेशं, पुरातनं यज्ञेषु अग्निं वयं याचामः। अस्माकं गीतयः त्वां प्रकाशमानं, शोभनतमं प्रति यान्तु; श्रद्धया यज्ञाः, कीर्तिमन्तं, महाश्रेष्ठं त्वां सहायता यान्तु। अग्ने, बलपुत्र, सर्वजननज्ञ, धनदानाय; यः एकः मृत्युषु अमृतः होतारः, रमणीयः, श्रेष्ठः। अग्ने, दुर्जयः, जनानां नेता, शीघ्रवाहनः, नित्यनूतनः। तस्य दीप्त्या, भक्तः, तस्य वाहनस्य साहाय्येन, गृहं प्राप्नोति; मृत्युः गृहं अधिगच्छति, शुद्धदीप्ते। यः सर्वान् प्रतिद्वन्द्विनः आह्वयति, देवेषाम् इच्छा, अनिश्रान्तः – अग्निः, कीर्तिमान्। अग्निः आह्वानकाले शुभः भवतु; शुभं दानं, शुभं यज्ञं, शुभं स्तवनं। अस्माकं मनः शुभं कुरु, विघ्नविजये; येन त्वं युद्धेषु जयति; अस्माकं शरीरे बलं कुरु, तव प्रसादाय वयं बहु विजयं प्राप्नुयाम्। अग्ने, गोमन्तः, बलवन्, वीर्यशाली, सर्वजननज्ञ, महाकीर्तिं दत्तु। यः प्रदीप्तः, धनसमृद्धः, स्तुत्यः अग्निः, अस्माकं कृते, नेता, धनसम्पदा दीप्तिमान् भवतु। राजन् अग्ने, स्वभावेन, रात्रौ दिवा च, प्रातः कालेषु, तीक्ष्णदंष्ट्रेण राक्षसान् दह। प्रत्येकगृहे, अतिथिं उन्नयन्, बहुप्रियः अग्निः, तव पुरातनं वचनं वीर्यगीतैः स्तौमि। यं जनाः, हविस्सम्पाद्य, घृतैः मित्रं इव स्तुवन्ति। यः सर्वजननज्ञ, देवांश्च अतीत्य, हविं स्वर्गं निनयति। प्रदीप्तं अग्निं, इन्धनैः, गीत्या स्तौमि – शुद्धं, दीप्तिमन्तं, यज्ञेषु अग्रगण्यं, स्थिरं ऋषिं, होतारं, बहुदानं, निष्पापं, कविं, वयं आशीर्भिः याचामः, सर्वजननज्ञ। त्वं, अग्ने, अमृतदूत, सर्वयुगे हविस्सम्पादकः, रक्षकः, स्तुत्यः स्थितः; देवाः मृत्यवः च, जाग्रतः, शक्तिमन्तः, कुलस्वामिनं, श्रद्धया त्वां उपगच्छन्ति। सुसज्जितः अग्ने, द्वौ धर्मौ अनुगच्छसि; देवदूतः, लोकान् परिभ्रमसि। वयं तव बुद्धिं, प्रसादं याचामः; तस्मात्, त्रिधा रक्षस्व। तव प्रति, पत्न्यः गीत्यः प्रेषयन्ति; यथा हविः वायोः क्षेत्रे स्थाप्यते। यस्य त्रिपरिच्छिन्नं वेदी, स्थिरं, संयुक्तं, तत्रापि आपः पादं स्थापयन्ति। दानवतः देवस्य पादः, दुर्जयमार्गः, शुभः, सूर्यदृष्टिवत्। सप्तमं, तृतीयभागं, त्वं, इन्द्र, प्राचीनैः स्तोत्रैः गायन्ति; दक्षाः, सामगाः, रुद्राः, पुरातनं उत्सवमाचरन्ति। इन्द्रः सोमपानात् बलं, वीर्यं वर्धितवान्; अद्य, वीराः तस्य महत्त्वं पूर्ववत् स्तुवन्ति। गायकाः, गीत्यविदः, मार्गदर्शकाः, इन्द्रम् अग्निं च स्तुवन्ति; अहं तव प्रसादं, धनं याचामि। इन्द्र अग्नि, यूयं एककर्मणा, दासस्त्रीणां नवति दुर्गाणि कम्पितवन्तः। इन्द्र अग्नि, प्रार्थनाः समीपं यान्ति; सत्यमार्गान् अनुगच्छन्ति। इन्द्र अग्नि, तव महाशक्तयः, निवासाः, हितकर्माणि, अव्ययम्। इन्द्र, शक्तिपतिन्, सर्वदुर्जयमार्गैः, सौभाग्यं दत्तु; तव कीर्तिमन्तं, धनविज्ञं, वयं प्रयत्नं कुर्मः, वीर। बहवः अश्वदानानि, गोदानानि, देव, सुवर्णस्रोतः; दानं मा रोधय, किंचिद् यद् अहं याचामि, तद् दत्तु। आगच्छ, इच्छुकस्य समीपं, सौभाग्यं, धनं दत्तु; गोइच्छायै, अश्वइच्छायै, मधुरतां उत्तोलय, हे इन्द्र। एवं यज्ञकर्तारः अग्निं, इन्द्रं च, श्रद्धया, स्तोत्रैः, हविस्सम्पाद्य, धनसिद्धये, सौभाग्याय, रक्षाय, कीर्तये, प्रार्थयन्ति।