सामवेदः

अत्र सुमधुरं अग्नेः स्तवनकथाम् आरभ्यते— यत्र ऋत्विजः घृताभिषिक्तं अग्निं दिव्यतेजसा दीप्तं सूर्यदर्शिनं समाह्वयन्ति, देवाः यज्ञेऽस्माकं सुखाय आगच्छन्तु इति प्रार्थयन्ति। तं प्राज्ञं अग्निं यज्ञस्य नेतारं दीप्यमानं महान्तं विधौ प्रज्वलयन्ति। गायत्रस्पर्धायां, सर्वेषु सभासु स्तुत्यं, अग्निं तस्य सहायैः अस्मान् रक्षस्व इति याचन्ति। सभासु विजयप्रदं, सर्वेषु युद्धेषु अजितं, श्रेष्ठं धनं अग्नेः समानीयताम् इति वदन्ति। तस्य शुभेन नेतृत्वेन सर्वान् पोषयन्तं धनं, दीर्घायुषः सुखं च, अग्निः ददातु इति प्रार्थयन्ति। अस्माकं चिन्ताः तं अग्निं यथा स्पर्धायां शीघ्ररथः प्रवर्तते, एवं प्रेरयन्ति; तेन धनं धनं विजयं प्राप्नुयाम् इति अभिलषन्ति। यस्य साहाय्येन, अग्नेः सेना-बलस्य योगेन, गावः संगृह्यन्ते, तद् अस्माकं दानाय प्रेरयतु इति याचन्ति। अग्निः विस्तीर्णं, बहुधनं, गोधनं धनं ददातु; मार्गं सुस्पष्टं करोतु, शिल्पी यथा शस्त्रं तीक्ष्णं करोति, तथा धारां तीक्ष्णां करोतु इति प्रार्थयन्ति। अग्निः अमरं नक्षत्रं सूर्यं दिवि उत्तोलयतु; जनानां कृते प्रकाशं स्थापयतु। सः जनानां दीपः, प्रियतमः, उत्तमासनः; स्तोत्रार्थं जाग्रतः भवतु, बलं अस्मान् ददातु। सः दिवः शिरः, भूमेः स्वामी, आपां बीजानि सञ्चालयति। सः बहुधनस्य स्वामी, अग्निः; स्तोतारः तस्य संरक्षणे स्वामित्वं प्राप्नुयुः इति इच्छन्ति। अस्य शुद्धाः अग्नयः उत्थायन्ते; तस्य दीप्ताः ज्वलनाः प्रकाशन्ते; तस्य प्रकाशाः दीप्तिमन्तः दीप्त्यन्ते। सप्तमः, द्वितीयः, अर्धः—कः तव जातिः अग्नेः जनानां मध्ये? को दाता यजमानः, केषु त्वं प्रतिष्ठितः इति पृच्छन्ति। त्वं मनुष्याणां बान्धवः, मित्रः, प्रियसखा, सख्येषु स्तुत्यः अग्नेः। अस्माकं कृते मित्राय वरुणाय, देवेषु, महत्यां सत्यम्, अग्निः स्वगृह्यं कर्म आचरतु इति प्रार्थयन्ति। स्तुत्यः, पूज्यः, तमोहरः, दृश्यः अग्निः प्रज्वलितः, बलवान्। सः अश्ववत् देवान् वहन् दीप्यते; यजमानाः तं स्तुवन्ति। वयं बलवन्तः, बलैः सह, अग्निं दीप्यन्ति; महाग्नेः, महान्तं, प्रकाशय। प्रज्वलितस्य अग्नेः उन्नताः ज्वलनाः उत्थायन्ति; तस्य दीप्ताः प्रकाशाः दीप्त्यन्ते। मम स्रुवाः घृतपूर्णाः तव समीपं आगच्छन्तु; अग्नेः तर्पयस्व। अहं अग्निं, सौम्यं पुरोहितम्, ऋतुकृतं, दीप्ततेजसम्, स्तुवामि; सः श्रुणोतु। एकेन, द्वितीयेन, त्रिभिः गीतैः, चतुर्थेन, पोषस्य स्वामिन्, अग्नेः अस्मान् रक्षस्व। सर्वदुष्टात्, सर्वपापात् अस्मान् रक्षस्व; स्पर्धायां विजयः दत्तः। वयं देवेषु निकटतमं त्वां वृद्ध्यर्थं याचामः। यदा राजन्, ज्वलनं प्रज्वलितं, कौशलाय तीक्ष्णं, विभाति, प्राज्ञं, महातेजसा दीप्तं, उज्ज्वलं तमः शुद्धयति। यदा त्वं रूपेण तमः आच्छादयन्, महतः पितुः उषः जनयसि; सूर्यस्य तेजः धारयसि; ज्वलनं दिव्यदानैः दीप्त्यति। शुभः शुभैः सह आगच्छति; प्रेमी स्वपत्न्यां पृष्ठतः आगच्छति; अग्निः स्पष्टचिह्नैः, उज्ज्वलवर्णैः, तुष्टौ स्थितः। कयाः स्तुत्या, अग्नेः अङ्गिरः, बलस्य पुत्र, त्वां देवम् उपहृत्य स्तुवीमहि? कस्य, किमर्थं, यज्ञं, वीर्यं, बलं सेवामः? कस्य पूज्यं वक्तव्यम्? ततः त्वं अस्माकं सर्वाणि सुखानि गृहानि निर्मासि, बलं धनं च ददासि, गीतैः सह। अग्निः, अग्निभिः सह, आगच्छतु; होतारं त्वां वृणुमः। यजमानः तवाह्वानं करोतु; यज्ञाय योग्यः, वेदीषु उपविश। त्वं बलस्य पुत्र, अङ्गिरः, यज्ञे स्रुवाः तव समीपं गच्छन्ति; घृततेजसा केशिना, यज्ञे प्राचीनं अग्निं वयं याचामः। अस्माकं गीताः तव समीपं, उज्ज्वलतमं, शोभनतमं गच्छन्तु; यज्ञाः पूजया बहुस्तुत्यं, बहुकीर्तिं तव सहायाय गच्छन्तु। अग्निः, बलस्य पुत्र, सर्वजन्मविद्, धनदानाय; सः मर्त्येषु एकः अमृतः होतारः, प्रियतमः, विशिष्टतमः। अग्निः, अजेयः, जनानां नेता, नृणां, शीघ्ररथः, नित्यनूतनः। तस्य दीप्त्या, यजमानः, तस्य वाहनं, गृहे प्राप्नोति; मर्त्यः गृहम् प्राप्नोति, शुद्धदीप्त्या। सः सर्वान् प्रतिद्वन्द्विनः आह्वयति, देवेषु इच्छां, अव्यथितः—अग्निः, बहुकीर्तिमान्। अग्निः आह्वानितः, शुभः अस्माकं भूयात्; शुभं दानं, शुभं यज्ञं, शुभं स्तुतिः। अस्माकं मनः शुभं भूयात्, विघ्नानां जयाय; येन त्वं युद्धेषु विजयी; अस्माकं शरीरं बलं कुरु, तव कृपया वयं बहुं विजयं प्राप्नुयाम्। अग्निः, गोसमृद्धः, बलशाली, वीर्यवान्, सर्वजन्मविद्, महतीं कीर्तिं ददातु। एवं यज्ञे अग्निः, देवानां समीपं, मनुष्याणां प्रियः, बलप्रदः, सर्वपूज्यः, उज्ज्वलः, सर्वदा अस्मान् रक्षति, धनं ददाति, तमः नाशयति, दीप्त्या लोकं प्रकाशयति, गीतैः पूज्यः, यज्ञे प्रमुखः, बलस्य पुत्रः, सर्वजन्मविद्, अजेयः, नित्यनूतनः, अस्माकं गृहे सुखं, विजयम्, कीर्तिं च ददाति।