ਸਾਮਵੇਦਃ

ਸੋਮਾ, ਤੂੰ ਮਿੱਠੜਾ ਰਸ ਵਗਦਾ ਹੈਂ, ਅੰਗਿਰਸਾਂ ਲਈ ਸੁਆਦ ਭਰਿਆ, ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਜਗ੍ਹਾ ਅਤੇ ਦੁੱਧ ਵੰਡਦਾ ਹੋਇਆ। ਤੇਰੀ ਚਮਕ ਬਰਸਾਤ ਦੀ ਚਮਕ ਵਾਂਗ, ਅੱਗ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਾਂਗ, ਤੇ ਭੋਰੇ ਦੀ ਚਲਣ ਵਾਂਗ ਹੈ—ਜਦ ਤੂੰ ਬੂਟਿਆਂ ਅਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿਚ ਚਲਦਾ ਹੈਂ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ ਭੋਜਨ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦਾ ਹੈਂ। ਹਵਾ ਵੱਲੋਂ ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ, ਇੱਛਾ ਵੱਲੋਂ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ, ਤੂੰ ਪਸ਼ੂਆਂ ਵਿਚ ਖੜਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ, ਜਦ ਤੂੰ ਭੋਜਨ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਕਰਦਾ ਹੈਂ; ਫਿਰ ਰਥਾਂ ਦੇ ਚਾਲਕ ਤੇਰੇ ਲਈ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਅਗਨੀ ਲਈ ਅਮਰ ਜੋਤ ਵਾਲੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਲਈ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਗਨੀ, ਤੂੰ ਗਿਆਨ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ, ਸਭਾ ਦਾ ਵਿਉਂਤਕਾਰ, ਯਜਮਾਨ ਦਾ ਪੁਰੋਹਿਤ, ਸੋਚ ਨੂੰ ਘੇਰਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ—ਬੱਚੇ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਲਈ, ਲੋਕ ਤੈਨੂੰ ਸਾਂਝਾ ਮਿੱਤਰ ਚੁਣਦੇ ਹਨ; ਤੇਰੇ ਬਗੈਰ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ। ਤੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਸਾਡੀ ਮਦਦ ਬਹੁਤ ਹੈ; ਹੁਣ, ਵਰੁਣ ਅਤੇ ਮਿਤ੍ਰ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਭਲਾਈ ਦੀ ਆਸ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਿਰਭਯ ਨਿਵਾਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੀਏ, ਹੇ ਮਹਾਨੋ, ਤੇ ਮਿਤ੍ਰ, ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਮਿੱਤਰ ਬਣੀਏ। ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ, ਹੇ ਮਿਤ੍ਰ, ਆਪਣੀ ਹਿਫਾਜ਼ਤ ਨਾਲ; ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ, ਤਾਕਤਵਰ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ; ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਸਕੀਏ। ਇੰਦਰ, ਜਦ ਤੂੰ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਉੱਠਦਾ ਹੈਂ, ਇਕਠੇ ਹੋ ਕੇ, ਸੋਮਾ ਪੀ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਗਲਾਂ ਹਿਲਾਉਂਦਾ ਹੈਂ। ਦੋਵੇਂ ਸੰਸਾਰ ਤੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲੇ, ਹੇ ਇੰਦਰ, ਜਦ ਤੂੰ ਵੈਰੀ ਦਾ ਸੰਘਾਰਕ ਬਣਿਆ। ਮੈਂ ਇੰਦਰ ਕੋਲੋਂ ਅੱਠ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲੀ, ਨਵੀਂ ਰੰਗਤ ਵਾਲੀ, ਸੱਚ ਵਿੱਚ ਵਧੀ ਹੋਈ ਬੋਲੀ ਮੰਗਦਾ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਜੋ ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਫੈਲ ਸਕੇ। ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਅਗਨੀ, ਇਹ ਭਜਨ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਬਣਾਏ ਹਨ; ਆਓ, ਦਬਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੋਮਾ ਪੀਓ, ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪ੍ਰਿਅ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ, ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਅਗਨੀ, ਜਿਹੜੇ ਵੀ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਦਲ ਤੁਹਾਡੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾਰੀ ਕੋਲ ਆਓ। ਉਹ ਦਲ ਲੈ ਕੇ, ਹੇ ਵੀਰੋ, ਇਥੇ ਸੋਮਾ ਯਜਨਾ ਤੇ ਪਹੁੰਚੋ, ਸੋਮਾ ਪੀਣ ਲਈ। ਸਭ ਤੋਂ ਚਮਕਦਾਰ ਸੋਮਾ ਵਗੇ, ਘੁੰਮਦਾ ਹੋਇਆ ਪਾਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਏ; ਉਹ ਠੀਕ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਵੱਸ ਜਾਵੇ। ਸੋਮਾ ਇੰਦਰ, ਵਾਯੂ, ਵਰੁਣ, ਮਰੁਤ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਣੁ ਲਈ ਵਗੇ। ਹੇ ਸੋਮਾ, ਸਾਨੂੰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਪੋਸ਼ਣ ਅਤੇ ਸੰਤਾਨ ਦੇ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਗੁਣਾ ਧਨ ਲੈ ਕੇ ਵਗ। ਸੋਮਾ, ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਦਬਾਇਆ ਅਤੇ ਛਾਣਿਆ ਗਿਆ, ਤੇਜ਼ ਘੋੜੇ ਵਾਂਗ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਸੁਆਦ ਭਰੀ ਧਾਰ ਨਾਲ। ਉਪਜਾਊ ਚਰਾਗਾਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਸੋਮਾ, ਗਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਦੁੱਧ ਵਾਲੀਆਂ ਗਾਂ ਵੱਲੋਂ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਦਰਿਆਵਾਂ ਵਾਂਗ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਵਗਦਾ ਹੈ, ਮੌਜ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ। ਹੇ ਸੋਮਾ, ਜੋ ਕੁਝ ਭਵਿਆ, ਦਿਵਿਆ ਜਾਂ ਧਰਤੀ ਦਾ ਧਨ ਸਿਫ਼ਤ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਡੇ ਲਈ ਲੈ ਆ। ਮਹਾਨ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਇਆ, ਗੜਗੜਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਜੀਵਨ ਲੈ ਕੇ ਪਵਿੱਤਰ ਘਾਸ ਤੇ ਆ ਵੱਸਦਾ ਹੈ; ਪੀਲਾ ਰੰਗ ਵਾਲਾ ਆਮ ਆਸਨ ਤੇ ਬੈਠਦਾ ਹੈ। ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਸੋਮਾ, ਤੁਸੀਂ ਚੰਗੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹੋ, ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ; ਹਕੂਮਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਸਾਡੀਆਂ ਅਰਦਾਸਾਂ ਨੂੰ ਫਲਦਾਇਕ ਬਣਾਓ। ਇੰਦਰ, ਤੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹ ਲਈ, ਤਾਕਤ ਲਈ, ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦਾ ਸੰਘਾਰਕ ਬਣ ਕੇ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਇਆ; ਵੱਡੀਆਂ ਲੜਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਸੱਦਦੇ ਹਾਂ—ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਦੇ। ਤੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਵੀਰਤਾ ਵਾਲਾ ਆਗੂ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਨਿਮਾਣਿਆਂ ਉੱਤੇ ਵੀ ਦਇਆਵਾਨ ਹੈਂ; ਜੋ ਯਜਮਾਨ ਸੋਮਾ ਦਬਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਧਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈਂ। ਜਦ ਯੋਧੇ ਜੰਗ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਨਾਮ ਬਹਾਦੁਰਾਂ ਲਈ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਵਾਲੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਜੋੜ; ਤੂੰ ਕਿਸ ਨੂੰ ਮਾਰੇਂਗਾ, ਕਿਸ ਨੂੰ ਧਨਵਾਨ ਬਣਾਏਂਗਾ? ਹੇ ਇੰਦਰ, ਸਾਨੂੰ ਧਨਵਾਨ ਕਰ। ਗਾਂ ਮਿੱਠਾ, ਉਫਾਨ ਮਧੁ ਪੀਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਜੋ ਇੰਦਰ, ਮਹਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਤਾਕਤ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਧਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਹਕੂਮਤ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰੀ ਚਮਕਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਚਿੱਟੀਆਂ ਗਾਂ, ਇੰਦਰ ਲਈ ਸੋਮਾ ਦਬਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀਆਂ, ਗਾਂ ਵਜਰ ਅਤੇ ਤੀਰ ਤਿਆਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਧਨ ਵਾਲੀਆਂ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਹਕੂਮਤ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ। ਉਹ ਗਿਆਨੀਆਂ, ਆਦਰ ਨਾਲ, ਉਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਉਸ ਦੇ ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣੇ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ, ਧਨ ਵਾਲੇ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਹਕੂਮਤ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ। ਉਹ ਸੋਮਾ, ਉਤਸ਼ਾਹ ਲਈ ਦਬਾਇਆ ਗਿਆ, ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ, ਗਿਦੜੀ ਵਾਂਗ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਤੇ ਵੱਸ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਵਿੱਤਰ, ਨਿਸ਼ਕਲੰਕ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ, ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਧੋਇਆ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵੱਲੋਂ ਦਬਾਇਆ ਗਿਆ, ਗਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਮਿੱਠਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਸਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਮਰਤਾ ਲਈ ਮਿੱਠੜਾ ਰਸ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਤਾਕਤ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮਹਾਨ ਯਸ਼ ਵਾਲੇ, ਭਗਵਾਨ, ਭਗਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਮੱਧਲੇ ਪਾਤਰ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹ। ਹੇ ਨਿਪੁੰਨ, ਪਾਤਰ ਦੇ ਦਬਾਏ ਰਸ ਨੂੰ ਉਚਾਰ, ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਅੱਗ ਵਾਂਗ, ਕੁਲ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸੋਮਾ ਵਗ, ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਵਰ੍ਹਾ, ਗਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਲਈ ਧਾਰ ਲਿਆ। ਵੱਡਿਆਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਸਾਹ ਲਿਆ, ਸਤਿਆ ਦੀ ਚਮਕ ਨੂੰ ਜਗਾਇਆ; ਉਹ ਸਭ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਸਭ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਰੱਖਦਾ, ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ। ਤੂੰ ਤ੍ਰਿਤਾ ਦੇ ਪੱਥਰ ਕੋਲ ਆਇਆ, ਜਦ ਤੂੰ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਥਾਂ ਲੱਭਿਆ; ਕੁਰਬਾਨੀ ਦੇ ਸੱਤ ਨਿਵਾਸਾਂ ਨਾਲ, ਤੂੰ ਪਿਆਰੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਤ੍ਰਿਤਾ ਦੇ ਤਿੰਨ ਆਸਰੇ ਨਾਲ, ਤੂੰ ਪਿੱਠਾਂ ਉੱਤੇ ਚਲਿਆ, ਤੂੰ ਪੰਥਾ ਮਾਪਿਆ; ਉਸ ਦੇ ਜੋੜੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਣੇ ਹਨ। ਤੂੰ ਤਾਕਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਗ, ਛਾਣੀ ਵਿਚ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਦਬਾਇਆ ਗਿਆ; ਸੋਮਾ, ਮਿੱਠੜਾ, ਇੰਦਰ, ਵਿਸ਼ਣੁ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ। ਤੂੰ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਹੇ ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਵਾਲੇ, ਛਾਣੀ ਵਿੱਚ, ਬਿਨਾ ਫਰੇਬ ਦੇ; ਜਿਵੇਂ ਮਾਵਾਂ ਨਵੇਂ ਜਣੇ ਬੱਛੜੇ ਨੂੰ, ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ, ਆਪਣੀ ਚਲਣ ਵਿੱਚ। ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਬਲ ਨਾਲ ਅਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ; ਤੂੰ ਢੱਕਣ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ, ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ, ਆਪਣੀ ਮਹਾਨਤਾ ਨਾਲ। ਉਤਸ਼ਾਹ ਭਰਿਆ ਬੂੰਦ ਵਗਦਾ ਹੈ, ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਗਾਂ ਲਈ ਵਾਫ਼ਰ; ਇੰਦਰ ਲਈ ਸੋਮਾ, ਤਾਕਤ ਲੱਭਦਾ, ਉਤਸ਼ਾਹ ਲਈ; ਉਹ ਦੈਤ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ, ਵੈਰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ, ਚੌੜਾ ਰਸਤਾ ਬਣਾਉਂਦਾ, ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ। ਫਿਰ, ਸ਼ਹਦ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ, ਛਾਣੀ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘਿਆ, ਬੂੰਦ ਵਗਦੀ ਹੈ, ਪੱਥਰ ਤੋਂ ਦੁੱਧ ਵਾਂਗ ਨਿਕਲਦੀ; ਉਤਸ਼ਾਹਕ, ਇੰਦਰ ਦੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਵਿਚ ਖੁਸ਼, ਦੇਵਤਾ ਲਈ ਦੇਵਤਾ, ਉਤਸ਼ਾਹ ਲਈ ਹਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੋਮਾ ਦੇ ਰਸ, ਇੰਦਰ, ਅਗਨੀ, ਮਿਤ੍ਰ, ਵਰੁਣ, ਵਿਸ਼ਣੁ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਯਸ਼ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਵਗਦੀ ਰਹੀ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ, ਉਤਸ਼ਾਹ, ਮਿੱਤਰਤਾ ਅਤੇ ਧਨ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਦੀ।