ਸਾਮਵੇਦਃ

ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਜੋਤਿ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੋਮਾ ਰਸ ਨਿਕਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ਸ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਹੈ। ਇਹ ਰਸ ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ, ਸਭ ਕੁਝ ਪਰਖਦਾ ਤੇ ਰੌਸ਼ਨੀ ਫੈਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੋਮਾ ਰਸ ਦੂਰ ਤੇ ਨੇੜੇ ਤੋਂ ਇੰਦਰ ਲਈ ਵਗਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮਿੱਠਾ ਮਧੂ ਵਗਦਾ ਹੋਵੇ। ਸਭ ਮਿਲ ਕੇ, ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਪੀਲੀਆਂ ਰੰਗ ਵਾਲੀ ਸੋਮਾ ਲਤਾ ਨੂੰ ਨਿਚੋੜਦੇ ਹਨ; ਇੰਦਰ ਦੇ ਪਾਨ ਲਈ ਸੋਮਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੁਸ਼ਲਵਾਨ ਭੈਣਾਂ, ਜੋ ਸਾਰੀ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਦੇ ਮਾਲਕ ਸੋਮਾ ਨੂੰ ਨਿਚੋੜਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਸੋਮਾ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਵਮਾਨਾ, ਜੋ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਨਿਚੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹਰੇਕ ਖਜ਼ਾਨਾ ਵੰਡਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਪਵਮਾਨਾ! ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਉੱਤਮ ਸਤਿਕਾਰ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵਰਖਾ ਲਿਆ ਕੇ ਦੇ, ਅਤੇ ਸਮੂਹ ਯਜਨਾ ਲਈ ਵਗ। ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਖਿਆਕਾਰ, ਅਗਨਿ, ਜਾਗਰੂਕ ਤੇ ਕੁਸ਼ਲ, ਨਵੀਂ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਲਈ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਉਸਦਾ ਮੱਖਣ ਨਾਲ ਰੁੱਤਿਆ ਹੋਇਆ ਮੂੰਹ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਛੂਹਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਭਾਰਤਾਂ ਲਈ ਚਮਕਦਾ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ। ਅਗਨਿ, ਜਿਸਨੂੰ ਅੰਗਿਰਸਾਂ ਨੇ ਹਰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਲੁਕਾਇਆ ਹੋਇਆ ਲੱਭਿਆ, ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਤਾਕਤਵਾਨ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਰਗੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤਾਕਤ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਨੁੱਖ ਅਗਨਿ ਨੂੰ, ਜੋ ਯਜਨਾ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਤੇ ਪਹਿਲਾ ਪੁਰੋਹਿਤ ਹੈ, ਤਿੰਨ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਜਗਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਘਾਸ ਉੱਤੇ ਹੋਤਾਰ ਵਜੋਂ ਬੈਠਦਾ ਹੈ, ਪੂਜਾ ਲਈ ਗਿਆਨੀ ਬਣ ਕੇ। ਇਹ ਨਿਚੋੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੋਮਾ, ਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਵਰੁਣ, ਜੋ ਸਤਿਆ ਨਾਲ ਵਧਿਆ ਹੈ, ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਹੈ; ਮੇਰੀ ਬੇਨਤੀ ਸੁਣੋ। ਦੋ ਅਟੱਲ ਰਾਜੇ, ਹਜ਼ਾਰ ਥੰਮਾਂ ਵਾਲੀ ਉੱਚੀ ਗੱਦੀ ਉੱਤੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਬੈਠਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਅਦਿਤਿਆ, ਦਾਨ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਘੀ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਧਾਰ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇੰਦਰ ਨੇ, ਦਧੀਚੀ ਦੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਨਾਲ, ਅਜੇਤੂ ਰਹਿ ਕੇ, ਨਵੇਂ ਨਵੇਂ ਨੱਤ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਨੇ, ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ ਲੁਕਿਆ ਘੋੜੇ ਦਾ ਸਿਰ, ਬਾਜ਼ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਲੱਭ ਲਿਆ। ਇਥੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਲੱਭਿਆ, ਜੋ ਤਵਸ਼ਟਰ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਸੀ; ਇਹ ਸਭ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਇੰਦਰ ਤੇ ਅਗਨਿ ਦੀ ਪੁਰਾਤਨ ਸਤੁਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਸੁੰਦਰ ਚਿੱਤ ਤੋਂ ਉਪਜੀ, ਜਿਵੇਂ ਬੱਦਲ ਤੋਂ ਵਰਖਾ। ਹੇ ਇੰਦਰ ਤੇ ਅਗਨਿ! ਗਾਇਕ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਸੁਣੋ, ਗੀਤ ਸਵੀਕਾਰੋ, ਤੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪਾਲੋ। ਸਾਨੂੰ ਬੁਰਾਈ ਜਾਂ ਨਿੰਦਾ ਵਲ ਨਾ ਲੈ ਜਾਓ, ਸਾਡੇ ਨਿਵਾਸ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾਓ। ਹੇ ਪੀਲੀਆ ਸੋਮਾ! ਤੂੰ ਕਲਾ ਨਾਲ ਵਗ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪਾਨ ਲਈ; ਤੇ ਇਹ ਉਤਸ਼ਾਹ ਮਾਰੁਤਾਂ ਅਤੇ ਵਾਯੁ ਲਈ ਹੋਵੇ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ, ਤਾਕਤਵਾਨ ਕਵੀ ਆਪਣੀ ਜਨਮ ਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਅਜੇਤੂ। ਸੋਮਾ, ਜੋ ਸੋਚ ਨਾਲ ਚਲਦਾ, ਗੂੰਜਦਾ, ਆਪਣੇ ਗਰਭ ਵੱਲ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਨਿਯਮ ਨਾਲ ਵਾਯੁ ਤੱਕ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਸੋਮਾ, ਹੇ ਪੀਲੀਆ ਇੰਦੁ! ਤੇਰੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਵਾਸਤੇ ਮੈਂ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਮੰਗਦਾ ਹਾਂ; ਅਨੇਕ ਸੁਖ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਉਣ, ਉਹ ਆਨੰਦ ਦਾ ਚੱਕਰ ਮੈਨੂੰ ਮਿਲੇ। ਹੇ ਸੋਮਾ! ਰਾਤ ਤੇ ਦਿਨ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਵਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸ੍ਰੋਤ ਤੇ ਆਉਂਦਾ ਹਾਂ, ਲਾਲਚ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਪੰਛੀ ਵਾਂਗ ਉੱਡਦਾ ਹਾਂ। ਸੋਮਾ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਸਭ ਵੈਰਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ; ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਚਿੰਤਨ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਸਜਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਲਾਲ ਰੰਗ ਵਾਲਾ ਸੋਮਾ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਤਾਕਤਵਾਨ ਇੰਦਰ ਕੋਲ ਨਿਚੋੜਿਆ ਹੋਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਪੱਕੀ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਬੈਠਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਹੇ ਸੋਮਾ! ਸਾਡੇ ਲਈ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਧਨ ਵਗਾ; ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਵਹਿ। ਹੇ ਇੰਦਰ! ਸੋਮਾ ਪੀ, ਜੋ ਪੱਥਰ ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਲਈ ਨਿਚੋੜਿਆ ਗਿਆ, ਤੇਰੇ ਤੇਜ਼ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲਾ, ਨਿਪੁੰਨ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ। ਤੇਰਾ ਉਹ ਉਤਸ਼ਾਹ, ਜੋ ਜੋੜਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੂੰ, ਹੇ ਇੰਦਰ, ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰੇ। ਹੇ ਦਾਤਾਰ! ਮੇਰੀ ਇਹ ਸਤੁਤੀ, ਜੋ ਵਸੀਸ਼ਠ ਤੈਨੂੰ ਅਰਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣ; ਇਹ ਭਜਨ ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ। ਸਭ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ; ਤਾਕਤ, ਉੱਚੀ ਜਗ੍ਹਾ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਸ਼ਕਤੀ ਲਈ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਤੀਬਰ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੈ। ਗਿਆਨੀ ਆਪਣੇ ਨੈਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਨਮਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਪ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਤੇਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਚਮਕਦੇ ਸਾਥੀ, ਹੇ ਤਾਕਤਵਾਨ, ਆਪਣੇ ਕੰਨਾਂ ਨਾਲ ਗੀਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸਭ ਗਾਇਕ ਮਿਲ ਕੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਸੋਮਾ ਪੀਣ ਲਈ ਸੱਦੇ ਹਨ, ਜਦ ਰਾਜਾ, ਪੱਕੀ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਗੁੱਟ ਨਾਲ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ, ਅਥਾਹ, ਸਭ ਸੈਨਾ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ, ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦਾ ਸੰਘਾਰਕ ਹੈ—ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਉਸ ਇੰਦਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕਰੋ, ਜੋ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਦਾਤਾਰ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਵਜ੍ਰ ਹੈ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਦੇਵਤਾ ਹੈ ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦਾ ਹੈ। ਸਵਰਗ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਕਵੀ, ਸੰਤਾਨਾਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਤੁਰਦਾ, ਆਪਣੇ ਸੁਰਾਂ ਨਾਲ ਚਲਦਾ, ਕਵੀਆਂ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਪੁੱਤਰ, ਆਪਣੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਜਨਮ ਤੇ ਚਮਕਦਾ, ਮਹਾਨ ਤੇ ਤਾਕਤਵਾਨ, ਰਿਤ ਨਾਲ ਵਧਦਾ ਗਿਆ। ਤੂੰ, ਹੇ ਅਥਾਹ, ਕਦੇ ਨਾ ਥਕਣ ਵਾਲਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਨਿਚੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਾਧੂ ਲਈ। ਸੱਚਮੁੱਚ, ਹੇ ਪਵਮਾਨਾ, ਤੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਚਮਕਦਾਰ ਹੈਂ, ਅਮਰਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰਕ। ਜਿਸ ਨੇ ਨਵਗਵਾਂ ਅਤੇ ਦਧੀਚ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਲੋਕ ਪਹੁੰਚੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਮਿਲਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਮਿਲੀ। ਸੋਮਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਕੇ, ਛਾਣਣ ਵਾਲੇ ਰਸੋਲੇ ਵਿਚੋਂ ਆਪਣੀ ਲਹਿਰ ਨਾਲ ਦੌੜਦਾ ਹੈ; ਤੇ ਅੱਗੇ-ਅੱਗੇ, ਪਵਮਾਨਾ ਗੂੰਜਦਾ ਹੋਇਆ ਆਪਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਉਚਾਰਦਾ ਹੈ।