ਸਾਮਵੇਦਃ

ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਯਜਮਾਨ ਵੱਡੇ ਭਾਵ ਨਾਲ ਯਜਨਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੋਮਾ ਰਾਜਾ, ਵਰੁਣ, ਅਗਨੀ, ਆਦਿਤਿਆ, ਵਿਸ਼ਣੁ, ਸੂਰਜ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੂੰ ਸਿਮਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਆਓ, ਸਾਡੀ ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੋ। ਇਹ ਸਭ ਦੇਵਤੇ ਇਥੋਂ ਉੱਪਰ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਅਕਾਸ਼ ਦੀ ਉਚਾਈਆਂ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਦੇ ਅੰਗਿਰਸ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੇ ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰਦਿਆਂ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਫਿਰ, ਯਜਮਾਨ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਸਿਮਰਦੇ ਹਨ, ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਹੇ ਅਗਨੀ, ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਧਨ ਅਤੇ ਮਹਾਨਤਾ ਲਈ, ਦਾਨ ਦੇਣ ਲਈ ਪ੍ਰਜਵਲਿਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਸਚਮੁਚ ਸਤਿਕਾਰ ਜੋਗ ਹੈਂ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਅਸਮਾਨ ਤੇ ਧਰਤੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੇਰੇ ਪੁਜਾਰੀ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" ਜਿਹੜਾ ਗਿਆਨਵਾਨ ਇਥੇ 'ਬ੍ਰਹਮ' ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਗਿਆਨ, ਸਾਰੀ ਕਰਮਵਿਧੀ ਨੂੰ, ਚੱਕਰ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਵਾਂਗ ਘੇਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਅਗਲੇ ਪਲ, ਉਹ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, "ਹੇ ਅਗਨੀ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਸਾਡੀ ਅਰਦਾਸ ਸੁਣ। ਜਾਦੂਗਰਾਂ ਅਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਚਲਾਕੀ ਨੂੰ ਦਬਾ ਦੇ।" ਫਿਰ ਉਹ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਥੇ ਵਸੂ, ਰੁਦ੍ਰ ਅਤੇ ਆਦਿਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ, ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਧਰਮਾਤਮਾ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਘੀ ਨਾਲ ਸਨਾਨ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਭੀ ਭਾਗ ਦਿਉ। ਇਕ ਭਗਤ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਦੂਜਾ, ਪਹਿਲਾ ਅੱਧਾ—ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਨਿੱਠਾ ਭਗਤ ਹੋ ਕੇ ਬੋਲਦਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਅਗਨੀ, ਤੇਰਾ ਦੁਸ਼ਮਣ ਕੌਣ ਹੈ? ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਮਹਾਨਤਾ ਦੀ ਛਾਂ ਲੈ ਕੇ, ਤੀਰ ਵਾਂਗ ਤੇਰੇ ਆਸਰੇ ਆਇਆ ਹਾਂ।" ਉਹ ਪੁਰਾਣਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਪੁਰੋਹਿਤ ਨੂੰ, ਭ੍ਰਿਗੁਆਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਅਗਨੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਗਿਆਨ ਦੀ ਜੋਤ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਹੇ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਧਨ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਹੇ ਜਾਤਵੇਦਸ, ਸਾਨੂੰ ਵੱਡੀ ਉੱਤਮ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਦੇ।" ਉਹ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ, ਯਜਨਾ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਯੋਗ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਤੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਹਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈਂ।" ਅਗਨੀ, ਜੋ ਸੱਤ ਮਾਵਾਂ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਉਹ ਮਹਾਨਤਾ ਲਈ ਗਿਆਨ ਲੱਭਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਅਡੋਲ ਹੈ, ਉਹ ਧਨ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਸੋਚ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਦਿਨ ਚੜ੍ਹਦੇ ਆ ਜਾਵੇ, ਆਦਿਤੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਵਾਂਗ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੁਖ-ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਲੇ ਤੇ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦੂਰ ਹੋਣ। ਅਗਨੀ ਦੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਵਡਿਆਈ ਹੋਵੇ, ਜਾਤਵੇਦਸ ਨੂੰ ਯਜਨਾ ਹੋਵੇ, ਜਿਸ ਦਾ ਧੂੰਆਂ ਕਦੇ ਫੜਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਲੌਂ ਅਣਛੂਹੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੇ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਹਵਨ ਦਿੱਤਾ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਮਾਨਵ ਦੁਸ਼ਮਣ ਆਪਣਾ ਜਾਦੂ ਨਹੀਂ ਚਲਾ ਸਕਦਾ। ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, "ਹੇ ਅਗਨੀ, ਉਸ ਪਾਪੀ, ਦੁਸ਼ਮਣ, ਚੋਰ ਨੂੰ ਇਥੋਂ ਦੂਰ ਭਜਾ ਦੇ। ਹੇ ਚੰਗਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਉਸ ਦਾ ਰਾਹ ਆਸਾਨ ਕਰ।" ਫਿਰ ਉਹ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਭਜਨ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਹੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਜਲਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਜਾਦੂਗਰਾਂ ਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਤਾਪ ਨਾਲ ਸਾੜ ਦੇ।" ਸਭ ਮਿਲ ਕੇ ਉੱਚੇ, ਮਹਾਨ, ਸੱਚ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ, ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਅਗਨੀ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਅਗਨੀ ਨੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਈ, ਉਹ ਉਸ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਬਲ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਰਾਂ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਸੋਨੇ ਵਰਗੇ, ਅਮਰ, ਭੋਗ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਅਗਨੀ ਨੂੰ, ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਵਨ ਦਾ ਵਾਹਕ ਬਣਾਇਆ। ਉਹ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, "ਹੇ ਸਾਡੇ ਮਹਿਮਾਨ, ਹੇ ਸਾਰੇ ਦੇ ਵਡਿਆਏ ਹੋਏ, ਸਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਮੂੰਹ ਨਾ ਮੋੜ। ਤੂੰ ਚੰਗਾ ਯਜਮਾਨ ਹੈਂ, ਪੂਜਾ ਚੰਗੀ ਕਰਦਾ ਹੈਂ।" "ਜਦ ਵੀ ਅਗਨੀ ਸਾਡੀ ਬੇਨਤੀ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਡੇ ਲਈ ਮੰਗਲਕਾਰੀ ਬਣ ਜਾਵੇ; ਦਾਨ ਮੰਗਲਕਾਰੀ ਹੋਵੇ, ਯਜਨਾ ਮੰਗਲਕਾਰੀ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਸਾਡੀਆਂ ਵਡਿਆਈਆਂ ਵੀ ਮੰਗਲਕਾਰੀ ਹੋਣ।" ਫਿਰ ਉਹ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਚੁਣਦੇ ਹਨ, "ਤੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਯੋਗ, ਅਮਰ ਪੁਰੋਹਿਤ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਾ, ਇਸ ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹੈਂ।" "ਹੇ ਅਗਨੀ, ਸਾਨੂੰ ਉਹ ਮਾਣ ਦਿਵਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੂੰ ਸਭ ਵੈਰੀਆਂ ਦੀ ਨੀਅਤ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦਾ ਹੈਂ।" ਜਦ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ, ਅਗਨੀ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਤਿੱਖਾ ਬਣ ਕੇ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤੱਕ ਅਗਨੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਇੰਦਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। "ਸੋਮਾ ਨਿਚੋੜਦੇ ਸਮੇਂ, ਸਭ ਮਿਲ ਕੇ ਬੜੀ ਆਸ ਨਾਲ, ਤਾਕਤ, ਅਸੀਸ, ਅਤੇ ਦੁਧ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਵਾਂਗ, ਇੰਦਰ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਵਿੱਚ ਗਾਉ।" "ਹੇ ਇੰਦਰ, ਸੌ ਤਾਕਤਾਂ ਵਾਲੇ, ਤੇਰਾ ਉਹ ਮਸਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਰਸ—ਉਸ ਦੀ ਮਸਤੀ ਨਾਲ ਮੈਂ ਵਾਰ ਵਾਰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵਾਂ।" ਗਾਂਵਾਂ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਆਈਆਂ ਹਨ, ਯਜਨਾ ਦੇ ਰਸ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਦੋਵੇਂ ਕੰਨ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ। "ਤੇਜ਼ ਘੋੜੇ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਰ, ਗਾਂ, ਤੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਲਈ ਭੀ ਗਾਉ।" "ਅਸੀਂ ਉਸ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਲ ਉਕਸਾਉਂਦੇ ਹਾਂ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਸਕੇ; ਉਹ ਬਲਵਾਨ ਬਲਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੋਵੇ।" "ਤੂੰ, ਇੰਦਰ, ਤਾਕਤ ਤੋਂ ਤਾਕਤ ਲੈ ਕੇ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਤੂੰ ਬਲ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਸਦਾ ਬਲਵਾਨ ਬਲਵਾਨ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈਂ।" "ਯਜਨਾ ਅੱਗੇ ਵਧ ਗਈ, ਧੂੰਆਂ ਅਕਾਸ਼ ਵੱਲ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ।" "ਹੇ ਇੰਦਰ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਭੀ ਐਸਾ ਹੋ; ਸਾਰਾ ਧਨ ਕੇਵਲ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਹੋਵੇ; ਮੇਰਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਗਾਂਵਾਂ ਦਾ ਮਿੱਤਰ ਹੋਵੇ।" "ਹਰ ਇਕ ਭਜਨ ਗਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਇਥੇ ਆਵੇ, ਸੋਮਾ ਪੀਣ ਵਾਲੇ, ਵੀਰ, ਅਤੇ ਚੈਂਪੀਅਨ ਲਈ।" "ਹੇ ਦਾਤਾ, ਇਹ ਨਿਚੋੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੋਮਾ ਪੀ, ਪਿਆਲੇ ਨੂੰ ਭਰ ਲੈ; ਇਥੇ ਤੈਨੂੰ ਕੋਈ ਹਾਨੀ ਨਾ ਹੋਵੇ।" "ਉਹ ਮਹਾਨ ਬਲਵਾਨ, ਦਾਨ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਉੱਠਦਾ ਹੈ; ਹੇ ਸੂਰਜ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਨਿਯਤ ਸਥਾਨ ਤੇ ਚਲਾ ਜਾ।" "ਅੱਜ, ਹੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦੇ ਸੰਘਾਰਕ, ਜੋ ਕੁਝ ਤੂੰ ਸੂਰਜ ਨਾਲ ਲਿਆਇਆ, ਉਹ ਸਾਰਾ, ਹੇ ਇੰਦਰ, ਤੇਰੇ ਅਧੀਨ ਹੈ।" "ਉਹ ਇੰਦਰ, ਜਿਸ ਨੇ ਤੁਰਵਸ਼ਾ ਅਤੇ ਯਦੁ ਨੂੰ ਦੂਰੋਂ ਬਚਾ ਕੇ ਲਿਆਇਆ, ਸਾਡਾ ਨਵਾਂ-ਨਵਾਂ ਮਿੱਤਰ ਬਣੇ।" "ਹੇ ਇੰਦਰ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਸਾਡੇ ਵਿਰੁੱਧ ਨਾ ਹੋਣ; ਤੂੰ ਸਾਡਾ ਸਾਥੀ ਬਣ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਅੱਜ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਲੈ ਲਈਏ।" "ਹੇ ਇੰਦਰ, ਸਾਨੂੰ ਬਹੁਤ, ਸਦਾ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦਾਨੀ ਧਨ ਦੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਅਸੀਂ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਹੋਈਏ।" "ਅਸੀਂ ਉਸ ਮਹਾਬਲੀ ਇੰਦਰ ਨੂੰ, ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ ਨੂੰ, ਵੱਡੇ ਧਨ ਲਈ, ਨੌਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਤੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ, ਸਦਾ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।