ਸਾਮਵੇਦਃ

ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਹੋਏ, ਮਹਾਨ ਝੰਡਾ ਲੈ ਕੇ ਅਗਨੀ ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਗੂੰਜਦਾ ਹੈ, ਉਸਦੀ ਬਲਦ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਹਾੜ ਸੁਰਿਆ ਦੇ ਅੰਤਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ। ਪਾਣੀਆਂ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿਚ ਉਸਦੀ ਭੈਸ ਉਭਰਦੀ ਹੈ। ਚਮਕਦਾਰ ਕਿਰਣਾਂ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੰਦੇ ਹਨ—ਉਹ ਜੋ ਸੁਰਿਆ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਡਿੱਗਦਾ ਹੈ, ਦੂਰ-ਦੇਖਣ ਵਾਲਾ ਘਰ-ਪਤੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਗਨੀ, ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਜਗਾਉਣ ਤੇ ਲੱਕੜਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ, ਸਵੇਰ ਨੂੰ ਗਾਂ ਦੀ ਥਣ ਵਾਂਗ ਫੈਲਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਤਾਕਤਵਰ ਜਵਾਨਾਂ ਵਾਂਗ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਆਕਾਸ਼ ਵੱਲ ਖਿੱਚ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਮਹਾਨ, ਬਹੁਤ ਚਾਨਣ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਅਤੇ ਅਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਲੀਡ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪੁਰਾਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਸੋਚ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਦਾਹੜੀ ਵਾਲੇ, ਚਮਕਦਾਰ ਕਵਚ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਲੱਭਦੇ ਹਨ। ਅਗਨੀ, ਤੇਰੀ ਚਮਕ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ, ਤੇਰਾ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦੂਜੀ; ਤੂੰ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਵਾਂਗ ਦੋ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈਂ। ਤੇਰੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਅਦਭੁਤ ਹਨ; ਹੇ ਦਾਤਾਰ ਪੂਸ਼ਣ, ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਹੋਵੇ। ਹੇ ਅਗਨੀ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਧਨ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੇ, ਸਾਨੂੰ ਗਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੱਕਾ ਹਿੱਸਾ ਦੇ, ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਸੱਦਾ ਹੈ; ਸਾਡਾ ਪੁੱਤਰ, ਸਾਡਾ ਵੰਸ਼ਜ, ਜਿੱਤੂ ਹੋਵੇ; ਤੇਰੀ ਭਲਾਈ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਹੋਵੇ। ਵੱਡਾ ਪੁਜਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਅਸਥਾਨ 'ਤੇ ਬੈਠਦਾ ਹੈ, ਪਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਮੋੜਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਭੇਟਾਂ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਦਾਨ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਸਰੀਰ ਦਾ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਧਨ ਵੱਲ ਲੀਡ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਰਾਜਾ, ਪ੍ਰਭੂ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਮਾਨਯੋਗ, ਇੰਦ੍ਰਾ ਵਾਂਗ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਮਹਾਨ ਹਨ, ਉਹ ਆਵੇ; ਉਸਨੂੰ ਸਤਕਾਰ ਨਾਲ ਸੱਦੋ, ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਕਿਰਪਾ ਦੇਵੇ। ਜੰਗਲਾਂ ਵਿਚ ਲੁਕਿਆ, ਜਾਤਵੇਦਸ, ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਗਰਭ ਵਿਚ ਪਾਲੇ ਗਏ ਬੱਚੇ ਵਾਂਗ; ਹਰ ਰੋਜ਼, ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਜਾਗਦੇ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਯਜਨਾ ਕਰਦੇ, ਸਤਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪੁਰਾਤਨ ਤੋਂ, ਅਗਨੀ, ਤੂੰ ਜਾਦੂਗਰਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈਂ; ਕੋਈ ਦੈਤ ਤੈਨੂੰ ਯੁੱਧਾਂ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤ ਸਕਦਾ। ਦੁਸ਼ਟ, ਖਾਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦੇ; ਤੇਰਾ ਦਿਵਿਆ ਹਥਿਆਰ ਕਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ਤੋਂ ਨਾ ਹਟੇ। ਅਗਨੀ, ਸਾਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ, ਘਟਣ ਵਾਲੀ ਤਾਕਤ ਦੇ; ਸਾਨੂੰ ਧਨ ਦੇ ਰਸਤੇ ਲੀਡ ਕਰ, ਜਿੱਤ ਦੇ ਰਸਤੇ ਦੱਸ। ਜੇ ਕੋਈ ਵੀਰ ਜਨਮ ਲਏ, ਮਨੁੱਖ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਜਗਾਏ; ਉਹ ਮਨੁੱਖੀ ਭੇਟ ਚੜ੍ਹਾਏ, ਦਿਵਿਆ ਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇ। ਤੇਰਾ ਧੂੰਆਂ, ਹੇ ਭਿਆਨਕ, ਆਕਾਸ਼ ਵੱਲ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ; ਤੇਰੀ ਚਮਕਦਾਰ ਲੋਅ ਫੈਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ; ਤੂੰ ਚਮਕਦਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਸ਼ੁਧ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਨਾਲ। ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਮਹਾਨ ਯਸ਼ ਹੈ, ਹੇ ਅਗਨੀ; ਮਿਤ੍ਰਾ ਵਾਂਗ, ਤੂੰ ਮਾਸਟਰ ਹੈਂ। ਤੂੰ, ਹੇ ਗਿਆਨੀ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਮਹਿਮਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈਂ। ਸਵੇਰੇ, ਅਗਨੀ, ਜੋ ਬਹੁਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਮਿਹਮਾਨ ਵਾਂਗ ਸਤਕਾਰਿਆ ਜਾਵੇ; ਜਿਸ ਵਿਚ ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਭੇਟ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਅਮਰ ਵਿੱਚ। ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ, ਉਹ ਅਗਨੀ ਲਈ ਹੋਵੇ, ਵੱਡੀ ਸਤਕਾਰੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਹੇ ਚਮਕਦਾਰ; ਤਾਕਤਵਰ ਗਾਂ ਵਾਂਗ, ਤੇਰੀਆਂ ਦੌਲਤਾਂ ਤੇ ਤਾਕਤ ਤੈਨੂੰ ਹੀ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਘਰ-ਘਰ, ਪਿਆਰੇ ਮਿਹਮਾਨ ਅਗਨੀ ਦੀ ਸਤਕਾਰੀ ਕਰਦੇ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ, ਹੇ ਤਾਕਤਵਰ, ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਭਜਨ ਗਾਉਂਦਾ ਹਾਂ। ਵੱਡੇ, ਚਮਕਦਾਰ ਅਗਨੀ ਨੂੰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਸਤਕਾਰ ਦਿੱਤਾ; ਮਿਤ੍ਰਾ ਵਾਂਗ, ਯਸ਼ ਲਈ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖਿਆ। ਅਸੀਂ ਅਗਨੀ ਕੋਲ ਆਏ ਹਾਂ, ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਾ ਦੇ ਸੰਘਾਰਕ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ, ਗਿਆਨੀ; ਉਹ, ਦਾਨਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਵੱਡੇ ਚਿਹਰੇ ਨਾਲ ਜਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਰਵੋਤਮ ਧਰਮ ਨਾਲ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ, ਤੂੰ ਵੱਡਿਆਂ ਨਾਲ ਤਾਕਤਵਰ ਹੋ ਗਿਆ; ਅਗਨੀ ਕਸ਼ਯਪ ਦਾ ਪਿਤਾ ਹੈ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਮਾਂ ਹੈ, ਮਨੁ ਰਿਸ਼ੀ। ਅਸੀਂ ਸੋਮਾ, ਰਾਜਾ, ਵਰੁਣ, ਅਗਨੀ, ਆਦਿਤਿਆ, ਵਿਸ਼ਣੁ, ਸੂਰਿਆ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੂੰ ਸੱਦਦੇ ਹਾਂ। ਇਥੋਂ, ਉਹ ਆਕਾਸ਼ ਦੀਆਂ ਉਚਾਈਆਂ ਵੱਲ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹਨ; ਜਿੱਤਦੇ ਹੋਏ, ਅੰਗਿਰਸਾਂ ਵਾਂਗ ਚਾਨਣ ਦੇ ਰਸਤੇ ਵਧਦੇ ਹਨ। ਧਨ ਲਈ, ਹੇ ਅਗਨੀ, ਮਹਾਨਤਾ ਲਈ, ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇਣ ਲਈ ਜਗਾਉਂਦੇ ਹਾਂ; ਤੂੰ ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ ਸਤਕਾਰਯੋਗ ਹੈਂ, ਹੇ ਮਹਾਨ—ਆਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਤੇਰੇ ਪੁਜਾਰੀ ਹਨ। ਜੋ ਗਿਆਨੀ ਨੇ ਇਥੇ 'ਬ੍ਰਹਮਨ' ਵਾਂਗ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਸਾਰੀ ਵਿਦਿਆ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਘੇਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪਹੀਆ ਦਾ ਰਿੰਮ। ਹੇ ਅਗਨੀ, ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਸਾਡੀ ਸੁਣ; ਜਾਦੂਗਰ ਅਤੇ ਦੈਤ ਦੀ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਚਲਾਕੀ ਨੂੰ ਦਬਾ ਦੇ। ਇਥੇ, ਹੇ ਅਗਨੀ, ਵਾਸੁ, ਰੁਦ੍ਰ ਅਤੇ ਆਦਿਤਿਆ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ; ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਘੀ ਨਾਲ ਛਿੜਕੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਭੇਟ ਚੜ੍ਹਾ। ਦੂਜਾ, ਪਹਿਲਾ ਅੱਧਾ—ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਭਗਤ ਵਾਂਗ ਬੋਲਾਂਗਾ; ਹੇ ਅਗਨੀ, ਤੇਰਾ ਵੈਰੀ ਕੌਣ ਹੈ? ਤੀਰ ਵਾਂਗ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਮਹਾਨਤਾ ਦੇ ਆਸਰੇ ਆਇਆ। ਪੁਰਾਤਨ ਸ਼ਬਦ ਪੁਜਾਰੀ ਨੂੰ ਲਿਆਉਂ, ਅਗਨੀ, ਭ੍ਰਿਗੂਆਂ ਦੇ ਮਹਾਨ, ਜੋ ਵਿਦਿਆ ਦੀ ਚਾਨਣ ਲਿਆਉਂਦਾ, ਗਿਆਨੀ। ਹੇ ਅਗਨੀ, ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਧਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਦੇ, ਸਾਨੂੰ, ਹੇ ਜਾਤਵੇਦਸ, ਵੱਡਾ ਯਸ਼ ਦੇ। ਹੇ ਅਗਨੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਯੋਗ, ਯਜਕ ਲਈ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ; ਖੁਸ਼ ਪੁਜਾਰੀ ਵਾਂਗ, ਤੂੰ ਚਮਕਦਾ ਹੈਂ, ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈਂ। ਸੱਤ ਮਾਂਵਾਂ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਿਮਾ ਲਈ ਵਿਦਿਆ ਲੱਭਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਅਡੋਲ, ਧਨ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸੋਚ, ਦਿਨ ਵਿਚ, ਅਦਿਤੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਵਾਂਗ, ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਆਵੇ, ਸੁਖ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਿਆਉਂਦੀ, ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦੂਰ ਕਰਦੀ। ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਤੂੰ ਸਤਕਾਰਿਆ ਜਾਵੇ; ਜਾਤਵੇਦਸ ਨੂੰ ਯਜਨਾ ਕਰ, ਜਿਸ ਦਾ ਧੂੰਆਂ ਹਿਲਦਾ ਹੈ ਪਰ ਫੜਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਲੋਅ ਅਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ, ਕੋਈ ਮਨੁੱਖੀ ਵੈਰੀ, ਜੋ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਭੇਟ ਦਿੱਤਾ, ਉਸ 'ਤੇ ਰਾਜ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਉਹ ਪਾਪੀ, ਵੈਰੀ, ਚੋਰ, ਹੇ ਅਗਨੀ, ਇਥੋਂ ਦੂਰ ਭਜਾ ਦੇ; ਚੰਗਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਉਸ ਦੀ ਰਾਹ ਸੌਖੀ ਕਰ। ਸੁਣ, ਹੇ ਅਗਨੀ, ਮੇਰਾ ਨਵਾਂ ਭਜਨ, ਹੇ ਵੀਰ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ; ਆਪਣੇ ਤਾਪ ਨਾਲ, ਜਾਦੂਗਰ ਅਤੇ ਦੈਤਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦੇ। ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ, ਵੱਡੇ, ਸੱਚ ਦੇ ਸੰਭਾਲਕ, ਚਮਕਦਾਰ ਲੋਅ ਵਾਲੇ ਅਗਨੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਸਭ ਵੱਲੋਂ ਸਤਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਗੀਤ ਗਾਓ। ਉਹ, ਹੇ ਅਗਨੀ, ਤੇਰੀ ਮਦਦ ਅਤੇ ਵੀਰਤਾ ਨਾਲ, ਦੂਜਿਆਂ ਤੋਂ ਤਾਕਤਵਰ ਕੰਮਾਂ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਦੋਸਤੀ ਤੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈਂ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗੀਤ ਨਾਲ, ਉਸਨੂੰ ਸੋਨੇ ਵਾਲਾ, ਅਮਰ ਦੇਵਤਾ, ਭੇਟਾਂ ਦਾ ਵਾਹਕ ਬਣਾਇਆ। ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਮੁੜ ਨਾ ਜਾ, ਹੇ ਅਗਨੀ, ਸਾਡਾ ਮਿਹਮਾਨ ਅਤੇ ਭਲਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਬਹੁਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਕਾਰਿਆ, ਜੋ ਚੰਗਾ ਯਜਕ ਹੈ ਅਤੇ ਰਸਮ ਚੰਗੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।