ਸਾਮਵੇਦਃ

ਪੰਜ ਪੂਰੀਸ਼-ਕਦਮਾਂ ਦੀ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਇਹ ਯਾਤਰਾ ਆਰੰਭ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਹਿਲੇ ਉੱਤਰਾ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅੱਧੇ ਵਿੱਚ ਅਸੀਤ, ਕਾਸ਼ਯਪ ਜਾਂ ਦੇਵਲ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਗਾਯਤਰੀ ਛੰਦ ਅਤੇ ਸੋਮ ਦੇ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੱਤ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। "ਹੇ ਮਨੁੱਖੋ, ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸੋਮ ਦੀ ਸਤਕਾਰੀ ਕਰੋ, ਇੰਦੁ ਨੂੰ ਜਪੋ; ਦੇਵਤੇ ਉਸ ਵੱਲ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।" ਅਥਰਵਣਾਂ ਨੇ ਮਿੱਠੇ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਕੇ, ਦੇਵਤਾ ਲਈ, ਉਸ ਪਰਮਾਤਮਾ ਲਈ, ਅਰਪਣ ਕੀਤਾ। "ਸਾਡੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ—ਗਾਂ, ਲੋਕਾਂ, ਰਥਵਾਨ, ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਬੂਟਿਆਂ ਲਈ ਕਲਿਆਣ ਲਿਆ।" ਫਿਰ ਕਾਸ਼ਯਪ, ਮਰੀਚੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਗਾਯਤਰੀ ਛੰਦ, ਅਤੇ ਸੋਮ ਦੀ ਚਮਕਦਾਰ ਰੌਸ਼ਨੀ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸੋਮ, ਜੋ ਗਾਂ-ਸਿਰ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਤਿੱਖੀ ਚਮਕ ਅਤੇ ਉਜਲੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਾਲ ਵਗਦੇ ਹਨ। ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਨਾਲ, ਜੋ ਉਤਸ਼ਾਹਕ ਹੈ, ਉਹ ਇਨਾਮ ਵੱਲ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਯੋਧੇ ਆਪਣੀਆਂ ਜਗ੍ਹਾਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। "ਹੇ ਗਿਆਨੀ ਸੋਮ, ਤੂੰ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਹੋ ਕੇ ਸਾਡੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਇਕੱਠਾ ਹੋਵੀਂ; ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੂਰਜ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ।" ਇੱਕ ਸੌ ਵੈਖਾਨਸ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਗਾਯਤਰੀ, ਸੋਮ, ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਈ, ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਉਤਸ਼ਾਹਕ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਵਗੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਤੇਜ਼ ਘੋੜੇ ਯਸ਼ ਲੈਣ ਲਈ ਦੌੜਦੇ ਹਨ। "ਸ਼ਹਦ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਪਾਤ੍ਰ, ਅਮਰ ਜਲ ਵੱਲ, ਸਾਰੇ ਭਜਨ ਦੌੜ ਪਏ ਹਨ।" "ਬੂੰਦਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਗਾਂ ਆਪਣੇ ਥਾਂ ਵੱਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਉਹ ਸੱਚਾਈ ਦੇ ਗਰਭ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈਆਂ ਹਨ।" ਭਰਦਵਾਜ, ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਗਾਯਤਰੀ, ਅਤੇ ਅਗ્નਿ—"ਹੇ ਅਗਨੀ, ਆਹੁਤੀ ਲਈ ਆ, ਸਤਿਕਾਰਤ ਹੋ ਕੇ ਹਵਨ-ਕੁੰਡ ਤੇ ਬੈਠ, ਹੋਤ੍ਰ ਵਜੋਂ।" "ਤੈਨੂੰ, ਜਿਸਨੂੰ ਅੰਗਿਰਸ ਘਿਉ ਅਤੇ ਲੱਕੜ ਨਾਲ ਜਲਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨਵੇਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ।" "ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਦੇਂਦਾ ਹੈਂ; ਹੇ ਮਹਾਨ ਅਗਨੀ, ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਵੀਰਤਾ।" ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਗਾਥਿਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜਾਂ ਜਮਦਗਨੀ, ਗਾਯਤਰੀ, ਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਵਰੁਣ—"ਹੇ ਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਵਰੁਣ, ਸਾਨੂੰ ਘਿਉ ਨਾਲ ਗਾਂ ਦੀ ਅਧਿਕਤਾ, ਸ਼ਹਦ ਨਾਲ ਰਾਜ ਦਿਉ।" "ਤੁਸੀਂ ਧੂਮਧਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ, ਆਪਣੀ ਮਹਾਨਤਾ ਨਾਲ ਕੌਸ਼ਲ ਤੇ ਰਾਜ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਵਰਤਾਂ ਨਾਲ।" "ਜਮਦਗਨੀ ਦੀ ਸਤਕਾਰੀ ਨਾਲ, ਸੱਚਾਈ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਬੈਠੋ; ਸੋਮ ਪੀਓ, ਜੋ ਸੱਚਾਈ ਨਾਲ ਵਧਿਆ ਹੈ।" ਇਰੀਂਬਿਠੀ, ਕਾਣਵ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਗਾਯਤਰੀ, ਇੰਦਰ—"ਹੇ ਇੰਦਰ, ਆ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਇਹ ਸੋਮ ਪੀ, ਇਹ ਕੁਸ਼ਾ ਮੇਰੀ ਸੀਟ ਹੈ।" "ਤੇਰੇ ਦੋ ਪੀਲੇ ਘੋੜੇ, ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਜੋੜੇ ਹੋਏ, ਤੈਨੂੰ ਲਿਆਉਣ; ਸਾਡੀਆਂ ਅਰਦਾਸਾਂ ਸੁਣ।" "ਹੇ ਸੋਮ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਇੰਦਰ, ਅਸੀਂ ਸੋਮ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਵੇਲੇ ਤੈਨੂੰ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਨਾਲ ਸੱਦਦੇ ਹਾਂ।" "ਹੇ ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਅਗਨੀ, ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਆਓ, ਸੋਮ ਪੀਣ ਵਾਸਤੇ, ਜੋ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ; ਇਸ ਆਹੁਤੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ।" "ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਅਗਨੀ, ਗਾਇਕ ਦੇ ਨਾਲ, ਚੇਤਨ ਯਜਨਾ ਅੱਗੇ ਵਧਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਸੋਮ ਨਾਲ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ।" "ਮੈਂ ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਚੁਣਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਯਜਨਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ; ਉਹ ਇੱਥੇ ਇਹ ਸੋਮ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਪੀਣ।" ਅੰਗਿਰਸ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਸ਼ਕਤੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਸੋਮ, ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਤੇਰੀ ਉਤਸ਼ਾਹਕ ਜਨਮ ਨੂੰ ਅਸਮਾਨ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਉੱਚਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ; ਸਾਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਦੇ। "ਇੰਦਰ ਲਈ, ਜੋ ਯਜਨਾ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ, ਵਰੁਣ ਲਈ, ਮਾਰੁਤਾਂ ਲਈ, ਧਾਰਾ ਵਗੋ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਥਾਂ ਦਿਉ।" "ਇਸ ਨਾਲ, ਅਸੀਂ ਮਨੁੱਖੀ ਮਹਿਮਾਵਾਂ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਯਤਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।" "ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੋਮ, ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਵਗ, ਤੂੰ ਜਲ ਵਿੱਚ ਲਿਪਟਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈਂ; ਸੱਚਾਈ ਦੇ ਖਜ਼ਾਨੇ ਵਾਲੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਬੈਠ, ਹੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਧਾਰਾ ਵਾਲੇ।" "ਅਕਾਸ਼ ਦੀ ਥਣ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਕਰਕੇ, ਤੂੰ ਪੁਰਾਣੀ, ਪਿਆਰੀ ਮਿੱਠਾਸ ਵਾਲੀ ਸੀਟ ਵੱਲ ਆਇਆ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਸੱਦੇ ਹੋਏ ਆਸਰੇ ਵੱਲ ਵਗਦਾ ਹੈਂ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤਾ, ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ, ਤਾਕਤ ਲੱਭਦਾ।" "ਦੌੜ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਭਾਂਡੇ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਬੈਠ, ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਇਨਾਮ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ; ਜਿਵੇਂ ਘੋੜਾ, ਤੇਜ਼ ਲੋਕ ਤੈਨੂੰ ਧੋ ਕੇ, ਰਸੀਆਂ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਘਾਹ ਉੱਤੇ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" "ਇਹ ਦਿਵ੍ਯ ਬੂੰਦ, ਆਪਣੇ ਹੀ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ ਲੈਸ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਸ਼ਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦੀ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੀ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਪਿਤਾ, ਨਿਪੁਣ ਸਿਰਜਣਹਾਰ, ਅਕਾਸ਼ ਦਾ ਆਧਾਰ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੀ ਨੀਂਹ।" "ਰਿਸ਼ੀ, ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਗਿਆਨੀ, ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਆਗੂ, ਗਿਆਨਵਾਨ, ਉਸਨਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਉਹ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਭੇਤ ਲੱਭ ਲਿਆ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਦੂਰ ਗਾਂ ਦੇ ਗੁਪਤ ਨਾਮ ਵਜੋਂ ਸੀ।" "ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ, ਹੇ ਵੀਰ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਦੇ ਹਾਂ ਜਿਵੇਂ ਅਦੂਧੀਆਂ ਗਾਂ; ਹੇ ਇੰਦਰ, ਚਲਦੇ-ਫਿਰਦੇ ਅਤੇ ਅਡਿੱਗ ਦਾ ਸੁਆਮੀ, ਜੋ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।" "ਤੇਰੇ ਵਰਗਾ ਨਾ ਕੋਈ ਜੰਮਿਆ, ਨਾ ਜੰਮੇਗਾ, ਨਾ ਅਸਮਾਨੀ, ਨਾ ਧਰਤੀ ਤੇ; ਹੇ ਦਾਤਾ ਇੰਦਰ, ਅਸੀਂ ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਗਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਤੈਨੂੰ ਸੱਦਦੇ ਹਾਂ।" "ਕਿਹੜੀ ਅਚੰਭੀ ਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਸਾਡਾ ਸਦਾ ਵਧਦਾ ਦੋਸਤ ਸਾਡਾ ਦੂਤ ਬਣਿਆ? ਕਿਹੜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਤਾਕਤਵਰ ਮਦਦ, ਜੋ ਤੂੰ ਚੁਣੀ?" "ਤੇਰੀਆਂ ਮਦਮਸਤ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਹੜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਸੱਚੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਹੈ ਸੋਮ-ਭੋਜ ਵਿੱਚ? ਤੂੰ ਵੱਡਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਹਿਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਦਾਤਾ।" "ਸਾਡੇ ਦੋਸਤਾਂ, ਗਾਇਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ; ਸਾਡੀ ਸੌ ਵਾਰੀ ਮਦਦ ਕਰ।" "ਅਸੀਂ ਉਸ ਮਹਾਨ, ਮੌਤ ਤੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਿਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਦਾਤਾ ਇੰਦਰ ਦੀ ਭਜਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਜੋ ਸੋਮ ਦਾ ਆਨੰਦ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਗਾਂ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਸੱਦਦੀਆਂ ਹਨ।" "ਅਸੀਂ ਅਸਮਾਨ-ਬਲਦ, ਦਾਤਾ, ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਦਾਤਾਂ ਵਾਲਾ, ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਾਰੀ ਇਨਾਮ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪਸ਼ੂ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲਾ ਲੱਭਦੇ ਹਾਂ।" "ਆਪਣੀ ਭਜਨਾਂ ਨਾਲ ਇੰਦਰ, ਦਾਤਾ, ਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਲਈ ਸੱਦੋ; ਸੋਮ-ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਵੇਲੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਮੈਂ ਦਾਤਾ ਨੂੰ ਸੱਦਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਮਜ਼ਦੂਰ ਆਪਣੀ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਲਈ।" "ਕੋਈ ਲਾਲਚੀ ਜਾਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਦੁਸ਼ਮਣ ਤੇਜ਼, ਉਤਸ਼ਾਹਕ ਇੰਦਰ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ, ਜੋ ਗਾਇਕ ਨੂੰ ਸੋਮ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਤੇ ਯੋਗ ਦਾਤਾ ਦੇਂਦਾ ਹੈ।" "ਹੇ ਸੋਮ, ਮਿੱਠੇ, ਸੁਖਦਾਇਕ ਰਸ ਨਾਲ ਵਗ, ਇੰਦਰ ਲਈ ਪੀਣ ਵਾਸਤੇ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਗਿਆ।" "ਅਸੁਰਾਂ ਦਾ ਸੰਘਾਰਕ, ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਆਪਣੇ ਥਾਂ ਵਿੱਚ ਆ ਬੈਠਾ ਹੈ; ਉਹ ਭਾਂਡੇ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਗਿਆ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਆਰਾਮ ਦੀ ਥਾਂ ਤੇ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਦੇਵਤੇ, ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ ਸਭ ਮਿਲ ਕੇ ਸੋਮ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਅਗਨੀ, ਇੰਦਰ, ਮਿਤ੍ਰ, ਵਰੁਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸਤਕਾਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਰੱਖਿਆ, ਦਾਤਾਂ, ਤੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਆਖਰਕਾਰ, ਸੋਮ ਆਪਣੇ ਅਸਲ ਆਸਰੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਸਭ ਨੂੰ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।