ਸਾਮਵੇਦਃ

ਇੱਕ ਅਦਭੁਤ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਾਲਾ ਜੋਤਿ-ਸਰੂਪ, ਸਭ ਕੁਝ ਦੇ ਅੰਦਰ ਚਲਦਾ ਹੈ, ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਸਾਹ ਲੈਂਦਾ ਤੇ ਛੱਡਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਹਾਨ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਮਹਾਂ ਭੈਂਸ ਵੀ ਆਖਿਆ ਗਿਆ, ਅਕਾਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਤੀਹ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਪਣੀ ਜੋਤਿ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਥਾਂ ਤੇ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉੱਡਣ ਵਾਲੀ ਵਾਣੀ ਉਸ ਲਈ ਨਿਯਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਚਮਕਣ ਵਾਲੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਉੱਡ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਵੀ ਵਿਖੜ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਰਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਰੇ ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇਵੇਂ ਹੀ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਦੇਖਣ ਵਾਲੇ ਸੂਰਜ ਵੱਲ ਮੁੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਹਨ, ਪਰ ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਅੱਗ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਮਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਹੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲਣ ਵਾਲੇ, ਸਭ ਕੁਝ ਦੇਖਣ ਵਾਲੇ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਸੂਰਜ! ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਚਮਕਦਾਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ, ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਮੋੜ ਦਿੰਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਜੋ ਸੂਰਜ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਹੋ ਸਕਣ। ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ, ਹੇ ਵਰੁਣ, ਤੂੰ ਸਾਰਿਆਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਲ-ਫਿਰ ਵਿੱਚ ਵੇਖਦਾ ਹੈਂ। ਜਦ ਤੂੰ ਉੱਗਦਾ ਹੈਂ, ਆਪਣੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਨਾਲ ਆਕਾਸ਼ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ ਨੂੰ ਮਾਪਦਾ ਹੈਂ, ਹਰ ਜਨਮ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਸੂਰਜ! ਸੂਰਜ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਥ ਨੂੰ ਸੱਤ ਤੇਜ਼ ਮਾਅਰਾਂ, ਜੋ ਰਥ ਦੀ ਧੀਆਂ ਹਨ, ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਮਾਅਰਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ ਜੋੜ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਆਪਣਾ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸੱਤ ਚਮਕਦਾਰ, ਅੱਗ ਵਰਗੀਆਂ ਜਟਾਵਾਂ ਵਾਲੀਆਂ, ਤੈਨੂੰ ਰਥ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਹੇ ਦੇਵਤਾ ਸੂਰਜ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਦੇਖਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੰਗਲਾਂ ਵਾਲੇ ਪਹਾੜ ਵੱਲ... ਮਹਾਨਵਾਂ ਵੱਲ, ਹੇ ਦਾਤਾ, ਤੂੰ ਜਾਨ, ਤੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਦੇ ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਜਾਣ; ਤੂੰ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ, ਹੇ ਬਹੁਤ ਚਾਹਤਾਂ ਵਾਲੇ, ਸਿੱਧਾ ਕਰ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ, ਤੇਰੇ ਲਈ, ਆਸ਼ੀਰਵਾਦਾਂ ਅਤੇ ਮਿੱਠੇ ਭੋਜਨ ਨਾਲ, ਰੌਸ਼ਨ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਇੰਦ੍ਰ ਨੂੰ ਤਾਕਤ ਲਈ ਜਾਗਰੂਕ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਘਾਟ ਲਈ ਨਹੀਂ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਸ਼ਕ੍ਰ, ਧਨ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਲਈ, ਹੇ ਵਜਰਧਾਰੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਆ, ਪੀ, ਖੁਸ਼ ਹੋ, ਹੇ ਵਜਰਧਾਰੀ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦਾਤਾ। ਧਨ ਲਈ, ਚੰਗਾ ਵੀਰਤਾ ਜਾਣ; ਤਾਕਤ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਧਨ ਦਾ ਸਵਾਮੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦਾਤਾ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਬਣ। ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦਾਤਾ ਹੈ, ਚਮਕ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਵਰਗਾ, ਗਿਆਨਵਾਨ, ਇੰਦ੍ਰ ਸਾਡੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰੇ; ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰੋ ਜੋ ਜਾਣਦਾ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ, ਸ਼ਕ੍ਰ, ਉਸ ਤਾਕਤ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ; ਅਸੀਂ ਉਸ ਅਜੇਤੂ ਜੇਤੂ ਨੂੰ ਸੱਦਦੇ ਹਾਂ। ਉਹ ਸਾਡੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਖੇਰ ਦੇਵੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ, ਸੱਚਾ। ਅਸੀਂ ਇੰਦ੍ਰ ਨੂੰ ਧਨ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਸੱਦਦੇ ਹਾਂ, ਅਜੇਤੂ ਜੇਤੂ। ਉਹ ਸਾਡੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਖੇਰ ਦੇਵੇ, ਉਹ ਸਾਡੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਖੇਰ ਦੇਵੇ। ਤੇਰੇ ਪੁਰਾਣੇ ਨਿਚੋੜੇ ਹੋਏ ਸੋਮ ਲਈ, ਹੇ ਪੱਥਰ-ਹਥਿਆਰ ਵਾਲੇ, ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ, ਆਪਣੀ ਕਿਰਪਾ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਰੱਖ, ਹੇ ਦਇਆਲੂ। ਪੂਰਨਤਾ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ; ਨਿਸ਼ਚਤ ਹੀ, ਹੇ ਸ਼ਕ੍ਰ, ਤੂੰ ਹੁਣ ਇਹ ਨਵਾਂ ਦਾਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈਂ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਆਓ ਅਸੀਂ ਉਸ ਵੀਰ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ, ਜੋ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦਾ ਸੰਘਾਰਕ ਹੈ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਫਿਰਦਾ ਹੈ, ਗਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮਿੱਤਰ, ਦਇਆਲੂ, ਵੈਰ ਰਹਿਤ। ਹੁਣ, ਪੰਜ ਪਰੀਸ਼ਾ-ਕਦਮ: ਹੇ ਅਗਨੀ, ਹੇ ਇੰਦ੍ਰ, ਹੇ ਪੂਸ਼ਣ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ। ਓਮ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ। ਇਹ ਹਨ ਪੰਜ ਪਰੀਸ਼ਾ-ਕਦਮ... ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ... ਪਹਿਲੇ ਉੱਤਰ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅੱਧੇ: ਅਸਿਤ, ਕਸ਼ਯਪ ਜਾਂ ਦੇਵਲ। ਗਾਇਤਰੀ। ਸੋਮ, ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨ ਵਾਲਾ। ਹੇ ਮਨੁੱਖੋ, ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਇੰਦੁ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰੋ; ਦੇਵਤੇ ਉਸ ਵੱਲ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਅਥਰਵਣ ਮਿਠੇ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਏ ਹਨ; ਦੇਵਤੇ ਲਈ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਲਈ। ਸਾਡੇ ਲਈ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰ, ਗਾਂ, ਲੋਕਾਂ, ਰਥਵਾਨ, ਰਾਜੇ ਅਤੇ ਬੂਟਿਆਂ ਲਈ ਭਲਾਈ ਲਿਆ ਕੇ। ਕਸ਼ਯਪ, ਮਰੀਚੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ। ਗਾਇਤਰੀ। ਸੋਮ, ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨ ਵਾਲਾ। ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਉਜਲੇ ਸੋਮ, ਗਾਂ-ਸਿਰ ਵਾਲੇ, ਚਮਕਦਾਰ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਵਹਿ ਰਹੇ ਹਨ। ਪੁਜਾਰੀ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਕਤ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਇਨਾਮ ਵੱਲ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਜੇਤੂ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਬੈਠਦੇ ਹਨ। ਸੋਮ, ਜੋ ਤਰੱਕੀ ਕਰ ਗਿਆ ਹੈ, ਸਾਡੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਇਕੱਠਾ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਗਿਆਨਵਾਨ; ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੂਰਜ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰ। ਸੌ ਵੈਖਾਨਸ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਗਾਇਤਰੀ, ਸੋਮ, ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨ ਵਾਲਾ। ਤੇਰੇ ਲਈ, ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਤਾਕਤ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਧਾਰਾਵਾਂ ਵਹਿ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਤੇਜ਼ ਘੋੜੇ ਮਾਣ ਲਈ ਦੌੜਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਹਦ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਪਾਤ੍ਰੀ, ਅਮਰ ਜਲ ਵੱਲ, ਭਜਨ ਦੌੜੇ ਹਨ। ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਬੂੰਦਾਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਗਾਂ ਆਪਣੇ ਵਾਟੇ ਵੱਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਉਹ ਸੱਚ ਦੇ ਗਰਭ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਭਰਦਵਾਜ, ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ। ਗਾਇਤਰੀ। ਅਗਨੀ। ਹੇ ਅਗਨੀ, ਹੋਮ ਲਈ ਆ, ਸਤਿਕਾਰਿਤ, ਹਵਨ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ; ਹਵਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕੁਸ਼ ਤੇ ਬੈਠ। ਤੈਨੂੰ, ਜਿਸਨੂੰ ਅੰਗਿਰਸ ਜਣਾਂ ਲੱਕੜੀਆਂ ਅਤੇ ਘਿਉ ਨਾਲ ਜਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨੌਜਵਾਨ, ਮਹਾਨ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਾਲੇ। ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਵਿਆਪਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈਂ; ਹੇ ਮਹਾਨ ਅਗਨੀ, ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਵੀਰਤਾ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਗਾਥਿਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜਾਂ ਜਮਦਗਨੀ। ਗਾਇਤਰੀ। ਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਵਰੁਣ। ਹੇ ਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਵਰੁਣ, ਸਾਡੇ ਲਈ ਘਿਉ ਨਾਲ ਗਾਵਾਂ ਦੀ ਬਹੁਤਾਤ ਵਗਾਓ; ਸ਼ਹਦ ਨਾਲ, ਹੇ ਗਿਆਨਵਾਨੋ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ। ਵਿਆਪਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਮਜ਼ਬੂਤ, ਆਪਣੀ ਮਹਾਨਤਾ ਨਾਲ ਤੂੰ ਹੁਨਰ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਹੈਂ; ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੀਆਂ, ਪਵਿੱਤਰ ਵਚਨਾਂ ਨਾਲ। ਜਮਦਗਨੀ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਸੱਚ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਬੈਠ; ਸੋਮ ਪੀ, ਜੋ ਸੱਚ ਨਾਲ ਉੱਗਿਆ ਹੈ। ਇਰੀਂਬਿਠੀ, ਕਾਣਵ ਦਾ ਪੁੱਤਰ। ਗਾਇਤਰੀ। ਇੰਦ੍ਰ। ਆ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਹੇ ਇੰਦ੍ਰ, ਇਹ ਸੋਮ ਪੀ; ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕੁਸ਼ ਮੇਰੀ ਸੀਟ ਹੈ। ਹੇ ਇੰਦ੍ਰ, ਤੇਰੇ ਦੋ ਭੂਰੇ ਘੋੜੇ, ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਜੋੜੇ ਹੋਏ, ਤੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਲਿਆਉਣ; ਸਾਡੀਆਂ ਅਰਦਾਸਾਂ ਸੁਣ। ਹੇ ਇੰਦ੍ਰ, ਸੋਮ ਪੀਣ ਵਾਲੇ, ਅਸੀਂ, ਸੋਮ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਤੈਨੂੰ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਸੱਦਦੇ ਹਾਂ ਜਦ ਸੋਮ ਨਿਚੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਇੰਦ੍ਰ ਅਤੇ ਅਗਨੀ, ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਆਓ, ਨਿਚੋੜੇ ਹੋਏ ਸੋਮ ਵੱਲ, ਜੋ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ; ਇਸ ਹਵਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ, ਜੋ ਵਿਚਾਰ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੈ। ਹੇ ਇੰਦ੍ਰ ਅਤੇ ਅਗਨੀ, ਗਾਇਕ ਦੇ ਨਾਲ, ਜਾਗਰੂਕ ਯਜਨਾ ਅੱਗੇ ਵਧਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਸੋਮ ਨਾਲ, ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ।