ਸਾਮਵੇਦਃ

ਸਭ ਕੁਝ ਉਸ ਮਹਾਨ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ। ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਵਿਰਾਜ਼ ਜਨਮ ਲਿਆ, ਫਿਰ ਵਿਰਾਜ਼ ਤੋਂ ਪੁਰੁਸ਼ਾ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਹੋਈ। ਜਦੋਂ ਪੁਰੁਸ਼ਾ ਜਨਮਿਆ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਅਤੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੇ ਫੈਲ ਗਿਆ। ਆਸਮਾਨ ਤੇ ਧਰਤੀ, ਦੋਵੇਂ ਮਹਾਨ ਹਨ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਤਿਅਦਿਕ ਦਾਤਾ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ। ਤੁਸੀਂ ਬੇਅੰਤ ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਗਏ ਹੋ ਅਤੇ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋ। ਹੇ ਅਸਮਾਨ ਤੇ ਧਰਤੀ, ਸਾਡੇ ਲਈ ਅਡੋਲ ਰਹੋ ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦਿਓ। ਇੰਦਰ, ਤੇਰੀਆਂ ਦਾਢੀਆਂ ਸੁਨਹਰੀ ਰੰਗ ਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇਰੇ ਘੋੜੇ ਵੀ ਸੁਨਹਰੀ ਹਨ। ਕਵੀ, ਮਨੁੱਖ ਅਤੇ ਗਾਇਕ, ਸਾਰੇ ਤੇਰੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਸੁਨਹਰੀ ਰੰਗ ਵਾਲੇ। ਸੋਨੇ ਦੀ ਜੋ ਚਮਕ ਹੈ, ਜਾਂ ਗਾਈਆਂ ਦੀ ਚਮਕ, ਜਾਂ ਸੱਚਾਈ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਉਚਾਰਣ ਦੀ ਚਮਕ—ਉਸ ਚਮਕ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਜੁੜੀਏ। ਹੇ ਇੰਦਰ, ਉਸੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ। ਤੂੰ ਇਸ ਮਹਾਨ ਬਲ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈਂ, ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ। ਸਾਨੂੰ ਗਿਆਨ, ਪੁਰੁਸ਼ਾਰਥ, ਅਤੇ ਦਿਰਘਕਾਲੀ ਤਾਕਤ ਦੇ; ਜੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਨੂੰ ਵੈਰੀ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ ਬਣਾ। ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਾਂਡਾਂ ਅਤੇ ਵੱਛਿਆਂ ਨਾਲ, ਹੇ ਦੋਵਾਂ ਦਿਵ੍ਯ ਗਾਵਾਂ, ਹਰ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਉੱਠੋ। ਇਹ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸੰਸਾਰ ਤੁਹਾਡਾ ਹੋਵੇ; ਇਹ ਪਾਣੀਆਂ, ਜੋ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੱਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਹਨ। ਹੇ ਅਗਨੀ, ਸਾਡੀਆਂ ਜਿੰਦਗੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੁੱਧ ਕਰ। ਸਾਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਦੇ। ਦੁਸ਼ਟ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਭਜਾ ਦੇ। ਉਹ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ, ਸੋਮ ਰਸ ਪੀਵੇ, ਜੋ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਆਨੰਦ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਯਜਮਾਨ ਲਈ। ਉਹ, ਜੋ ਹਵਾ ਨਾਲ ਚਲਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸੰਤਾਨ ਨੂੰ ਪਾਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਇਕ ਅਦਭੁਤ ਰੂਪ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਉਭਰਿਆ ਹੈ—ਮਿਤ੍ਰ, ਵਰੁਣ ਅਤੇ ਅਗਨੀ ਦੀ ਅੱਖ। ਇਹ ਆਕਾਸ਼, ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਨੂੰ ਭਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ; ਸੂਰਜ ਸਾਰੇ ਚਲਣ ਅਤੇ ਖੜ੍ਹਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਆਤਮਾ ਹੈ। ਇਹ ਚਿੱਟੀ ਗਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ; ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਬੈਠ ਗਈ, ਆਪਣੇ ਪਿਓ ਦੇ ਨੇੜੇ ਚਲੀ ਗਈ, ਉਸ਼ਾ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਕਰਦੀ ਹੋਈ। ਉਹ ਅੰਦਰ ਚਲਦਾ ਹੈ, ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਸਾਹ ਲੈਂਦਾ ਅਤੇ ਛੱਡਦਾ ਹੈ; ਵੱਡੇ ਮਹਿਸੂਸ ਵਾਲੇ ਮਹਾ-ਭੈਸ ਨੇ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਤੀਹ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਚਮਕਦਾ ਹੈ; ਬੋਲੀ ਹਰ ਥਾਂ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਪੰਖ ਵਾਲੇ ਦੇ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਹੈ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨਾਂ ਨਾਲ। ਜਿਵੇਂ ਪੰਛੀ ਉੱਡ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਇਹ ਕੀਰਨਾਂ ਵਿਛੋੜਾ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਤਾਰੇ ਰਾਤਾਂ ਨਾਲ, ਸੂਰਜ ਕੋਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਹਨ, ਪਰ ਉਸ ਦੀਆਂ ਕੀਰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਤੂੰ ਤੇਜ਼, ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ ਹੈਂ, ਹੇ ਸੂਰਜ; ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਚਮਕਦਾਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰੋਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ, ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਮੋੜਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਸੂਰਜ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਸਕਣ। ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ, ਹੇ ਵਰੁਣ, ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈਂ, ਜਦ ਉਹ ਚਲਦੇ ਫਿਰਦੇ ਹਨ। ਤੂੰ ਉੱਗਦਾ ਹੈਂ, ਆਪਣੀਆਂ ਕੀਰਨਾਂ ਨਾਲ ਆਕਾਸ਼ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ ਨੂੰ ਮਾਪਦਾ ਹੈਂ, ਜਨਮਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਸੂਰਜ। ਸੂਰਜ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੱਤ ਤੇਜ਼ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਜੋੜ ਲਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਰਥ ਦੀ ਧੀਆਂ ਹਨ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਜੋੜੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸੱਤ ਚਮਕਦਾਰ, ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲੇ, ਤੈਨੂੰ ਰਥ ਵਿੱਚ ਲਿਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਸੂਰਜ-ਦੇਵਤਾ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੰਗਲਾਂ ਵਾਲੇ ਪਹਾੜ ਵੱਲ... ਮਹਾਨਾਂ ਵੱਲ, ਹੇ ਦਾਤਾਰ, ਤੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਦੇ ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਜਾਣ; ਤਾਕਤਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦੇ, ਹੇ ਬਲ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ, ਤੇਰੇ ਲਈ, ਅਸੀਸਾਂ ਅਤੇ ਮਿੱਠੇ ਭੋਜਨ ਨਾਲ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਅਤੇ ਗਿਆਨੀ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਤਾਕਤ ਲਈ ਜਾਗਰੂਕ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਘਾਟ ਲਈ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਸ਼ਕ੍ਰ, ਧਨ ਅਤੇ ਉਤਸਾਹ ਲਈ, ਹੇ ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਬਲਵਾਨ, ਆ, ਪੀ, ਖੁਸ਼ ਹੋ, ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦਾਤਾ। ਧਨ ਲਈ ਚੰਗੀ ਵੀਰਤਾ ਨੂੰ ਜਾਣ; ਉਤਸਾਹ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਧਨ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦਾਤਾ, ਤਾਕਤਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਬਣ। ਜੋ ਦਾਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦਾਤਾ ਹੈ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ, ਗਿਆਨੀ, ਇੰਦਰ ਸਾਨੂੰ ਆਗਵਾਈ ਕਰੇ; ਉਸ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰੋ ਜੋ ਜਾਣਦਾ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ, ਸ਼ਕ੍ਰ, ਉਸ ਤਾਕਤ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ; ਅਸੀਂ ਉਸ ਅਜੇਤੂ ਵਿਜੇਤਾ ਨੂੰ ਸੱਦਦੇ ਹਾਂ। ਉਹ ਸਾਡੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਖੇਰ ਦੇਵੇ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਸੱਚਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਧਨ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਸੱਦਦੇ ਹਾਂ, ਅਜੇਤੂ ਵਿਜੇਤਾ। ਉਹ ਸਾਡੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਖੇਰ ਦੇਵੇ, ਉਹ ਸਾਡੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਖੇਰ ਦੇਵੇ। ਤੇਰੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸੋਮ ਪੀਣ ਲਈ, ਹੇ ਪੱਥਰ-ਹਥਿਆਰ ਵਾਲੇ, ਉਤਸ਼ਾਹ ਲਈ, ਆਪਣੀ ਕਿਰਪਾ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਰੱਖ, ਹੇ ਕ੍ਰਿਪਾਲੂ। ਪੂਰਨਤਾ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਬਲਵਾਨ; ਸੱਚਮੁੱਚ, ਸ਼ਕ੍ਰ, ਤੂੰ ਹੁਣ ਇਹ ਨਵਾਂ ਤੋਹਫਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈਂ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਆਓ ਉਸ ਵੀਰ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ, ਜੋ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦਾ ਵਧ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਚਲਦਾ ਹੈ, ਗਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮਿੱਤਰ, ਕ੍ਰਿਪਾਲੂ, ਵੈਰ ਰਹਿਤ। ਹੁਣ, ਪੰਜ ਪੁਰੀਸ਼ਾ-ਕਦਮ ਹਨ: ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਹੇ ਅਗਨੀ; ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਹੇ ਇੰਦਰ; ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਹੇ ਪੂਸ਼ਣ; ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ। ਓਮ, ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ। ਇਹ ਹਨ ਪੰਜ ਪੁਰੀਸ਼ਾ-ਕਦਮ... ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ... ਪਹਿਲੇ ਉੱਤਰ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਅੱਧ: ਅਸੀਤ, ਕਸ਼ਯਪ ਜਾਂ ਦੇਵਲਾ। ਗਾਇਤਰੀ। ਸੋਮ, ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨ ਵਾਲਾ। ਹੇ ਮਨੁੱਖੋ, ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇੰਦੂ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰੋ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਅਰਾਧਨਾ ਕੀਤੀ। ਅਥਰਵਾਣ ਨੇ ਮਿੱਠੇ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਤੇਰੀ ਅਰਾਧਨਾ ਕੀਤੀ; ਦੇਵਤੇ ਲਈ, ਦਿਵ੍ਯਤਾ ਲਈ। ਸਾਡੇ ਲਈ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰ, ਗਾਂ, ਲੋਕਾਂ, ਰਥਵਾਹ, ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਬੂਟਿਆਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੋਇਆ। ਕਸ਼ਯਪ, ਮਰੀਚੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ। ਗਾਇਤਰੀ। ਸੋਮ, ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨ ਵਾਲਾ। ਚਮਕਦਾਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਗੂੰਜਦੇ ਰੋਸ਼ਨ ਨਾਲ, ਚਮਕਦਾਰ ਸੋਮ, ਗਾਂ-ਸਿਰ ਵਾਲੇ, ਵਗਦੇ ਹਨ। ਪੁਜਾਰੀ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਤਸ਼ਾਹਕ ਇਨਾਮ ਵੱਲ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਬੈਠਦੇ ਹਨ। ਸੋਮ, ਸਫਲ ਹੋ ਕੇ, ਸਾਡੇ ਭਲੇ ਲਈ ਇਕੱਠਾ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਗਿਆਨੀ; ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੂਰਜ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਵਿਸ਼ੁੱਧ ਕਰ। ਸੌ ਵੈਖਾਨਸਾ-ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਗਾਇਤਰੀ, ਸੋਮ, ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨ ਵਾਲਾ। ਤੇਰੇ ਲਈ, ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਉਤਸ਼ਾਹਕ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਵਗਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਤੇਜ਼ ਘੋੜੇ ਯਸ਼ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਹਦ ਨਾਲ ਭਰੇ ਪਾਤਰ ਵੱਲ, ਅਮਰ ਪਾਣੀ ਵੱਲ, ਭਜਨ ਦੌੜੇ ਹਨ। ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਬੂੰਦਾਂ ਚਲੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਗਾਂ ਆਪਣੇ ਵਾਲ਼ ਵੱਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਉਹ ਸੱਚਾਈ ਦੇ ਗਰਭ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਭਰਦਵਾਜ, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ। ਗਾਇਤਰੀ। ਅਗਨੀ। ਹੇ ਅਗਨੀ, ਹਵਨ ਲਈ ਆ, ਸਿਫ਼ਤ ਕੀਤੀ ਹੋਈ, ਆਹੁਤੀ ਲੈਣ ਲਈ; ਪਵਿੱਤਰ ਕੁਸ਼ ਉੱਤੇ ਹੋਤ੍ਰ ਵਜੋਂ ਬੈਠ।