ਸਾਮਵੇਦਃ

ਆਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਤੋਂ, ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਤੋਂ, ਭਗਾ ਤੋਂ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਮਿਲੇ; ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਮੇਰੇ ਲਈ ਛੁਟੇ। ਮੈਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਵਕਤਾ ਬਣਾਂ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਇੰਦਰ ਦੇ ਵਿਰਲੇ ਕਰਤਬ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਉਸਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਜਲੀ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ ਕੀਤੇ। ਉਸਨੇ ਸੱਪ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਪਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਿਆ, ਪਾਸੇ ਵੱਜਿਆ ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਚੂਰ-ਚੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਮੈਂ ਜਨਮ ਤੋਂ ਅਗਨੀ ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ; ਘੀ ਮੇਰੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਹੈ, ਅਮਰਤਾ ਮੇਰਾ ਭੋਜਨ। ਮੈਂ ਤਿੰਨ ਰੂਪਾਂ ਦਾ ਆਧਾਰ, ਸੂਰਜ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ, ਅਟੱਲ ਚਾਨਣ, ਹਵਨ, ਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਹਾਂ। ਅਗਨੀ ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪੈਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਸੂਰਜ ਦੇ ਤੇਜ਼ ਪੈਰ ਦੀ ਹਿਫ਼ਾਜ਼ਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਨਾਭੀ 'ਤੇ, ਸੱਤ ਸਿਰ ਵਾਲਾ ਅਗਨੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਚਮਕਦਾਰ ਅਗਨੀ, ਜਦੋਂ ਜਲਦਾ ਹੈ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਭੜਕਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਦੀ ਜੀਭ ਅੰਦਰ ਚਲਦੀ ਹੈ, ਸੁਰਤ ਵਾਂਗ। ਅਗਨੀ, ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ, ਚਮਕ, ਤੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਕੇ ਧਨ ਦਿੰ। ਬਸੰਤ ਆ ਗਿਆ, ਸੁਖਦਾਈ; ਗਰਮੀ ਆ ਗਈ, ਸੁਖਦਾਈ; ਮੀਂਹ, ਫਿਰ ਪਤਝੜ, ਸਰਦੀ, ਤੇ ਠੰਡੀ ਰੁੱਤ—all ਸੁਖਦਾਈ ਹਨ। ਪੁਰੁਸ਼ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਸਿਰ, ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ, ਹਜ਼ਾਰ ਪੈਰ ਹਨ; ਉਹ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਸਭ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਘੇਰ ਕੇ, ਦਸ ਉਂਗਲਾਂ ਉੱਤੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਪੁਰੁਸ਼ ਦੇ ਤਿੰਨ ਭਾਗ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਏ; ਇੱਕ ਭਾਗ ਮੁੜ ਇੱਥੇ ਜਨਮਿਆ। ਉਹ ਹਰ ਥਾਂ ਫੈਲ ਗਿਆ, ਜੋ ਖਾਂਦਾ ਤੇ ਜੋ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦਾ। ਇਹ ਸਭ ਪੁਰੁਸ਼ ਹੀ ਹੈ—ਜੋ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਹੋਵੇਗਾ। ਸਭ ਜੀਵ ਉਸਦੇ ਇੱਕ ਭਾਗ ਹਨ; ਤਿੰਨ ਭਾਗ, ਅਮਰ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ। ਇਹ ਉਸਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਪੁਰੁਸ਼ ਹੋਰ ਵੱਡਾ ਹੈ। ਉਹ ਅਮਰਤਾ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਜੋ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਤੋਂ ਵਿਰਾਜ ਜਨਮਿਆ, ਵਿਰਾਜ ਤੋਂ ਪੁਰੁਸ਼। ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਪਿਛਲੇ ਤੇ ਅੱਗੇ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਵਧ ਗਿਆ। ਆਕਾਸ਼ ਤੇ ਧਰਤੀ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਇਆਲੂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਬੇਅੰਤ ਫੈਲ ਗਏ, ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ। ਆਕਾਸ਼ ਤੇ ਧਰਤੀ, ਸਾਡੇ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਵੋ; ਪਾਪ ਤੋਂ ਸਾਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦਿਓ। ਇੰਦਰ, ਤੇਰੇ ਕੇਸ ਪੀਲੇ ਹਨ, ਤੇਰੇ ਘੋੜੇ ਵੀ ਪੀਲੇ ਹਨ। ਕਵੀ, ਲੋਕ, ਗਾਇਕ ਤੇਰੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪੀਲੇ ਵਾਲੇ। ਸੋਨੇ ਦੀ ਚਮਕ, ਗਾਂ ਦੀ ਚਮਕ, ਸੱਚ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਬੋਲ ਦੀ ਚਮਕ—ਉਸ ਚਮਕ ਨਾਲ ਸਾਡੀ ਯੋਗਤਾ ਹੋਵੇ। ਉਸ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਇੰਦਰ, ਸਾਨੂੰ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ; ਤੂੰ ਇਸ ਮਹਾ ਤਾਕਤ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਦੂਰ-ਦਰਸ਼ੀ। ਸਾਨੂੰ ਗਿਆਨ, ਮਰਦਾਨਗੀ, ਸਥਿਰ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ; ਜੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਨੂੰ ਵੈਰੀ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ ਬਣਾ। ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਲਦਾਂ ਤੇ ਬੱਝੇ ਨਾਲ, ਉਠੋ, ਸਭ ਰੂਪ ਲੈ ਕੇ, ਦੋਈ ਦਿਵਿਆ ਗਾਂਵੋ। ਇਹ ਵਿਸ਼ਾਲ, ਚੌੜਾ ਸੰਸਾਰ ਤੁਹਾਡਾ ਹੋਵੇ; ਇਹ ਪਾਣੀਆਂ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੱਖੀਆਂ, ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਹਨ। ਅਗਨੀ, ਸਾਡੀ ਜਿੰਦਗੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ; ਸਾਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ, ਭੋਜਨ ਦੇ; ਬੁਰੇ ਮਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ। ਚਮਕਦਾਰ ਨੇ ਮਹਾਨ ਸੋਮਾ ਪੀਣ ਦਿਓ, ਜੋ ਯਜਮਾਨ ਲਈ ਜੀਵਨ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਪਵਨ ਨਾਲ ਚਲਦਾ, ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ, ਸੰਤਾਨ ਪਾਲਦਾ, ਤੇ ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਅਜੀਬ ਰੂਪ ਉੱਠਿਆ—ਮਿਤ੍ਰ, ਵਰੁਣ, ਤੇ ਅਗਨੀ ਦੀ ਅੱਖ। ਇਹ ਆਕਾਸ਼, ਧਰਤੀ, ਤੇ ਮੱਧ-ਅੰਤਰ ਨੂੰ ਭਰ ਗਿਆ; ਸੂਰਜ ਸਭ ਚਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਤੇ ਖੜ੍ਹਿਆਂ ਦਾ ਆਤਮਾ ਹੈ। ਇਹ ਚਿੱਟੀ ਗਾਂ ਆਈ; ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਟਿਕੀ, ਪਿਤਾ ਕੋਲ ਗਈ, ਸਵੇਰ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਨਾਲ। ਉਹ ਅੰਦਰ ਚਲਦਾ, ਚਮਕਦਾ, ਸਾਹ ਲੈ ਕੇ ਛੱਡਦਾ; ਮਹਾਨ ਭੈਸ ਨੇ ਆਕਾਸ਼ ਦਿਖਾ ਦਿੱਤਾ। ਤੀਹ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਉਹ ਚਮਕਦਾ; ਬੋਲ, ਤੇਜ਼-ਪੰਖੀ ਲਈ, ਹਰ ਥਾਂ, ਚਮਕਦਾਰਾਂ ਨਾਲ। ਪੰਛੀਆਂ ਵਾਂਗ, ਇਹ ਕਿਰਣਾਂ ਦੂਰ ਜਾਂਦੀਆਂ; ਤਾਰਿਆਂ ਵਾਂਗ, ਰਾਤਾਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਸੂਰਜ—ਸਭ ਕੁਝ ਦੇਖਣ ਵਾਲਾ—ਨੂੰ ਜਾਂਦੀਆਂ। ਉਸਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੈ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲੀਆਂ, ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀਆਂ। ਤੂੰ ਤੇਜ਼, ਸਭ ਕੁਝ ਦੇਖਣ ਵਾਲਾ, ਚਾਨਣ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਸੂਰਜ; ਤੂੰ ਸਭ ਚਮਕਦਾਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰੋਸ਼ਨ ਕਰਦਾ। ਤੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ, ਤੇ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਕਰਦਾ, ਸੂਰਜ ਦੇਖਣ ਲਈ। ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ, ਵਰੁਣ, ਤੂੰ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ, ਜਦ ਉਹ ਚਲਦੇ-ਫਿਰਦੇ। ਤੂੰ ਉੱਠਦਾ, ਆਪਣੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਨਾਲ ਆਕਾਸ਼ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪਾਸਾ ਮਾਪਦਾ, ਜਨਮ ਵੇਖਦਾ, ਸੂਰਜ। ਸੂਰਜ ਨੇ ਸੱਤ ਤੇਜ਼ ਘੋੜੀਆਂ ਜੋੜੀਆਂ, ਰਥ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ; ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ, ਆਪ-ਜੋੜੀਆਂ, ਉਹ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦਾ। ਸੱਤ ਚਮਕਦਾਰ ਤੈਨੂੰ ਰਥ 'ਚ ਲੈ ਜਾਂਦੀਆਂ, ਸੂਰਜ ਦੇਵਤਾ, ਅੱਗ ਵਾਲੇ ਕੇਸਾਂ, ਸਭ ਕੁਝ ਦੇਖਣ ਵਾਲਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੰਗਲਾਂ ਵਾਲੇ ਪਹਾੜ ਵੱਲ... ਮਹਾਨ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲ, ਦਇਆਲੂ, ਸਿਫ਼ਤ ਦੇ ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਜਾਣ; ਤਾਕਤਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਕਰ, ਤਾਕਤ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਪਹਿਲਿਆਂ ਦੇ, ਬਹੁਤ ਚਾਹ ਵਾਲੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ, ਤੇਰੇ ਲਈ, ਆਸ਼ੀਰਵਾਦਾਂ, ਮਿੱਠੇ ਭੋਜਨ ਨਾਲ, ਚਮਕਦਾਰ, ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ ਇੰਦਰ, ਤਾਕਤ ਲਈ ਸਚੇਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਘਾਟ ਲਈ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ਕ੍ਰ, ਧਨ ਲਈ, ਤਾਕਤ ਲਈ, ਬਿਜਲੀ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਤਾਕਤਵਰ, ਆ, ਪੀ, ਖੁਸ਼ ਹੋ, ਬਿਜਲੀ ਵਾਲਾ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਦਿਆਲੂ। ਧਨ ਲਈ, ਚੰਗਾ ਵੀਰਤਾ ਜਾਣ; ਤਾਕਤ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਧਨ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਸਭ ਤੋਂ ਦਿਆਲੂ, ਤਾਕਤਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ। ਉਹ, ਸਭ ਤੋਂ ਦਿਆਲੂ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ, ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ—ਇੰਦਰ ਸਾਨੂੰ ਲੀਡ ਕਰੇ; ਉਸ ਨੂੰ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰੋ ਜੋ ਜਾਣਦਾ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼ਕ੍ਰ, ਉਸ ਤਾਕਤ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ; ਅਜਿੱਤ ਜੇਤੂ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਉਹ ਸਾਡੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੰਡੇ, ਮਹਾਨ, ਸੱਚਾ। ਅਜਿੱਤ ਜੇਤੂ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਧਨ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਉਹ ਸਾਡੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੰਡੇ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੰਡੇ। ਤੇਰੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸੋਮਾ ਲਈ, ਪਥਰ-ਹਥਿਆਰ ਵਾਲੇ, ਉਤਸ਼ਾਹ ਲਈ, ਆਪਣਾ ਕਿਰਪਾ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਰੱਖ, ਦਇਆਲੂ। ਪੂਰਨਤਾ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਤਾਕਤਵਰ; ਸਚਮੁਚ, ਸ਼ਕ੍ਰ, ਤੂੰ ਹੁਣ ਇਹ ਨਵਾਂ ਦਾਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈਂ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਆਓ ਉਸ ਵੀਰ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ, ਜੋ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦਾ ਵਧ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਚਲਦਾ, ਗਾਂਵਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ, ਮਿੱਤਰ, ਦਇਆਲੂ, ਵੈਰ ਰਹਿਤ। ਹੁਣ, ਪੰਜ ਪੁਰੀਸ਼-ਕਦਮ: ਅਗਨੀ, ਇੰਦਰ, ਪੂਸ਼ਨ, ਦੇਵਤਿਆਂ; ਓਮ, ਦੇਵਤਿਆਂ।