ਸਾਮਵੇਦਃ

ਸੁਰਵੀਰੋ, ਇਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਸਾਡੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਜਗ੍ਹਾ ਤੇ ਰੱਖੋ। ਸੋਮਾ, ਤੂੰ ਇੰਦ੍ਰ, ਯਜਨਾ, ਵਰੁਣ ਅਤੇ ਮਰੁਤਾਂ ਲਈ ਵਿਆਪਕ ਥਾਂ ਦਿੰਦੇ ਹੋ, ਤੂੰ ਵਗ, ਸਾਨੂੰ ਖੁਲ੍ਹਾ ਆਕਾਸ਼ ਬਖ਼ਸ਼। ਇਸ ਸੋਮਾ ਨਾਲ, ਅਸੀਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਮਹਿਮਾਵਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰੀਏ। ਮੈਂ ਰਿਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਹਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ, ਅਮਰਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਮੈਂ ਹਾਂ; ਜਿਹੜਾ ਮੈਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—ਮੈਂ ਆਹਾਰ ਹਾਂ, ਆਹਾਰ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਖਾਂਦਾ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਕਾਲੀਆਂ, ਲਾਲੀਆਂ ਤੇ ਛਿੱਟੀਆਂ ਗਾਇਆਂ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾਰ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਟਿਕਾਇਆ। ਉਹ ਬਲਵਾਨ, ਰੋਕਣ ਔਖਾ, ਛਿੱਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ, ਗੂੰਜਦਾ ਹੋਇਆ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ, ਇਨਾਮ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ। ਜਾਦੂਗਰਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜਾਦੂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਪਿਆ; ਪੂਰਵਜਾਂ ਨੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅੱਖੀਂ ਉਹਦਾ ਅੰਕ ਲਿਆ। ਇੰਦ੍ਰ, ਆਪਣੇ ਦੋ ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ, ਬੋਲੀਆਂ ਜੋੜ ਕੇ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਵਜਰਧਾਰੀ ਇੰਦ੍ਰ ਮਿਲਿਆ। ਇੰਦ੍ਰ, ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਰੱਖਿਆ ਕਰ, ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰ ਇਨਾਮ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੀ ਮਹਾਨ ਮਦਦ ਨਾਲ। ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਫੈਲਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਅਨੁਸ਼ਟੁੱਭ ਹਵਨ ਦਾ, ਜੋ ਦਾਨ ਲਿਜਾਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੋਂ, ਸਵਿਤਾ ਤੇ ਵਿਸ਼ਣੁ, ਰਥੰਤਰਾ ਤੋਂ ਲਿਆ। ਵਾਯੂ, ਆਪਣੀਆਂ ਟੋਲੀਆਂ ਨਾਲ ਆ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਤੇਜੋਮਈ। ਤੂੰ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਆਵੇਂਗਾ ਜੋ ਸੋਮਾ ਨਿਚੋੜਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਤੂੰ ਜੰਮਿਆ ਸੀ, ਮਘਵਨ, ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦੇ ਸੰਘਾਰ ਲਈ, ਤਦ ਤੂੰ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਫੈਲਾਇਆ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਥਾਮਿਆ, ਆਕਾਸ਼ ਵੀ। ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਤੇਜ ਆਵੇ, ਯਸ਼ ਆਵੇ, ਤੇ ਯਜਨਾ ਦਾ ਸਰ। ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਟਿਕਾਏ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਟਿਕਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਤੇਰੀ ਪੋਸ਼ਣ ਵਾਲੀ ਤਾਕਤ ਇਕੱਠੀ ਹੋਵੇ, ਇਨਾਮ ਮਿਲ ਕੇ ਹੋਣ, ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀਆਂ ਤਾਕਤਾਂ ਮਿਲ ਜਾਣ। ਅਮਰਤਾ ਵਾਸਤੇ ਸੋਮਾ, ਤੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਮਹਿਮਾ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਰੱਖ। ਸੋਮਾ, ਤੂੰ ਸਾਰੀਆਂ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ, ਪਾਣੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ, ਗਾਇਆਂ ਬਣਾਈਆਂ। ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਤੂੰ ਵਿਆਪਕ ਵਾਤਾਵਰਨ ਫੈਲਾਇਆ; ਆਪਣੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਹਨੇਰਾ ਦੂਰ ਕੀਤਾ। ਮੈਂ ਅੱਗ ਨੂੰ ਸਲਾਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਯਜਨਾ ਦਾ ਪੁਰੋਹਿਤ, ਦੇਵਤਾ, ਹੋਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਖਜ਼ਾਨਿਆਂ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਗਾਇਆਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਮ ਜਾਣਿਆ, ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਸੱਤ, ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਨਾਮ। ਜੋ ਜਾਣਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਪਿੱਛੇ ਲੱਗੇ; ਲਾਲੀ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗਾਇਆਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆ ਗਈਆਂ। ਕੁਝ ਇਕੱਠੇ ਜਾਂਦੇ, ਹੋਰ ਇਕੱਠੇ ਆਉਂਦੇ; ਦਰਿਆ ਇਕੋ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਛੁਹਦੇ। ਪਵਿੱਤਰ, ਚਮਕਦਾਰ, ਪਵਿੱਤਰ, ਚਮਕਦਾਰ, ਆਹਾਰ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਦਿਨ ਦੀ ਸੁਹਾਗਣ ਕੁੜੀ ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਉੱਤਰੀ, ਉਸਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਫੈਲ ਗਏ। ਸੁਭ ਸੁਥਾਨ ਆਇਆ; ਇਹ ਰਾਤ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦੀ ਮਾਤਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਗਾਂਏਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਸਾਂਡ, ਲਾਲੇ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਗਾਈਏ। ਸਾਡੀ ਬੋਲੀ ਜਾਤਵੇਦਸ ਅੱਗ ਨੂੰ, ਵਿਸ਼ਵਾਨਰ, ਨਵੇਂ ਮਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ, ਪਹੁੰਚੇ। ਪਵਿੱਤਰ, ਸੋਮਾ ਵਾਂਗ, ਸੁੰਦਰ, ਅੱਗ ਲਈ ਸੋਹਣੀ। ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਮੇਰੀ ਯਜਨਾ ਸੁਣਣ, ਦੋਵੇਂ ਧਰਤੀ ਤੇ ਆਕਾਸ਼, ਪਾਣੀਆਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵੀ। ਮੇਰੀ ਬਾਤ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਚ ਨਾ ਵਿਖਰੇ; ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਪਸੰਦ ਵਿੱਚ ਕਹਾਂ, ਅਸੀਂ ਅੰਤ 'ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਈਏ। ਆਕਾਸ਼ ਤੇ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਮੈਨੂੰ ਯਸ਼ ਮਿਲੇ, ਇੰਦ੍ਰ ਤੇ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਤੋਂ, ਭਾਗ ਤੋਂ ਯਸ਼ ਮਿਲੇ, ਮੈਨੂੰ ਯਸ਼ ਮਿਲੇ। ਮੈਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵਾਂ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਵੱਡੇ ਕੰਮ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਉਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵਜਰਧਾਰੀ ਹੋ ਕੇ ਕੀਤੇ। ਉਸ ਨੇ ਅਜਗਰ ਮਾਰਿਆ, ਪਾਣੀਆਂ ਖੋਲ੍ਹੀਆਂ, ਪਹਾੜਾਂ ਤੋੜੇ। ਮੈਂ ਅੱਗ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ; ਘੀ ਮੇਰੀ ਨਜ਼ਰ, ਅਮਰਤਾ ਮੇਰਾ ਆਹਾਰ। ਮੈਂ ਤ੍ਰੈਲੋਕੀ ਦਾ ਆਧਾਰ, ਸੂਰਜ, ਆਕਾਸ਼ ਦਾ ਯਾਤਰੀ, ਅਟੱਲ ਤੇਜ, ਹੋਮ, ਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਹਾਂ। ਅੱਗੀ ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਚਾਲ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਸੂਰਜ ਦੇ ਤੇਜ਼ ਪੈਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਨਾਭੀ ਤੇ, ਸੱਤ ਸਿਰ ਵਾਲਾ ਅੱਗੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਅੱਗੀ ਪ੍ਰਜਵਲਿਤ ਹੁੰਦਾ, ਤਦ ਉਹ ਚਮਕਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਦੀ ਜੀਭ ਅੰਦਰ, ਚਿੰਗਾਰੀ ਵਾਂਗ ਹਿਲਦੀ ਹੈ। ਤੂੰ, ਅੱਗੀ, ਸਾਨੂੰ ਧਨ, ਪੋਸ਼ਣ, ਤੇਜ ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਦੇ। ਵਸੰਤ ਆ ਗਿਆ, ਸੁਹਾਵਣਾ; ਗਰਮੀ ਆਈ, ਸੁਹਾਵਣੀ; ਮੀਂਹ, ਫਿਰ ਪਤਝੜ, ਸਰਦੀ, ਤੇ ਠੰਢਾ ਮੌਸਮ, ਸਾਰੇ ਸੁਹਾਵਣੇ ਹਨ। ਪੁਰੁਸ਼ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਸਿਰ, ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ, ਹਜ਼ਾਰ ਪੈਰ ਹਨ; ਉਹ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਚਹੁੰ ਪਾਸੋਂ ਘੇਰ ਕੇ, ਦਸ ਉਂਗਲ ਉੱਚਾ ਖੜਾ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਭਾਗ ਪੁਰੁਸ਼ ਦੇ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਏ; ਇਕ ਭਾਗ ਇੱਥੇ ਦੁਬਾਰਾ ਜੰਮਿਆ। ਉਹ ਹਰ ਥਾਂ ਫੈਲ ਗਿਆ, ਜੋ ਖਾਂਦੇ ਤੇ ਨਾ ਖਾਂਦੇ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਪੁਰੁਸ਼ ਹੀ ਹੈ—ਜੋ ਹੋਇਆ ਤੇ ਜੋ ਹੋਵੇਗਾ। ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਉਸਦੇ ਚੌਥੇ ਭਾਗ ਹਨ; ਤਿੰਨ ਭਾਗ ਅਮਰ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਇਹ ਉਸ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਪੁਰੁਸ਼ ਹੋਰ ਵੱਡਾ ਹੈ। ਉਹ ਅਮਰਤਾ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਜੋ ਆਹਾਰ ਨਾਲ ਉੱਚਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਤੋਂ ਵਿਰਾਜ ਜੰਮਿਆ, ਵਿਰਾਜ ਤੋਂ ਪੁਰੁਸ਼। ਜੰਮ ਕੇ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਤੇ ਅੱਗੇ ਫੈਲ ਗਿਆ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਕਾਸ਼ ਤੇ ਧਰਤੀ, ਦਾਤਾ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਬੇਅੰਤ ਫੈਲ ਗਈਆਂ, ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋਈਆਂ। ਆਕਾਸ਼ ਤੇ ਧਰਤੀ, ਸਾਡੇ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰਹੋ; ਸਾਨੂੰ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰੋ। ਇੰਦ੍ਰ, ਤੇਰੀਆਂ ਦਾਡੀਆਂ ਸਲੇਟੀ ਹਨ, ਤੇਰੇ ਘੋੜੇ ਵੀ ਸਲੇਟੀ ਹਨ। ਕਵੀ, ਮਨੁੱਖ, ਗਾਇਕ, ਤੈਨੂੰ, ਸਲੇਟੀ ਵਾਲੇ ਨੂੰ, ਸਲਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸੋਨੇ ਦੀ ਜੋ ਚਮਕ ਹੈ, ਜਾਂ ਗਾਇਆਂ ਦੀ ਚਮਕ, ਜਾਂ ਸੱਚ ਦੀ ਤੇ ਮੰਤ੍ਰ ਦੀ ਚਮਕ, ਉਸ ਚਮਕ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਇਕ ਹੋਈਏ। ਉਸ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਇੰਦ੍ਰ, ਸਾਨੂੰ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ; ਤੂੰ ਇਸ ਮਹਾਨ ਬਲ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ। ਸਾਨੂੰ ਗਿਆਨ, ਮਰਦਾਨਗੀ, ਅਟੱਲ ਤਾਕਤ ਦੇ; ਜੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਨੂੰ ਵੈਰੀ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ ਬਣਾ। ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਾਂਡਾਂ ਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ, ਉਠੋ, ਹਰ ਰੂਪ ਧਾਰੋ, ਦੋਵਾਂ ਦਿਵ੍ਯ ਗਾਇਆਂ। ਇਹ ਵਿਅਪਕ, ਚੌੜੀ ਧਰਤੀ ਤੁਹਾਡੀ ਹੋਵੇ; ਇਹ ਪਾਣੀਆਂ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੱਖੀਆਂ, ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਹਨ। ਅੱਗੀ, ਸਾਡੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ, ਸਾਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਤਾਕਤ ਤੇ ਆਹਾਰ ਦੇ; ਬੁਰੇ ਮਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ। ਤੇਜੋਮਈ, ਜੀਵਨ ਤੇ ਆਨੰਦ ਵਾਲਾ ਸੋਮਾ ਪੀਵੇ, ਜੋ ਯਜਮਾਨ ਲਈ ਹੈ। ਉਹ, ਜੋ ਹਵਾ ਨਾਲ ਚਲਦਾ, ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ, ਸੰਤਾਨ ਪਾਲਦਾ, ਤੇ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਅਜੀਬ ਸ਼ਕਲ ਉੱਭਰੀ—ਮਿਤ੍ਰ, ਵਰੁਣ ਤੇ ਅੱਗੀ ਦੀ ਅੱਖ। ਇਸ ਨੇ ਆਕਾਸ਼, ਧਰਤੀ, ਤੇ ਮੱਧ ਵਿਚਕਾਰ ਭਰ ਦਿੱਤਾ; ਸੂਰਜ ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਆਤਮਾ ਹੈ। ਇਹ ਛਿੱਟੀ ਗਾਂ ਬਾਹਰ ਆਈ; ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਆ ਕੇ ਖੜੀ ਹੋਈ, ਪਿਉ ਕੋਲ ਦੌੜੀ, ਉਸ਼ਾ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਕਰਦੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੋਮਾ, ਅੱਗੀ, ਇੰਦ੍ਰ, ਤੇ ਪੁਰੁਸ਼ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ, ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਵਗਦੀ ਰਹੀ—ਸਭ ਕੁਝ ਪਰਮ ਤੇਜ, ਦਾਨ, ਯਸ਼, ਤੇ ਅਮਰਤਾ ਵੱਲ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ।