ਸਾਮਵੇਦਃ

ਇਹ ਹੈ ਉਹ ਉਤਸ਼ਾਹ ਭਰਿਆ, ਹਜ਼ਾਰ ਧਾਰਾਂ ਵਾਲਾ ਬਲਦ, ਜੋ ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਦੁੱਧ ਪਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਖਜ਼ਾਨਿਆਂ ਦੀ ਭਰਪੂਰਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੋਮਾ ਹੈ, ਜੋ ਦਬਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਧਨ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਦੌਲਤ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਭੇਟਾਂ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਚੰਗੀਆਂ ਵਸੰਦੀਆਂ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਪਵਮਾਨਾ, ਤੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਜਨਮਾਂ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਚਮਕਦਾਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਮਰਤਾ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸੋਮਾ ਨਦੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਦਬਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨਾਲ ਛਣਕੇ ਹੋਏ, ਸਭ ਤੋਂ ਉਤਸ਼ਾਹਕ ਬਣ ਕੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਲਹਿਰ ਵਾਂਗ ਖੇਡਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸੋਮਾ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਗਾਂਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਪੱਥਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਰਸ ਕੱਢ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਗਾਂਵਾਂ ਦੀਆਂ ਜਗਾਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਯੋਧੇ ਵਾਂਗ ਬਹਾਦਰੀ ਨਾਲ ਰਕਾਬ ਪਾ ਕੇ ਤੋੜ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ, ਨਰਮ, ਜੰਗਲ ਜਣਿਆ ਸੋਮਾ, ਹੇ ਇੰਦ੍ਰਾ, ਸਾਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਦੋਹਾਂ ਸੰਸਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ-ਦਾਡੀ ਵਾਲੇ। ਇੰਦ੍ਰਾ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਕੁਝ ਉਸ ਦੇ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਉਹ ਭਗਤ ਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੌਲਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਨੇੜੇ ਤੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰੇ। ਇੰਦ੍ਰਾ ਦੀ ਮਹਾਨ ਖੁਸ਼ੀ, ਉਸ ਦੀ ਤਾਕਤ, ਵਿਅਪਕ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਵਰੁਣ, ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਫੰਧਾ ਉਠਾ ਲੈ, ਹੇ ਆਦਿਤਿਆ, ਨੀਵਾਂ ਤੇ ਮੱਧਮ ਵੀ ਖੋਲ੍ਹ ਦੇ; ਤੇਰੇ ਕਾਨੂੰਨ ਨਾਲ, ਅਸੀਂ, ਪਾਪ ਰਹਿਤ, ਆਦਿਤੀ ਦੇ ਹੋ ਜਾਈਏ। ਪਵਿੱਤਰ ਸੋਮਾ ਨਾਲ, ਅਸੀਂ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰੀਏ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਜਿੱਤਦੇ ਰਹੀਏ; ਮਿਤ੍ਰਾ, ਵਰੁਣ, ਆਦਿਤੀ, ਨਦੀ, ਧਰਤੀ, ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਸਾਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾਉਣ। ਹੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਇਸ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਕਰ ਦੇ। ਇੰਦ੍ਰਾ, ਵਰੁਣ, ਮਰੁਤਾਂ, ਅਤੇ ਯਜਨਾ ਲਈ, ਸੋਮਾ, ਵਿਆਪਕ ਖੇਤਰ ਬਖ਼ਸ਼ਦੇ ਹੋਏ, ਵਹਿ। ਹੇ ਮਹਾਨ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਮਹਿਮਾਵਾਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਏ, ਇਸ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰੀਏ। ਮੈਂ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ: "ਮੈਂ ਰਿਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਜਨਮ ਹਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਅਮਰਤਾ ਦਾ ਨਾਮ। ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—ਮੈਂ ਭੋਜਨ ਹਾਂ, ਤੇ ਭੋਜਨ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਖਾਂਦਾ ਹਾਂ।" ਤੂੰ ਇਹ ਗਾਂਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਕਾਲੀਆਂ, ਲਾਲੀਆਂ, ਤੇ ਚਿੱਟੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਚਮਕਦਾਰ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਪਾਲਿਆ। ਉਹ ਬਲਦ, ਜੋ ਰੋਕਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਚਿੱਟੀਆਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ, ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਰਦਾ, ਤੇ ਸੰਸਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਚਲਦਾ, ਇਨਾਮ ਚਾਹੁੰਦਾ। ਜਾਦੂਗਰਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜਾਦੂ ਨਾਲ ਮਾਪਿਆ; ਪਿਤਿਆਂ ਨੇ ਮਨੁੱਖੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਅੰਨ ਲਿਆ। ਇੰਦ੍ਰਾ, ਦੋ ਜੋੜੀਆਂ ਨਾਲ, ਬੋਲੀਆਂ ਜੋੜ ਕੇ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਵੱਜਰ ਵਾਲਾ, ਮਿਲ ਗਿਆ। ਹੇ ਇੰਦ੍ਰਾ, ਸਾਡੇ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਹਜ਼ਾਰ ਇਨਾਮਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੀ ਮਹਾਨ ਮਦਦ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਰੱਖ। ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਫੈਲਦਾ ਹੈ ਤੇ ਫੈਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਨੁਸ਼ਟੁਭ ਭੇਟ ਦਾ, ਭੇਟ ਜੋ ਦਾਤਾਂ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਤੋਂ, ਸਾਵਿਤਰ ਤੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਤੋਂ, ਰਥਾਂਤਰ ਲਿਆ। ਹੇ ਵਾਯੂ, ਆਪਣੀਆਂ ਟੀਮਾਂ ਨਾਲ ਆ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਹੇ ਚਮਕਦਾਰ। ਤੂੰ ਸੋਮਾ ਦਬਾਉਣ ਵਾਲੇ ਦੇ ਘਰ ਆਵੇਂਗਾ। ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਜਨਮਿਆ, ਹੇ ਮਘਵਨ, ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਾ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਲਈ, ਤਦ ਤੂੰ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਫੈਲਾਇਆ ਤੇ ਸੰਭਾਲਿਆ, ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਵੀ। ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਹੋਵੇ, ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਹੋਵੇ, ਯਜਨਾ ਦਾ ਸਰਵੋਤਮ ਹੋਵੇ; ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਜੋ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੇ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਤੇਰੇ ਪੋਸ਼ਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋਣ, ਇਨਾਮ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ, ਵਿਰੋਧ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀਆਂ ਤਾਕਤਾਂ ਮਿਲਣ। ਸੋਮਾ, ਅਮਰਤਾ ਲਈ ਪੋਸ਼ਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਰੱਖ। ਸੋਮਾ, ਤੂੰ ਸਾਰੀਆਂ ਬੂਟੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ, ਪਾਣੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ, ਗਾਂਵਾਂ ਬਣਾਈਆਂ। ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਵਿਆਪਕ ਵਾਤਾਵਰਣ ਫੈਲਾਇਆ; ਤੇਰੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਾਲ ਹਨੇਰਾ ਭਜਾ ਦਿੱਤਾ। ਮੈਂ ਅੱਗਨੀ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਯਜਨਾ ਦਾ ਪੁਰੋਹਿਤ, ਦੇਵਤਾ, ਕਰਮਕਾਂਡ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਖਜ਼ਾਨਿਆਂ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਗਾਂਵਾਂ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਨਾਮ, ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਸੱਤ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਨਾਮ ਨੂੰ ਸੋਚਿਆ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ ਪਿੱਛੇ ਹੋਏ; ਲਾਲੀਆਂ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗਾਂਵਾਂ ਧਰਤੀ ਤੇ ਆਈਆਂ। ਕੁਝ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਹੋਰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ; ਨਦੀਆਂ ਇੱਕੋ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਛੂਹਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਵਿੱਤਰ, ਚਮਕਦਾਰ, ਪਵਿੱਤਰ, ਚਮਕਦਾਰ, ਭੋਜਨ ਲਿਆਉਂਦੀਆਂ ਪਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਦਿਨ ਦੀ ਸੁਭ ਮਹਿਲਾ ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਉਠੀ, ਉਸ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਫੈਲ ਗਏ। ਸੁਭ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਦੀ ਥਾਂ ਆਈ; ਰਾਤ, ਸਾਰੇ ਚਲਦੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ। ਹੁਣ, ਆਓ ਅਸੀਂ ਲਾਲ ਬਲਦ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰੀਏ। ਸਾਡੀ ਬੋਲੀ ਜਾਤਵੇਦਸ ਨੂੰ, ਸਭਾ ਵਿੱਚ, ਵੈਸ਼ਵਨਰ ਨੂੰ, ਤਾਜ਼ਾ-ਮਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਜਾਵੇ। ਪਵਿੱਤਰ, ਸੋਮਾ ਵਾਂਗ, ਅੱਗਨੀ ਲਈ ਸੁੰਦਰ। ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਆਕਾਸ਼, ਤੇ ਪਾਣੀਆਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਮੇਰੀ ਯਜਨਾ ਸੁਣਨ। ਮੇਰੇ ਸ਼ਬਦ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਚ ਫੈਲ ਨਾ ਜਾਣ; ਮੈਂ ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਕਹਾਂ, ਅਸੀਂ ਅੰਤ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਈਏ। ਮੇਰੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਧਰਤੀ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਮਿਲੇ, ਇੰਦ੍ਰਾ ਤੇ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਤੋਂ ਮਿਲੇ, ਭਾਗਾ ਤੋਂ ਮਿਲੇ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਛੁਟੇ। ਮੈਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧਾਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਹੋ ਜਾਵਾਂ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਇੰਦ੍ਰਾ ਦੇ ਵੀਰਤਾ ਭਰੇ ਕਰਤਬ ਬਿਆਨ ਕਰਾਂਗਾ, ਜੋ ਉਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵੱਜਰਧਾਰੀ ਹੋ ਕੇ ਕੀਤੇ। ਉਸ ਨੇ ਸੱਪ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਪਾਣੀਆਂ ਖੋਲ੍ਹੀਆਂ, ਪਾਸਿਆਂ ਨੂੰ ਵੱਜਿਆ, ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਟੋੜਿਆ। ਮੈਂ ਅੱਗਨੀ ਹਾਂ, ਜਨਮ ਤੋਂ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਗਿਆਤਾ; ਘੀ ਮੇਰੀ ਨਜ਼ਰ ਹੈ, ਅਮਰਤਾ ਮੇਰਾ ਭੋਜਨ। ਮੈਂ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਕ, ਸੂਰਜ, ਆਕਾਸ਼ ਦਾ ਤਿਆਰ ਕਰਣ ਵਾਲਾ, ਅਟਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼, ਭੇਟ, ਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਹਾਂ। ਅੱਗਨੀ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਕਦਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਸੂਰਜ ਦੇ ਤੇਜ਼ ਪੈਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਨਾਭੀ ਤੇ, ਅੱਗਨੀ ਸੱਤ ਸਿਰਾਂ ਨਾਲ ਸੰਭਾਲਦਾ ਹੈ। ਚਮਕਦਾਰ ਅੱਗਨੀ, ਜਦੋਂ ਜਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਚਮਕ ਉਠਦੀ ਹੈ; ਉਸ ਦੀ ਜੀਭ ਅੰਦਰ, ਚਿੰਗਾਰੀ ਵਾਂਗ ਹਿਲਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਅੱਗਨੀ, ਸਾਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ, ਚਮਕ, ਤੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਾਲਾ ਧਨ ਦੇ। ਬਸੰਤ ਆ ਗਿਆ, ਸੁਖਦਾਇਕ; ਗਰਮੀ ਆ ਗਈ, ਸੁਖਦਾਇਕ; ਮੀਂਹ ਆਈ, ਫਿਰ ਪਤਝੜ, ਸਰਦੀ, ਤੇ ਠੰਡੀ ਰੁੱਤ, ਸਭ ਸੁਖਦਾਇਕ ਹਨ। ਪੁਰੁਸ਼ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਸਿਰ, ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ, ਹਜ਼ਾਰ ਪੈਰ ਹਨ; ਉਹ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਵਿਆਪ ਕੇ, ਦਸ ਉਂਗਲਾਂ ਉੱਪਰ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਪੁਰੁਸ਼ ਦੇ ਤਿੰਨ ਹਿੱਸੇ ਉੱਪਰ ਚੜ੍ਹ ਗਏ; ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਇੱਥੇ ਮੁੜ ਜਨਮਿਆ। ਉਹ ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਫੈਲ ਗਿਆ, ਜੋ ਖਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਜੋ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦੇ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਪੁਰੁਸ਼ ਹੀ ਹੈ—ਜੋ ਹੋ ਚੁੱਕਾ, ਜੋ ਹੋਵੇਗਾ। ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਉਸ ਦੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹਨ; ਤਿੰਨ ਹਿੱਸੇ, ਅਮਰ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਇਹ ਹੈ ਉਸ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ, ਤੇ ਪੁਰੁਸ਼ ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਡਾ ਹੈ। ਉਹ ਅਮਰਤਾ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਜੋ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਵਧਦਾ ਹੈ।