ਸਾਮਵੇਦਃ

ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜੋਸ਼ੀਲੇ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਯੋਧਿਆਂ ਲਈ ਧਨੁਸ਼ ਤਣਿਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਵਿਰਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਦੇਵਤਾ ਪ੍ਰਭੂ ਅਤੇ ਮਹਾਂਬਲੀ ਲਈ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਹਨ। ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਤਵਾਂ, ਤੇਜ਼ ਅਤੇ ਭੂਰੇ ਰੰਗ ਵਾਲੇ, ਸੋਮ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਮਨੁੱਖ ਸੋਮ ਨੂੰ ਦਬਾ ਕੇ, ਉਹ ਸ਼ਬਦ ਉਚਾਰਦਾ ਹੈ—ਕੁਕਰਮਾਂ ਵਾਲੇ ਕੁੱਤੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਭਜਾ ਦਿਓ, ਜਿਵੇਂ ਭ੍ਰਿਗੂ ਨੇ ਯਜਨਾ 'ਤੇ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਸੋਮ, ਪਿਆਰੇ ਅਤੇ ਤੇਜ਼-ਵਹਿਨ ਵਾਲੇ, ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਲੈ ਕੇ, ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਮਹਾਂਬਲੀ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਟਿਕੀ ਹੈ, ਚੌੜੀ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖਦਾ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਲਈ, ਬਿਨਾ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤੇ ਬੂੰਦਾਂ ਵਹੋ; ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਘੋੜੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ ਮਹਾਨ ਹੋਣ। ਜੋ ਖਾਂਦੇ ਨਹੀਂ, ਇੱਛਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵੈਰੀ, ਉਹ ਵੀ ਸਾਡੇ ਹੋਣ; ਸਾਡੀਆਂ ਸੋਚਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋਣ। ਇਸ ਪਾਤਰ ਵਿੱਚ, ਮਿੱਠਾ ਸੋਮ ਗੂੰਜਦਾ ਹੈ; ਇੰਦ੍ਰ ਦਾ ਵੱਜਰ, ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਰੂਪ। ਦੁੱਧ-ਵਹਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗਾਂਵਾਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੁੱਧ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਨਦੀਆਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਵਹਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਇੰਦ੍ਰਾ, ਤੇਰੇ ਘਰ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ; ਦੋਸਤੀ ਵਾਂਗ, ਗੀਤ ਘਟਦਾ ਨਹੀਂ। ਜਿਵੇਂ ਨੌਜਵਾਨ ਕੁੜੀਆਂ ਵਿਚ, ਸੋਮ ਪਾਤਰ ਵਿੱਚ ਰਸਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸੌ ਗੁਣਾ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਪਥ 'ਤੇ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਆਸਮਾਨ ਦਾ ਸਹਾਰਾ, ਚਤੁਰ ਰਸ, ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਗਿਆਨੀ, ਦੇਵਤਾ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਿਤ, ਤਵਾਂ ਸੋਮ, ਘੋੜੇ ਵਾਂਗ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਰਤਬ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸੋਚਾਂ ਵਿਚ ਸਾਂਡ, ਸੋਮ, ਵੱਖਰਾ-ਵੱਖਰਾ ਹੋ ਕੇ ਸ਼ੁੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਸਵੇਰਾਂ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਆਸਮਾਨ, ਨਦੀਆਂ, ਪਾਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸਾਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ ਵੜਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਲਈ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਸੱਤ ਗਾਂਵਾਂ ਦੁੱਧ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਸੱਚਾ, ਅਮਰ, ਉੱਚੇ ਆਸਮਾਨ ਵਿੱਚ; ਚਾਰ ਹੋਰ ਲੋਕ ਵੱਖਰੇ ਕਰ ਕੇ ਸੋਹਣੇ ਬਣਾਏ ਹਨ। ਸੋਮ, ਇੰਦ੍ਰ ਲਈ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਬਾਇਆ, ਵਹੋ; ਤੂੰ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੋ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਨਾਲ; ਤੇਰੀ ਮੂਲਤਾ ਦੋ-ਮੂੰਹਿਆਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਨਾ ਕਰੇ, ਪਰ ਇੱਥੇ ਦਇਆਲੂ ਬੂੰਦਾਂ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਣ। ਸੋਮ, ਤਵਾਂ, ਸਾਂਡ, ਦੋ ਬੈ-ਘੋੜਿਆਂ ਲਈ ਦਬਾਇਆ ਗਿਆ; ਮਹਾਂ ਰਾਜਾ ਵਾਂਗ, ਗਾਂਵਾਂ 'ਤੇ ਗੂੰਜਦਾ ਹੈ; ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਕੇ, ਬੁਢੇ ਰਸਤੇ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਬਾਜ ਵਾਂਗ ਮੱਖਣ-ਭਰਿਆ ਜਣਨ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਦੇਵਤਾ ਲਈ, ਮਿੱਠੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਵਹੀਆਂ, ਗਾਂਵਾਂ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਂਗ, ਦੁੱਧ-ਵਹਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗਾਂਵਾਂ ਯਜਨ-ਸਥਾਨ ਵੱਲ; ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਘਾਹ 'ਤੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਬੋਲ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਆਪਣੀ ਧਾਰਾ ਨਾਲ ਨੰਗੇ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸੋਮ ਨੂੰ ਸਜਾਉਂਦੇ, ਚਮਕਾਉਂਦੇ, ਮਿਲਦੇ ਹਨ; ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ, ਦਇਆਲੂ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ; ਨਦੀ ਦੇ ਮੋੜ 'ਤੇ, ਸੋਨੇ-ਪੈਰ ਵਾਲੇ ਤੇਜ਼ ਵਹਿਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ, ਪਾਣੀਆਂ ਦੇ ਜਾਨਵਰ ਨੂੰ ਫੜ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਤੇਰਾ ਛਾਣਣ ਵਾਲਾ ਪਸਾਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ; ਤੂੰ ਸਭ ਸਰੀਰਾਂ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਗਰਮ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦਾ; ਜੋ ਛਾਣਦੇ, ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ, ਇਕੱਠੇ ਉਸ ਤਕ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ। ਇੰਦ੍ਰ ਲਈ, ਦਬਾਈਆਂ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਘੋੜੇ ਜਾਵਨ; ਬੂੰਦਾਂ, ਸੁਣਨ ਲਈ ਜਨਮੀਆਂ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਜਾਣਨ ਵਾਲੀਆਂ। ਜਾਗ, ਸੋਮ, ਇੰਦ੍ਰ ਲਈ ਵਹ; ਚਮਕਦਾਰ ਸ਼ਕਤੀ ਲਿਆ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਲਿਆ। ਦੋਸਤੋ, ਸ਼ੁੱਧ ਸੋਮ ਲਈ ਬੈਠੋ, ਗਾਵੋ; ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਯਜਨ ਨਾਲ ਘੇਰੋ, ਸਜਾਵਟ ਲਈ। ਉਸ ਲਈ ਗਾਵੋ, ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਕੇ, ਦੋਸਤੋ; ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਭੇਟ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਕਰੋ। ਸੋਮ, ਵੱਡਿਆਂ ਲਈ ਸਾਹ ਲੈ ਕੇ, ਸੱਚਾਈ ਦੀ ਚਮਕ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਿਆਰੇ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ, ਦੋਹਾਂ ਵਿਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਘੇਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਸੋਮ, ਧਾਰਾ ਨਾਲ, ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਦੇਵ-ਸਭਾ ਲਈ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ; ਪਾਤਰ ਵਿੱਚ ਆ, ਮਿੱਠਾ ਸੋਮ, ਸਾਡੀ ਬੈਠਕ 'ਤੇ ਆ। ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਕੇ, ਸੋਮ ਆਪਣੀ ਲਹਿਰ ਨਾਲ ਰੁਕਾਵਟ ਤੋੜਦਾ ਹੈ; ਬੋਲ ਦੀ ਅਗਵਾਈ 'ਤੇ, ਗੂੰਜਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੁੱਧ, ਚਤੁਰ ਸੋਮ ਲਈ ਸ਼ਬਦ ਉਚਾਰਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਭੇਟਾਂ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦਾ, ਸੋਚ ਨਾਲ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਉਜਰਤ। ਸੋਮ, ਦਬਾਇਆ, ਸਾਨੂੰ ਧਨ, ਗਾਂਵਾਂ, ਘੋੜਿਆਂ, ਹੁਨਰ, ਦੌਲਤ ਦੇ; ਗਾਂਵਾਂ ਵਿਚ ਪਵਿੱਤਰ ਰੰਗ ਰੱਖ। ਸਾਡੇ ਲਈ, ਗਾਇਕਾਂ ਨੇ ਤੈਨੂੰ, ਧਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਉਲਾਹ ਦਿੱਤਾ; ਗਾਂਵਾਂ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਰੰਗ ਵਿਚ ਲਪੇਟਾਂਗੇ। ਸੋਨੇ ਦਾ, ਬੈ-ਘੋੜਿਆਂ ਦਾ ਪਿਆਰਾ, ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਗਿਆ; ਸੋਹਣੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦਾ; ਗਾਇਕਾਂ ਵੱਲ ਆ, ਵਿਰਤਾਵਾਂ ਵਾਲੀ ਸ਼ੋਹਰਤ ਲਿਆ। ਸ਼ੁੱਧ ਸੋਮ, ਪਾਤਰ 'ਚ ਵਹਿ ਕੇ, ਮਿੱਠਾ ਰਸ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਗੀਤਾਂ, ਹੁਣ ਉਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ, ਸੱਤ ਗੂੰਜਦੀਆਂ ਹਨ। ਵਹ, ਸੋਮ, ਸਭ ਤੋਂ ਮਿੱਠਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਗਿਆਨੀ, ਇੰਦ੍ਰ ਲਈ; ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਉਤਸ਼ਾਹ, ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਉਤਸ਼ਾਹ ਤੇਰਾ ਹੋਵੇ। ਚਮਕ, ਪੋਸ਼ਣ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਵੱਡੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਸ਼ੋਹਰਤ ਨਾਲ, ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ; ਮੱਧ-ਪਾਤਰ, ਨੌਜਵਾਨ, ਸਾਡੇ ਵੱਲ ਕਰ। ਦਬਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਤੁਰਪਦੇ ਘੋੜੇ ਵਾਂਗ, ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਪਾਉ, ਵਿਆਪਕ ਅਤੇ ਦੂਰ-ਦੂਰ ਤਕ, ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਨਦੀ ਵਾਂਗ ਲਹਿਰਦੇ ਹੋਏ। ਇਹ ਹੈ, ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਹਜ਼ਾਰ-ਧਾਰਾ ਵਾਲਾ ਸਾਂਡ, ਆਸਮਾਨ ਤੋਂ ਦੁੱਧ ਚੁੱਕਿਆ, ਸਭ ਖਜ਼ਾਨਿਆਂ ਨੂੰ ਲਿਆ। ਉਹ ਦਬਾਇਆ ਗਿਆ, ਜੋ ਧਨ, ਦੌਲਤ, ਭੇਟ, ਚੰਗਾ ਨਿਵਾਸ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਸੋਮ ਜੋ ਭਲਾਈ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਂ, ਪਵਮਾਨਾ, ਤੂੰ, ਦੇਵ-ਜਨਮ ਦਾ ਉਚਾਰਨ ਕਰਦਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ, ਅਮਰਤਾ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਦਾ। ਧਾਰਾ ਨਾਲ ਦਬਾਇਆ, ਛਾਣਣ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧ, ਸਭ ਤੋਂ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਵਹਿੰਦਾ, ਪਾਣੀਆਂ ਦੀ ਲਹਿਰ ਵਾਂਗ ਖੇਡਦਾ। ਜੋ, ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਪੱਥਰਾਂ ਵਿਚ ਵੀ, ਗਾਂਵਾਂ ਵਿਚ ਵੜਦਾ, ਘੋੜਿਆਂ-ਗਾਂਵਾਂ ਦੇ ਘੇਰੇ 'ਚ, ਯੋਧੇ ਵਾਂਗ, ਹੌਸਲੇ ਨਾਲ ਰੁਕਾਵਟ ਤੋੜਦਾ। ਇੰਝ, ਸ਼ੁੱਧ, ਮ੍ਰਦੁ, ਜੰਗਲ-ਜਨਮ ਸੋਮ, ਇੰਦ੍ਰ, ਸਾਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸ਼ੋਹਰਤ ਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਦੋਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭਰੋਸਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਸੁੰਦਰ-ਦਾਢੀ ਵਾਲਾ। ਇੰਦ੍ਰ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਸ਼ਾਸਨ ਕਰਦਾ; ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਉਸ ਦਾ ਸਭ-ਰੂਪ, ਉਪਾਸਕ ਨੂੰ ਦਿੰਦਾ, ਨੇੜੇ ਤੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵੀ ਦੌਲਤ ਦਿੰਦਾ। ਜਿਸਦੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਅਕਾਸ਼ ਨਾਲ ਜੋੜੀ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ, ਇੰਦ੍ਰ ਦੀ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਵਰੁਣ, ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਫੰਨ ਖੋਲ, ਹੇਠਲੀ ਅਤੇ ਮੱਧਲੀ ਵੀ ਖੋਲ; ਫਿਰ, ਆਦਿਤਿਆ, ਤੇਰੇ ਕਾਨੂੰਨ ਨਾਲ, ਅਪਵਿੱਤ੍ਰ ਰਹਿਤ, ਅਦਿਤੀ ਦੇ ਹੋਈਏ। ਤੈਨੂੰ, ਸ਼ੁੱਧ ਸੋਮ, ਨਾਲ, ਲੜਾਈ 'ਚ ਜਿੱਤ ਲੈਈਏ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਜੈਤੂ; ਮਿਤ੍ਰ, ਵਰੁਣ, ਅਦਿਤੀ, ਨਦੀ, ਧਰਤੀ, ਆਸਮਾਨ ਸਾਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾਵਣ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੋਮ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ, ਉਸ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ, ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ, ਨਦੀਆਂ, ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਆਸਮਾਨ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ, ਉਤਸ਼ਾਹ, ਸ਼ੋਹਰਤ ਅਤੇ ਧਨ ਸਦੀਵੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।