ਸਾਮਵੇਦਃ

ਸੋਮਦੇਵ ਜੀ, ਆਪਣੀ ਪਵਿੱਤਰ ਧਾਰਾ ਨਾਲ ਸਾਡੀਆਂ ਥਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਾਰੀ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਅਤੇ ਵੀਰਤਾ ਵਾਲੀ ਤਾਕਤ ਭਰ ਦਿਓ। ਆਪਣੀ ਮਧੁਰ ਧਾਰਾ ਨਾਲ ਸਾਡੀ ਮਹਿਮਾ ਸਥਾਪਤ ਕਰੋ। ਪੁਰਾਣੇ ਰਸਤੇ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਚਲੇ ਗਏ ਸਨ, ਹੁਣ ਦੁਬਾਰਾ ਚਲਾਏ ਗਏ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ, ਸੂਰਜ ਦਾ ਉਤਪੱਤੀ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸੋਮ, ਤੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਚਮਕਦਾਰ ਹੈਂ, ਬਰਤਨਾਂ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜਦਾ ਹੋਇਆ ਵਗਦਾ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਦੋ ਆਸਨਾਂ ਅਤੇ ਜਠਰਾਂ ਵਿੱਚ ਠਹਿਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਹੈਂ, ਨਿਸ਼ਚਲ ਵ੍ਰਤ ਵਾਲਾ ਦੇਵਤਾ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਮਹਾਨ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸੋਮ, ਆਪਣੀ ਧਾਰਾ ਨਾਲ ਸ਼ਕਤੀ ਲਈ ਵਗ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਕੇ; ਇੰਦੁ, ਆਪਣੀ ਚਮਕਦਾਰ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਧਨ ਅਤੇ ਗਾਵਾਂ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਤੇ ਆ। ਆਪਣੀ ਸੁਖਦਾਇਕ ਧਾਰਾ ਨਾਲ, ਸੋਮ, ਬਲਦ ਵਾਂਗ ਵਗ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਯੋਗ ਹੈ; ਅਟੱਲ, ਆਵਰਨਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਨੌਜਵਾਨ। ਇਸ ਚੰਗੇ ਕਰਮ ਨਾਲ, ਸੋਮ, ਪੀੜਨ ਵਾਲੇ ਪੱਥਰ ਨੇ ਤੈਨੂੰ, ਬਲਦ ਵਾਂਗ, ਵੀਰ ਲਈ ਯੋਗ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਪਵਮਾਨਾ ਸੋਮ, ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ, ਗਿਆਨੀ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਉਤੇਜਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਵਗਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਮਹਾਨ, ਆਦਿ ਥਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇੰਦੁ, ਸਾਡੇ ਲਈ ਮਹਾਨਤਾ ਵੱਲ ਵਗ; ਤੂੰ ਲਹਿਰ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਕਦੇ ਫੇਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ। ਸੋਮ ਵਗਦਾ ਹੈ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾਉਂਦਾ, ਇੰਦਰ ਦੀ ਚੁਣੀ ਹੋਈ ਥਾਂ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੋਮ, ਆਪਣੀ ਪਵਿੱਤਰ ਧਾਰਾ ਨਾਲ, ਜਲਾਂ ਵਿੱਚ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਇਆ, ਸਚ ਦੀ ਆਸਨ ਤੇ, ਖਜਾਨਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਜਠਰ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਜਾ, ਹੇ ਸੋਨੇ ਵਰਗੇ ਦਿਵ੍ਯ। ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਪੀੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੋਮ ਉੰਡੇਲੋ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਆਹੁਤੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਮਹਾਨ, ਜੋ ਜਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਸੋਮ ਨੂੰ ਪੀੜਦਾ ਹੈ। ਸੋਮ, ਗੂੰਜਦਾ ਹੋਇਆ, ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾ ਨੁਕਸਾਨ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ, ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਆਦਮੀ ਵਾਂਗ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਆਸਨ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਸੋਮ, ਦਿਵ੍ਯ ਕ੍ਰਿਪਾ ਲਈ, ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਉਫਣਦੀ ਨਦੀ ਵਾਂਗ, ਤਣੇ ਦੇ ਰਸ ਨਾਲ, ਉਤਸ਼ਾਹਤ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਜਾਗਦਾ, ਸ਼ਹਦ ਵਗਣ ਵਾਲੀ ਥਾਲੀ ਵੱਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਸੋਮ, ਗੂੰਜਦਾ, ਪੀੜਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ, ਤੇਜ਼ਿਆਂ ਨਾਲ, ਆਉਂਦਾ ਹੈ; ਸੋਨੇ ਦੀ ਜਿਨਸੀ ਵਾਲੇ ਘੋੜੇ ਵਾਂਗ, ਆਨੰਦਮਈ ਧਾਰਾ ਨਾਲ ਚਲਦਾ ਹੈ। ਸੋਮ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਲੱਭੀ ਹੈ, ਹੇ ਇੰਦੁ, ਹਰ ਰੋਜ਼; ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ, ਹੇ ਪੀਤਵਰਨ, ਮੈਨੂੰ ਘੇਰਦੇ ਹਨ—ਮੈਨੂੰ ਵੈਰੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚਾ, ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆ। ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀਆਂ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਕੇ, ਸੋਮ, ਤੂੰ ਬੋਲੀ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦਾ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਬਹੁਤ-ਕਿਸਮ ਦੀ, ਇੱਛਿਤ, ਵੱਡੀ ਦੌਲਤ ਨਾਲ ਵਗਦਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਪਵਮਾਨਾ। ਪੀੜੇ ਹੋਏ ਸੋਮ, ਤੇਜ਼, ਉਤਸ਼ਾਹਤ, ਆਨੰਦ ਲਈ ਵਗਦੇ ਹਨ; ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ ਉੱਤੇ, ਗਿਆਨੀ, ਉਤਸੁਕ, ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਸੋਮ ਨੂੰ ਉੰਡੇਲਦੇ ਹਨ। ਸੋਮ, ਪਵਿੱਤਰ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਜਾਗਦਾ, ਪਿਆਰਾ, ਆਵਰਨਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ; ਤੂੰ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਬਣ ਗਿਆ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅੰਗਿਰਸਾ ਵਾਂਗ; ਮਿੱਠਾਸ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਲਈ ਯਜਨਾ ਤਿਆਰ ਕਰ। ਇੰਦਰ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹ ਵਗਦਾ ਹੈ, ਸੋਮ ਮਰੁਤਾਂ ਲਈ ਪੀੜਿਆ ਗਿਆ, ਹਜ਼ਾਰ ਧਾਰਾ ਨਾਲ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ; ਤੇਜ਼ ਲੋਕ ਉਸਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਤੂੰ, ਸੋਮ, ਤਾਕਤ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਤ ਚੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਵਗ; ਤੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਹੈਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਪਹਿਲਾ ਆਧਾਰ, ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ। ਪਵਮਾਨਾ ਸੋਮ ਆਪਣੀ ਧਾਰਾ ਨਾਲ ਛਾਣਣੀ ਰਾਹੀਂ ਵਗਦੇ ਹਨ; ਉਤਸ਼ਾਹਤ, ਮਰੁਤ-ਸਾਥੀ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਰਸਤੇ ਨਾਲ। ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚੱਲ, ਪਾਤ੍ਰੀ ਦਾ ਚੱਕਰ ਲਾ, ਬੈਠ ਜਾ; ਮਨੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਕੇ, ਇਨਾਮ ਵੱਲ ਆ। ਜਿਵੇਂ ਤੇਜ਼ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਸੰਵਾਰਦੇ ਹਨ, ਤੈਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕੁਸ਼ ਉੱਤੇ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਸ਼ਨਸ ਵਾਂਗ ਗਿਆਨ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕਰਦਿਆਂ, ਦੇਵਤਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮੂਲ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਮਹਾਨ-ਵ੍ਰਤ, ਪਵਿੱਤਰ-ਪਟਟਾ, ਜਲਦਾ ਹੋਇਆ, ਸੂਰ ਵਾਂਗ, ਆਪਣੇ ਕਦਮਾਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦਾ ਹੋਇਆ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਤਿੰਨ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਅੱਗ ਅੱਗੇ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਸਤ ਦਾ ਪ੍ਰੇਰਣਾ, ਪੁਰੋਹਿਤ ਦੀ ਸੋਚ। ਗਾਵਾਂ, ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦੀਆਂ, ਉਸ ਵੱਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਉਤਸੁਕ ਵਿਚਾਰ ਸੋਮ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਤੇਜ਼ ਧਾਰਾਂ, ਸੋਨੀਆਂ, ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਰਹੀਆਂ, ਦੇਵਤਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਪੀੜਿਆ ਰਸ ਛਾਣਣੀ ਦਾ ਚੱਕਰ ਲਾਉਂਦਾ, ਗੂੰਜਦਾ, ਮਾਪੇ ਹੋਏ ਘਰ ਵਾਂਗ, ਹੋਤ੍ਰਿ, ਪਸ਼ੂਆਂ ਵਾਲਾ। ਸੋਮ ਸ਼ੁੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਵਿਚਾਰਾਂ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ, ਅਕਾਸ਼ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ, ਅਗਨੀ ਦਾ, ਸੂਰਜ ਦਾ, ਇੰਦਰ ਦਾ ਤੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦਾ ਵੀ ਰਚਨਹਾਰ ਹੈ। ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨੇ ਮਹਾਨ, ਤ੍ਰੈਗੁਣੀ, ਨੌਜਵਾਨ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਗਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ; ਲੱਕੜਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ, ਦਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰੁਣ ਵਾਂਗ, ਖਜ਼ਾਨਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਦੌਲਤ ਬਖ਼ਸ਼ਦਾ ਹੈ। ਉਹ, ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ, ਪਹਿਲਾ ਨਿਯਮ ਸਥਾਪਤ ਕਰਦਾ, ਸੰਤਾਨ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ, ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਰਖਿਆਕਾਰ ਹੈ। ਮਹਾਨ ਸੋਮ, ਛਾਣਣੀ ਉੱਤੇ, ਅਡੋਲ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਪੱਥਰ ਗੂੰਜਦਾ ਹੈ। ਪੀਤਵਰਨ ਸੋਮ, ਛੁਟ ਕੇ, ਜਲਾਂ ਦੇ ਜਠਰ ਵਿੱਚ ਵਸਦਾ, ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੀੜਿਆ ਹੋਇਆ, ਸਾਫ ਰਸਤਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਬਲ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤੇਰਾ ਮਿੱਠਾ ਸੋਮ, ਹੇ ਇੰਦਰ, ਵਜਰਵਾਨ, ਛਾਣਣੀ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਵਗਦਾ ਹੈ; ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਤੇ ਸੌਂ ਵਾਰੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਦਾਨੀ, ਸਦਾ ਟਿਕਿਆ, ਪਵਿੱਤਰ ਕੁਸ਼ ਉੱਤੇ ਆਸਨ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਸੋਮ, ਮਿੱਠਾ, ਰਿਤ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਲਾਂ ਵਿੱਚ ਲਪੇਟਿਆ, ਅਡੋਲ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਵਗ; ਘਿਉ ਵਾਲੇ ਪਾਤ੍ਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ, ਸਭ ਤੋਂ ਉਤਸ਼ਾਹਤ, ਇੰਦਰ ਲਈ ਪੀਣ ਵਾਲਾ। ਅਗਵਾ, ਨਾਇਕ, ਰਥਾਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ, ਗਾਵਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦਾ, ਉਸਦੀ ਫੌਜ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਵਸਤ੍ਰ ਦਿੰਦਾ, ਸੋਮ, ਇੰਦਰ ਦੁਆਰਾ ਸੱਦੇ ਹੋਏ। ਤੇਰੀਆਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਧਾਰਾਂ, ਨਵੀਆਂ, ਵਗਦੀਆਂ ਹਨ, ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਕੇ ਤੂੰ ਪਾਰ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ; ਹੇ ਪਵਮਾਨਾ, ਤੂੰ ਗਾਵਾਂ ਦੇ ਆਵਾਸ ਵੱਲ ਵਗਦਾ, ਆਪਣੇ ਭਜਨਾਂ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈਂ। ਆਓ, ਗਾਇਨ ਕਰੀਏ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰੀਏ; ਸੋਮ ਨੂੰ ਪੀੜੀਏ ਵੱਡੇ ਧਨ ਲਈ। ਮਿੱਠਾ ਵਗੇ, ਵੈਰੀ ਤੋਂ ਵਧ; ਇੰਦੁ ਦੇਵਤਾ ਪਾਤ੍ਰੀ ਵਿੱਚ ਆਸਨ ਲੈ ਲਵੇ। ਸਵਰਗ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਇਨਾਮ ਖੋਜਦੇ ਰਥ ਵਾਂਗ, ਉਹ ਚਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ; ਇੰਦਰ ਕੋਲ ਜਾਂਦਾ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਸਾਰੇ ਖਜ਼ਾਨੇ ਉਸ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਰੀਗਰ, ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਜਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬੋਲੀ ਨਾਲ, ਚਮਕਦੇ ਨੱਕ ਉੱਤੇ ਨਿਯਮ ਬਣਾਉਂਦਾ, ਤਾਂ ਉਤਸੁਕ ਲੋਕ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰੇ ਮਾਲਕ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਗਾਵਾਂ ਪਾਤ੍ਰੀ ਵਿੱਚ ਇੰਦੁ ਵੱਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਕੱਠੀਆਂ ਦਸ ਭੈਣਾਂ, ਗਿਆਨਵਾਨ, ਪਵਿੱਤਰ ਧਾਰਾਂ, ਉਸਨੂੰ ਧੋਦੀਆਂ ਹਨ; ਪੀਤਵਰਨ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਘੁੰਮਦਾ, ਸੂਰਜ ਦਾ ਘੋੜਾ, ਇਨਾਮ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਘੋੜੇ ਵਾਂਗ ਪਾਤ੍ਰੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਤੂ ਫੌਜ ਵਾਂਗ, ਚਮਕਦੇ ਵਿਚਾਰ, ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਂਗ, ਜਲਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਗਿਆਨੀ ਕਵੀ ਵਾਂਗ ਰਸਤੇ ਵੱਲ ਵਗਦਾ ਹੈ। ਤਾਕਤਵਾਨ ਇੰਦੁ ਵਗਦਾ ਹੈ, ਗਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਇੰਦਰ ਲਈ ਸੋਮ, ਉਤਸ਼ਾਹ ਲਈ ਤਾਕਤ ਲੱਭਦਾ; ਉਹ ਦੈਤ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ, ਦੁਸ਼ਟ ਨੂੰ ਹਟਾਉਂਦਾ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਥਾਂ ਦਿੰਦਾ, ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ।