ਸਾਮਵੇਦਃ

ਜਿਵੇਂ ਤਾਕਤਵਰ ਤੇ ਉਤਸੁਕ ਗਾਂ ਆਪਣੀ ਗਤੀ ਨਾਲ ਦੌੜਦੀਆਂ ਹਨ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇਜ਼ ਧਾਰਾਵਾਂ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਵਗਦੀਆਂ ਹਨ, ਕਾਲੀ ਚਮੜੀ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਸੋਮਾ, ਜੋ ਗਿਆਨਵਾਨ ਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹਕ ਹੈ, ਤੂੰ ਵਗਦਾ ਹੈਂ, ਵੈਰ-ਵਿਰੋਧ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੂੰ ਰੋਕ ਦਿੰਦਾ ਹੈਂ। ਉਸ ਧਾਰ ਨਾਲ ਵਗ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੂੰ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਚਮਕਾਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਜਲਾਂ ਨੂੰ ਚਲਾਇਆ। ਵਗ, ਹੇ ਸੋਮਾ, ਤੂੰ ਓਹ ਹੈਂ ਜਿਸ ਨੇ ਇੰਦ੍ਰ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਕੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਤੇ ਮਹਾਨ ਜਲਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਧਾਰ ਨਾਲ, ਹੇ ਸੋਮਾ, ਤੂੰ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਖੁਸ਼ੀ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈਂ, ਨੌ ਵਾਰੀ ਰਸ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈਂ। ਹੇ ਸੋਮਾ, ਆਪਣੇ ਰਸ ਨਾਲ, ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਧਨਦਾਇਕ ਭਰਦਵਾਜ ਦੇ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਵਗ, ਛਣਣ ਵਾਲੀ ਜਾਲੀ ਰਾਹੀਂ। ਮਹਾਨ, ਗੂੰਜਦਾਰ, ਪੀਲਾ ਸੋਮਾ, ਵੱਡੀ ਅਚੰਭੇ ਵਾਲੀ ਗੂੰਜ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਮਿਤ੍ਰ ਵਾਂਗ, ਸੂਰਜ ਨਾਲ ਰੌਸ਼ਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤੈਨੂੰ, ਜੋ ਖੁਸ਼ੀ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਅੱਗ, ਗਿਆਨ, ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਚੁਣਦੇ ਹਾਂ—ਤੂੰ ਉਹ ਰਖਵਾਲਾ ਹੈਂ ਜਿਸ ਦੀ ਬਹੁਤ ਲੋਕ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਅਧਵਰਯੁ, ਪੀਸੇ ਹੋਏ ਸੋਮਾ ਨੂੰ ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਛਾਣ ਕੇ, ਇੰਦ੍ਰ ਲਈ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰ। ਪੀਸਿਆ ਹੋਇਆ ਸੋਮਾ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਵਗਦਾ ਹੈ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਛੱਲਾਂ ਮਾਰਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਸੋਮਾ, ਸਾਡੇ ਲਈ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਗੁਣਾ ਧਨ ਤੇ ਵੀਰਤਾ ਵਾਲੀ ਧਾਰ ਵਗਾ, ਆਪਣੀ ਧਾਰ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਲਈ ਯਸ਼ ਸਥਾਪਤ ਕਰ। ਪੁਰਾਣੇ ਰਸਤੇ ਮੁੜ ਤੈਅ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਉਪਜਿਆ। ਹੇ ਸੋਮਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਚਮਕਦਾਰ, ਪਾਤਰਾਂ ਵਿਚ ਗੂੰਜਦਾ ਹੋਇਆ ਵਗ, ਦੋ ਆਸਨਾਂ, ਦੋ ਗਰਭਾਂ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਜਾ। ਤੂੰ ਮਹਾਨ ਹੈਂ, ਸੋਮਾ, ਚਮਕਦਾਰ; ਤੂੰ ਮਹਾਨ ਹੈਂ, ਨਿਸ਼ਚਲ ਵਰਤ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤਾ; ਤੂੰ ਮਹਾਨ ਨਿਆਂ ਨੂੰ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਹੇ ਸੋਮਾ, ਆਪਣੇ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਾਲੇ ਕਿਰਣਾਂ ਨਾਲ, ਚੰਗਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਕੇ, ਤਾਕਤ ਲਈ ਵਗ; ਇੰਦੁ, ਗਾਂਵਾਂ ਕੋਲ ਆ। ਖੁਸ਼ੀ ਵਾਲੀ ਧਾਰ ਨਾਲ, ਹੇ ਸੋਮਾ, ਵਗ, ਵਧੀਆ ਬਲਦ ਵਾਂਗ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਯੋਗ ਹੈ, ਅਟੱਲ, ਆਵਰਨਾਂ ਵਾਲਾ, ਸਦਾ ਨੌਜਵਾਨ। ਇਸ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਨਾਲ, ਹੇ ਸੋਮਾ, ਪੀਸਣ ਵਾਲੇ ਪੱਥਰ ਨੇ ਤੈਨੂੰ, ਹੇ ਬਲਦ, ਵੀਰ ਲਈ ਯੋਗ ਬਣਾਇਆ। ਇਹ ਪਵਮਾਨਾ, ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ, ਗਿਆਨਵਾਨ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਵਗਦਾ ਹੋਇਆ, ਵੱਡੇ, ਆਦਿ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਲੱਭਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਇੰਦੁ, ਸਾਡੇ ਲਈ ਮਹਾਨਤਾ ਲਈ ਵਗ; ਤੂੰ ਲਹਿਰ ਨੂੰ ਝਲਦਾ ਹੈਂ, ਕਦੇ ਅਸਫਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈਂ। ਸੋਮਾ ਵਗਦਾ ਹੈ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਦਾ ਹੈ, ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਸਥਾਨ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਰਸ ਨਾਲ, ਹੇ ਸੋਮਾ, ਤੂੰ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲਿਪਟਿਆ ਹੋਇਆ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਕੇ ਵਗਦਾ ਹੈਂ; ਸੱਚ ਦੇ ਆਸਨ, ਖਜ਼ਾਨਾ ਵਾਲੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਜਾ, ਹੇ ਸੁਵਰਨੀ, ਦਿਵਿਆ। ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਪੀਸਿਆ ਹੋਇਆ ਸੋਮਾ ਪਾ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਆਹੁਤੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਮਹਾਨ, ਜੋ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਸੋਮਾ ਨੂੰ ਪੀਸਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਗੂੰਜਦਾਰ ਸੋਮਾ, ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ, ਤੂੰ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾ ਨੁਕਸਾਨ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ; ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਵਾਂਗ, ਤੂੰ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਸਨ ਤੇ ਬੈਠਦਾ ਹੈਂ। ਸੋਮਾ, ਦਿਵਿਆ ਕਿਰਪਾ ਲਈ, ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਲੀ ਦਰਿਆ ਵਾਂਗ, ਡੰਡਾ ਵਾਲੇ ਰਸ ਨਾਲ, ਉਤਸ਼ਾਹਕ, ਸਦਾ ਜਾਗਦਾ ਹੋਇਆ, ਮਧੁਰਤਾ ਵਾਲੇ ਪਾਤਰ ਵੱਲ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਪੀਸਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ, ਤੇਜ਼ਾਂ ਨਾਲ, ਸੋਮਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ; ਸੋਨੇ ਦੀ ਸਜਾਵਟ ਵਾਲੇ ਘੋੜੇ ਵਾਂਗ, ਖੁਸ਼ੀ ਵਾਲੀ ਧਾਰ ਨਾਲ ਚਲਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਸੋਮਾ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਦੋਸਤੀ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਲੱਭੀ ਹੈ, ਹੇ ਇੰਦੁ; ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ, ਹੇ ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਵਾਲੇ, ਮੈਨੂੰ ਘੇਰਦੇ ਹਨ—ਮੈਨੂੰ ਵੈਰੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚਾ, ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆ। ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀਆਂ ਹਥੀਂ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਕੇ, ਹੇ ਸੋਮਾ, ਤੂੰ ਬੋਲੀ ਨੂੰ ਜਾਗਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ, ਲੋੜੀਦੇ ਧਨ ਨਾਲ ਵਗਦਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਪਵਮਾਨਾ। ਪੀਸੇ ਹੋਏ ਤੇਜ਼ ਸੋਮਾ ਉਤਸ਼ਾਹਕ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਵਗਦੇ ਹਨ; ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪਾਸੇ, ਗਿਆਨਵਾਨ, ਉਤਸੁਕ, ਉਤਸ਼ਾਹਕ ਸੋਮਾ ਵਗਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਸੋਮਾ, ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਕੇ, ਸਦਾ ਜਾਗਦੇ ਹੋਏ, ਤੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈਂ, ਆਵਰਨਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ; ਤੂੰ ਰਿਸ਼ੀ ਬਣ ਗਿਆ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅੰਗਿਰਸਾ ਵਾਂਗ; ਮਿੱਠਾਸ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਲਈ ਯਜਨਾ ਤਿਆਰ ਕਰ। ਇੰਦ੍ਰ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਕਤਾ ਵਗਦੀ ਹੈ, ਸੋਮਾ ਮਰੁਤਾਂ ਲਈ ਪੀਸਿਆ ਗਿਆ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਧਾਰਾਂ ਨਾਲ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ; ਤੇਜ਼ ਉਹਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਤਾਕਤ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਹਰੇਕ ਚਾਹਤ ਲਈ ਵਗ; ਤੂੰ, ਹੇ ਸੋਮਾ, ਸਮੁੰਦਰ ਹੈਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਪਹਿਲਾ ਆਧਾਰ, ਉਤਸ਼ਾਹਕ। ਪਵਮਾਨਾ ਸੋਮਾਂ ਆਪਣੀ ਧਾਰ ਨਾਲ ਛਾਣਣ ਵਾਲੀ ਜਾਲੀ ਵਿੱਚੋਂ ਵਗ ਗਏ ਹਨ; ਉਤਸ਼ਾਹਕ, ਮਰੁਤਾਂ ਨਾਲ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਗਿਆਨ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਰਸਤੇ ਨਾਲ। ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲ, ਪਾਤਰ ਦਾ ਚੱਕਰ ਲਾ, ਆਸਨ ਤੇ ਬੈਠ; ਮਨੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਕੇ, ਇਨਾਮ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆ। ਜਿਵੇਂ ਤੇਜ਼ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਸਵਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੈਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਘਾਸ ਤੇ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਸ਼ਨਸ ਵਾਂਗ ਗਿਆਨ ਦਾ ਉਚਾਰਨ ਕਰਦਾ, ਦੇਵਤਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਦੱਸਦਾ ਹੈ; ਵੱਡੀ ਵਰਤ ਵਾਲਾ, ਸ਼ੁੱਧ, ਤਪਦਾ ਹੋਇਆ, ਸੂਰ ਵਾਂਗ, ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਤਿੰਨ ਧੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਅੱਗ ਅੱਗੇ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਸੱਚ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ, ਪੁਰੋਹਿਤ ਦੀ ਸੋਚ। ਗਾਂ, ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਲੱਭਦੀਆਂ, ਉਸ ਕੋਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਉਤਸੁਕ ਵਿਚਾਰ ਸੋਮਾ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਤੇਜ਼ ਧਾਰਾਂ, ਸੁਵਰਨੀ, ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਦੇਵਤਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਪੀਸਿਆ ਰਸ ਛਾਣਣ ਵਾਲੀ ਜਾਲੀ ‘ਚ ਘੁੰਮਦਾ, ਗੂੰਜਦਾ, ਨਾਪੇ ਹੋਏ ਘਰ ਵਾਂਗ, ਹੋਤਰ ਨਾਲ ਪਸ਼ੂਆਂ ਸਮੇਤ। ਸੋਮਾ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਗਿਆ, ਸੋਚ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ, ਅਕਾਸ਼ ਦਾ, ਧਰਤੀ ਦਾ, ਅੱਗ ਦਾ, ਸੂਰਜ ਦਾ, ਇੰਦ੍ਰ ਦਾ ਤੇ ਵਿਸ਼্ণੂ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ। ਧੁਨੀਆਂ ਨੇ ਤਿੰਨ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ, ਨੌਜਵਾਨ, ਤੇਜ਼ ਵਗਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਸੱਦਿਆ; ਲੱਕੜਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਪਟਿਆ, ਦਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰੁਣ ਵਾਂਗ, ਧਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਦਾਤਾ ਦੌਲਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ, ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ, ਪਹਿਲਾ ਨਿਆਂ ਸਥਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸੰਤਾਨ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਮਹਾਨ ਸੋਮਾ, ਛਾਣਣ ਵਾਲੀ ਜਾਲੀ ਤੇ, ਅਟੱਲ ਚੋਟੀ ‘ਤੇ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਪੱਥਰ ਗੂੰਜਦਾ ਹੈ। ਪੀਲਾ ਸੋਮਾ, ਛੁਟਿਆ ਹੋਇਆ, ਪਾਣੀਆਂ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਸ਼ੁੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਜਦ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੀਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾੜੀ ਨਾਲ ਰਸਤਾ ਸਾਫ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਸੋਚ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੋਮਾ ਦੀ ਮਹਾਨ ਯਾਤਰਾ, ਉਸ ਦੀ ਧਾਰ, ਚਮਕ, ਤੇ ਰਚਨਾਤਮਕ ਤਾਕਤ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਮਨੁੱਖਾਂ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਲਈ ਅਮਰ ਕਥਾ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।