ਸਾਮਵੇਦਃ

ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਬੂੰਦ, ਜਦੋਂ ਛਾਣਣ ਵਾਲੀ ਜਾਲੀ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਚੇਤਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਕਵੀਆਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ, ਅਤੇ ਸੋਚ ਨੂੰ ਇਕ ਰਥਵਾਨ ਵਾਂਗ ਦੌੜਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸੋਮਰਸ ਤੇਜ਼, ਗਊਆਂ ਅਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ, ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਬਲਵਾਨ ਹੈ, ਜੋ ਵਿਰਤਾਵਾਂ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹੋ ਕੇ ਵਗਦਾ ਹੈ। "ਹੇ ਦੇਵਤਾ ਸੋਮ, ਤੂੰ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਲਈ ਵਗ, ਤੇਰੀ ਮਸਤਤਾ ਇੰਦਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇ, ਸਹੀ ਰਸਤੇ ਵਾਹੂ ਤੱਕ ਚੜ੍ਹ ਜਾ।" ਜਦੋਂ ਸੋਮ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਵੀ ਉਤਪੰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਇੱਕ ਅਦਭੁਤ ਗੜਗੜਾਹਟ ਵਾਂਗ, ਮਹਾਨ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵ-ਚਾਨਣੀ ਰੋਸ਼ਨੀ। ਇਹ ਗੂੰਜਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ, ਮਸਤਤਾ ਲਈ, ਆਪਣੇ ਚਮਕ ਨਾਲ, ਮਿੱਠੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ, ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਂਗ ਵਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਗਿਆਨੀ ਨੇ ਦਰਿਆ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ, ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਤੇ ਟਿਕ ਕੇ, ਕਵੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਵੱਡੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਸੋਮ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਫੜ ਕੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਸੋਮ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਸਵੇਰ ਨੂੰ ਜੰਮਿਆ, ਗਊਆਂ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਇਆ, ਛਾਣਿਆ ਗਿਆ ਤੇ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ, ਛੇਵੇਂ ਨਿਚੋੜ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਹਿੱਸਾ। ਸੋਮ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦਿਆਂ, ਸਾਰੀਆਂ ਵੈਰਵਿਰੋਧਤਾਂ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਵਧ ਗਿਆ; ਲੋਕ ਉਸ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਵੀ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਨਿਚੋੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੋਮ ਪਾਤਰ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਾਰੀਆਂ ਮਹਿਮਾਵਾਂ ਨਾਲ ਵਗਦਾ, ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੋਮ, ਰਥਵਾਨ ਵਾਂਗ, ਛਾਣਣ ਵਾਲੇ ਪੱਥਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਘੋੜੇ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਤਾਕਤਵਰ ਗਊਆਂ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਦੌੜਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਵੇਂ ਤੇਜ਼ ਧਾਰਾਂ ਵਗਦੀਆਂ ਹਨ, ਕਾਲੀ ਚਮੜੀ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਸੋਮ, ਤੂੰ ਗਿਆਨਵਾਨ ਤੇ ਮਸਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਭਜਦੇ ਨਹੀਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ। ਉਸ ਧਾਰ ਨਾਲ ਵਗ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੂੰ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਚਮਕਾਇਆ, ਮਨੁੱਖੀ ਜਲ-ਧਾਰਾਂ ਨੂੰ ਚਲਾਇਆ। ਵਗ, ਹੇ ਸੋਮ, ਜੋ ਇੰਦਰ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਕੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਜਲਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡਿਆ। ਆਪਣੀ ਮਧੁਰ ਧਾਰ ਨਾਲ, ਤੂੰ ਵਗ, ਜੋ ਨੌ ਵਾਰੀ ਨਿਚੋੜ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮਸਤਤਾ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਸੋਮ, ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਰਸ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਧਨ-ਦਾਤਾ ਭਰਦਵਾਜ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਵਗ, ਗੂੰਜਦਾ ਹੋਇਆ, ਛਾਣਣ ਵਾਲੀ ਜਾਲੀ ਰਾਹੀਂ। ਮਹਾਨ, ਗੂੰਜਦਾ, ਪੀਲਾ ਸੋਮ, ਮਿਤ੍ਰ ਵਾਂਗ ਵੱਡਾ ਤੇ ਅਚੰਭਿਤ, ਸੂਰਜ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਤੈਨੂੰ, ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਅਸੀਂ ਅੱਗ, ਗਿਆਨ, ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਚੁਣਦੇ ਹਾਂ, ਹੇ ਕਈਆਂ ਵਲੋਂ ਚਾਹਿਆ ਰੱਖਿਆਕਾਰ। ਹੇ ਅਧਵਰਯੁ, ਨਿਚੋੜੇ ਹੋਏ ਸੋਮ ਨੂੰ ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਛਾਣਣ ਰਾਹੀਂ ਲੈ ਚਲ, ਇੰਦਰ ਲਈ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ। ਨਿਚੋੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੋਮ ਮਸਤਤਾ ਨਾਲ ਵਗਦਾ ਹੈ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉਤਸ਼ਾਹਤ; ਇਹ ਧਾਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਗਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਸੋਮ, ਸਾਡੇ ਲਈ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਾਰੀ ਧਨ, ਵਿਰਤਾ ਵਾਲੀ ਤਾਕਤ ਵਗਾ; ਆਪਣੀ ਧਾਰ ਨਾਲ ਸਾਡੀ ਮਹਿਮਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ। ਪੁਰਾਣੇ ਰਸਤੇ ਮੁੜ ਤੈਅ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ; ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਹੇ ਸੋਮ, ਸਭ ਤੋਂ ਚਮਕਦਾਰ, ਪਾਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜਦਾ ਹੋਇਆ ਵਗ; ਦੋ ਥਾਵਾਂ, ਦੋ ਗਰਭਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਜਾ। ਤੂੰ ਮਹਾਨ ਹੈਂ, ਸੋਮ, ਚਮਕਦਾਰ; ਤੂੰ ਮਹਾਨ ਹੈਂ, ਨਿਸ਼ਚਲ ਵਰਤ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤਾ; ਤੂੰ ਵੱਡੇ ਨਿਆਮਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਿਆ ਹੈ। ਹੇ ਸੋਮ, ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਧਾਰ ਨਾਲ ਤਾਕਤ ਲਈ ਵਗ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਲੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ; ਹੇ ਇੰਦੁ, ਆਪਣੀਆਂ ਚਮਕਦਾਰ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਆ, ਗਊਆਂ ਵਲ ਆ। ਮਧੁਰ ਧਾਰ ਨਾਲ, ਸੋਮ, ਵਗ, ਬਲਦ ਵਾਂਗ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਯੋਗ ਹੈ; ਅਜੈ, ਚਾਦਰਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਨੌਜਵਾਨ। ਇਸ ਚੰਗੇ ਕਰਮ ਨਾਲ, ਹੇ ਸੋਮ, ਨਿਚੋੜਣ ਵਾਲੇ ਪੱਥਰ ਨੇ ਤੈਨੂੰ, ਹੇ ਬਲਦ, ਵਿਰਤਾ ਲਈ ਯੋਗ ਬਣਾਇਆ। ਇਹ ਪਵਮਾਨਾ, ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ ਗਿਆਨੀ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਵਗਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਮਹਾਨ, ਆਦਿ ਥਾਂ ਲੱਭਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਇੰਦੁ, ਸਾਡੇ ਲਈ ਮਹਾਨਤਾ ਲਈ ਵਗ; ਤੂੰ ਲਹਿਰ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈਂ, ਕਦੇ ਫੈਲਦਾ ਨਹੀਂ, ਤੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਤੇਜ਼। ਸੋਮ ਵਗਦਾ ਹੈ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ, ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਹਟਾਉਂਦਾ, ਇੰਦਰ ਦੀ ਚੁਣੀ ਹੋਈ ਥਾਂ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦਿਆਂ, ਹੇ ਸੋਮ, ਆਪਣੀ ਧਾਰ ਨਾਲ ਵਗ, ਜਲਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ; ਸੱਚ ਦੀ ਥਾਂ 'ਚ ਬੈਠ, ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਸੁਵਰਨੀਏ। ਚੋਟੀ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਵਾਲੇ ਨਿਚੋੜੇ ਸੋਮ ਨੂੰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਵਗਾ, ਜੋ ਜਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਨਿਚੋੜਿਆ ਗਿਆ। ਹੇ ਗੂੰਜਦੇ ਸੋਮ, ਤੂੰ ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ, ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾ ਨੁਕਸਾਨ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ; ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਵਾਂਗ, ਚਮਕਦਾਰ, ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈਂ। ਸੋਮ, ਦੈਵੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਲਈ, ਦਰਿਆ ਵਾਂਗ ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ, ਡੰਡੇ ਦੇ ਰਸ ਨਾਲ, ਮਸਤਤਾ ਲਿਆਉਂਦਾ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਜਾਗਰੂਕ, ਸ਼ਹਦ ਵਗਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪਾਤਰ ਵੱਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਗੂੰਜਦਾ ਸੋਮ, ਨਿਚੋੜਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ, ਤੇਜ਼ਾਂ ਨਾਲ, ਆਉਂਦਾ ਹੈ; ਸੋਨੇ ਦੀ ਲਗਾਮਾਂ ਵਾਲੇ ਘੋੜੇ ਵਾਂਗ, ਮਧੁਰ ਧਾਰ ਨਾਲ ਵਗਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਸੋਮ, ਮੈਂ ਰੋਜ਼ ਤੇਰੀ ਦੋਸਤੀ ਲੱਭੀ ਹੈ, ਹੇ ਇੰਦੁ; ਕਈ, ਹੇ ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਵਾਲੇ, ਮੇਰੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਹਨ—ਮੈਨੂੰ ਘੇਰਨ ਵਾਲੇ ਵੈਰੀ ਤੋਂ ਬਚਾ, ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆ। ਚੰਗੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਤੂੰ, ਹੇ ਸੋਮ, ਬੋਲੀ ਨੂੰ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰਦਾ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਬਹੁਤ-ਚਾਹੀਦਾ, ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗਾ ਧਨ ਵਗਾਉਂਦਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਪਵਮਾਨਾ। ਨਿਚੋੜੇ ਹੋਏ ਸੋਮ, ਤੇਜ਼, ਮਸਤਤਾ ਲਈ ਵਗਦੇ ਹਨ; ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪਟਲ ਤੇ, ਗਿਆਨੀ, ਉਤਸ਼ਾਹੀ, ਮਸਤ ਸੋਮ ਨੂੰ ਵਗਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਹੇ ਸੋਮ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਜਾਗਦੇ, ਤੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈਂ, ਚਾਦਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ; ਤੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅੰਗਿਰਸਾ ਵਰਗਾ ਗਿਆਨੀ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈਂ; ਮਿੱਠਾਸ ਨਾਲ, ਸਾਡੇ ਲਈ ਯਜਨਾ ਤਿਆਰ ਕਰ। ਇੰਦਰ ਲਈ, ਉਤਸ਼ਾਹ ਦੀ ਧਾਰ ਵਗਦੀ ਹੈ, ਮਾਰੁਤਾਂ ਲਈ ਨਿਚੋੜਿਆ ਗਿਆ ਸੋਮ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਧਾਰਾਂ ਨਾਲ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧਕੇ; ਤੇਜ਼ ਜਣੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।