ਸਾਮਵੇਦਃ

ਸਵੇਰ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਭੈਣ, ਉੱਦਿਆਂ ਹੋਈ, ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ ਜਨਮੀ, ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਜਗਤ ਕਿਨਾਂ ਲਈ ਹੈ? ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਇੰਦ੍ਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਬਣਿਆ ਹੈ। ਇੰਦ੍ਰਾ ਲਈ ਦਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਵਾਂਗ, ਉਪਹਾਰ ਉਸ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ। ਅਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਇਨਾਮ ਪਾਈਏ, ਖੁਸ਼ ਰਹੀਏ, ਸੌ ਬਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਚੰਗੇ ਵੀਰਾਂ ਵਾਲੇ ਹੋਈਏ। ਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਪੋਸ਼ਣ ਵਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਇੰਦ੍ਰਾ, ਸਾਡੇ ਲਈ ਪੂਰਨ ਖੁਰਾਕ ਬਣਾਓ। ਇੰਦ੍ਰਾ ਸਾਰੇ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਤ੍ਰਿਕਦ੍ਰੁਕ ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਸੋਮਾ ਵਿੱਚ ਜੌ ਮਿਲਾਈ ਗਈ, ਤਦ ਇੰਦ੍ਰਾ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸੋਮਾ ਪੀਤਾ। ਉਹ ਵੱਡੇ ਕਰਤਵ ਦੇ ਲਈ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸੀ। ਦੇਵਤਾ ਨੇ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਸਾਥ ਦਿੱਤਾ, ਸੱਚੀ ਬੂੰਦ ਨੇ ਸੱਚੇ ਇੰਦ੍ਰਾ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਹਜ਼ਾਰ ਮਾਪ ਵਾਲਾ, ਬੁੱਧੀਮਾਨਾਂ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਸੋਚ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼, ਰਿਤ ਦਾ ਧਾਰਕ, ਚਮਕਣ ਵਾਲਾ, ਸਵੇਰਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਉਹ ਜੋ ਧੋਖੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਅੰਤਰਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਾਲੀਆਂ, ਆਪਣੇ ਸਥਾਨ ‘ਚ, ਦ੍ਰਿੜ਼ ਨਿਸ਼ਚਯ ਨਾਲ, ਗਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇੰਦ੍ਰਾ, ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਦੂਰੋਂ ਆਉ, ਸਭਾ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਵਜੋਂ ਆਉ; ਰਾਜਾ, ਅਸਲ ਸੁਆਮੀ ਵਜੋਂ, ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਬੁਲਾਉਂਦੇ ਹਾਂ, ਇਨਾਮ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਪੁੱਤਰ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਇਨਾਮ ਲਈ ਬੁਲਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਉਸ ਦਾਨੀ, ਮਹਾਨ, ਅਟੱਲ, ਮਹਾਨ ਯਸ਼ਸਵੀ ਇੰਦ੍ਰਾ ਨੂੰ ਸੱਦੇ ਹਾਂ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਜੋੜ ਕੇ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਜੋ ਵੱਜਰਧਾਰੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਤਾਕਤਵਰ, ਗੀਤਾਂ ਅਤੇ ਯਜਨਾ ਨਾਲ ਯੋਗਯ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਡੇ ਲਈ ਸਭ ਚੰਗੇ ਰਸਤੇ ਬਣਾਵੇ। ਸੁਣਨ ਹੋਵੇ, ਅਸੀਂ ਅੱਗ ਨੂੰ ਸੋਚ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਰੱਖੀਏ; ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਉਹ ਦਿਵਿਆ ਸ਼ਕਤੀ ਚੁਣੀਏ। ਅਸੀਂ ਇੰਦ੍ਰਾ ਅਤੇ ਵਾਯੂ ਨੂੰ ਚੁਣਦੇ ਹਾਂ। ਜਦ ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਯਤਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਚਮਕਦਾਰ ਦੇ ਨਵੇਂ ਨਾਭੀ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਤਦ ਸਾਡੀਆਂ ਸੋਚਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਾਡੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਮਹਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਪਰਵਤ ਉਤਪੰਨ ਮਾਰੁਤਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ, ਯਜਨਾ, ਦਾਨ, ਤਾਕਤ, ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਅਤੇ ਵ੍ਰਤ-ਧਾਰੀਆਂ ਵੱਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾਰ, ਸ਼ੁੱਧ ਹੋਇਆ, ਆਪਣੇ ਰਥ ਨਾਲ ਸਾਰੀਆਂ ਵੈਰ-ਵਿਰੋਧਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ। ਉਸ ਦੀ ਪਿੱਠ ਉੱਤੇ ਧਾਰਾਵਾਂ ਚਮਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਲਾਲ-ਸੋਨੇ ਦੀ, ਉਹ ਸੱਤ ਗੀਤਾਂ ਅਤੇ ਸੱਤ ਮੁਖਾਂ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁਜ਼ਰਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਉਸ ਮਹਾਨ, ਬੁੱਧੀਮਾਨ, ਸੱਚੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਵਾਲੇ, ਪ੍ਰੀਤਮ ਸੋਚ ਵਾਲੇ, ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ-ਧਾਰੀ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਾਲੇ, ਚੰਗੇ ਕਰਮ ਵਾਲੇ, ਆਤਮ-ਚਮਕਦਾਰ ਸਾਵਿਤਰ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਸਿਫਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਅਕਾਸ਼ ਮਾਪ ਲਿਆ। ਮੈਂ ਅੱਗ ਨੂੰ ਪੂਜਾਰੀ, ਦਾਨੀ, ਬਲ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਸਭ ਜਨਮਾਂ ਦਾ ਗਿਆਤਾ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ; ਜੋ ਸਿੱਧੇ ਰਸਮਾਂ ਨਾਲ, ਦੈਵੀ ਦਇਆ ਵਾਲਾ, ਘੀ ਫੈਲਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਚਮਕਦਾਰ ਅੱਗ ਵਾਲਾ, ਸਾਫ਼ ਘੀ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਇੰਦ੍ਰਾ, ਤੇਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਰਤਵ, ਜੋ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਬਲ ਨਾਲ ਕੀਤਾ, ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਯੋਗਯ ਵਰਨਨਯੋਗ ਹੈ। ਤੂੰ ਜਲਾਂ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਿਆ, ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿੱਤਾ; ਪੋਸ਼ਣ ਬਣਾਇਆ, ਖੁਰਾਕ ਬਣਾਈ। ਇੰਦ੍ਰਾ ਨੂੰ ਤਿਉਹਾਰ ਤੇ, ਪਵਮਾਨਾ ਸੋਮਾ, ਤੂੰ ਪੀੜਨ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ, ਅਕਾਸ਼ ਤੇ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਸਥਾਨ ਬਣਾਇਆ; ਵੱਡੀ ਰੱਖਿਆ, ਮਹਾਨ ਯਸ਼। ਸਭ ਤੋਂ ਮਿੱਠੀ, ਆਨੰਦਦਾਇਕ ਧਾਰਾ ਨਾਲ, ਸੋਮਾ, ਇੰਦ੍ਰਾ ਲਈ ਪੀਣ ਵਾਸਤੇ ਵਹਿ। ਤੂੰ, ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਮਾਰੁਤਾਂ ਲਈ ਆਪਣੀ ਧਾਰਾ ਨਾਲ ਵਹਿ; ਸਾਰੀਆਂ ਤਾਕਤਾਂ ਲੈ ਕੇ, ਉਰਜਾ ਨਾਲ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਹੋ। ਆਪਣੀ ਉੱਤਮ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ, ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਨੀ ਵਾਂਗ, ਵਹਿ, ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਸ਼ੂਰਵੀਰ, ਸ਼ਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ। ਤਿੰਨ ਧੁਨੀਆਂ ਉਠਦੀਆਂ ਹਨ, ਗਾਂਆਂ ਰੰਭਦੀਆਂ ਹਨ, ਦੁੱਧ ਵਾਲੀਆਂ ਗਾਂਆਂ ਬੋਲਦੀਆਂ ਹਨ; ਸੁਨਹਿਰੀ ਸੋਮਾ ਗੂੰਜਦਾ ਹੋਇਆ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਸੋਮਾ, ਇੰਦ੍ਰਾ ਅਤੇ ਮਾਰੁਤਾਂ ਲਈ, ਸਭ ਤੋਂ ਮਿੱਠਾ, ਗੀਤ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਵਹਿ। ਇਹ ਚਮਕਦਾਰ ਬੂੰਦ, ਉਤਸ਼ਾਹ ਲਈ, ਨਿਪੁੰਨਤਾ ਨਾਲ, ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਗਈ, ਜਿਵੇਂ ਚੀਲ ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ ਆਪਣੇ ਘੋਂਸਲੇ ਵਿੱਚ। ਕੁਸਲਤਾ ਨਾਲ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਪੀਣ ਵਾਸਤੇ, ਹੇ ਸੁਨਹਿਰੀ, ਵਹਿ; ਉਤਸ਼ਾਹ ਮਾਰੁਤਾਂ ਅਤੇ ਵਾਯੂ ਲਈ ਹੈ। ਗੂੰਜਦਾਰ, ਪਰਬਤ ਉਤਪੰਨ ਸੋਮਾ, ਛਾਣਣ ਰਾਹੀਂ ਵਹਿ ਗਈ; ਤੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹ ਵਿੱਚ ਸਭ ਪਾਸੇ ਫੈਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ। ਅਸਮਾਨ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਰਿਸ਼ੀ, ਸੰਤਾਨ ਵਿੱਚ ਵਿਹਾਰ ਕਰਦਾ, ਧੁਨੀਆਂ ਨਾਲ ਚੱਲਦਾ ਹੈ; ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਗਿਆਨੀ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਨਿਚੋੜੀ ਹੋਈਆਂ ਸੋਮਾਵਾਂ, ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸਾਡੇ ਮਾਣ ਲਈ, ਹੇ ਦਾਨੀ, ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਵਧਦੀਆਂ ਹਨ। ਗਿਆਨੀ ਸੋਮਾਵਾਂ, ਮਹਾਂਸਾਂ ਵਾਂਗ, ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਂਗ ਪਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਜੰਗਲਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜਦੀਆਂ ਹਨ। ਹੇ ਸੋਮਾ, ਤਾਕਤਵਾਨ ਅਤੇ ਨਿਚੋੜਿਆ ਹੋਇਆ, ਵਹਿ; ਸਾਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਰ; ਸਾਰੇ ਵੈਰ ਦੂਰ ਕਰ। ਤੂੰ ਚਮਕ ਨਾਲ ਤਾਕਤਵਾਨ ਹੈਂ; ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਸੱਦਦੇ ਹਾਂ, ਹੇ ਸ਼ੁੱਧ, ਰੋਸ਼ਨ, ਜੋ ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਵਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਬੂੰਦ, ਛਾਣਣ ਵਿੱਚ ਪਰਵਿਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੋਈ, ਜਾਗਰੂਕ, ਕਵੀਆਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ, ਸੋਚ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਰਥਵਾਨ ਆਪਣੇ ਘੋੜੇ ਨੂੰ। ਤੇਜ਼, ਗਾਂ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀਆਂ, ਘੋੜੇ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀਆਂ, ਚਮਕਦਾਰ, ਤਾਕਤਵਾਨ ਸੋਮਾਵਾਂ, ਸ਼ੂਰਤਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਵਹਿ ਗਈਆਂ। ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਲਈ ਵਹਿ; ਤੇਰਾ ਉਤਸ਼ਾਹ ਇੰਦ੍ਰਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇ; ਸਹੀ ਰਸਤੇ ਵਾਯੂ ਤੱਕ ਚੜ੍ਹ। ਸ਼ੁੱਧ ਸੋਮਾ ਨੇ ਅਚੰਭਿਤ ਅਕਾਸ਼ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ, ਗੜਗੜਾਹਟ ਵਾਂਗ; ਮਹਾਨ ਵਿਸ਼ਵ ਰੋਸ਼ਨੀ। ਗੂੰਜਦਾਰ ਬੂੰਦਾਂ, ਉਤਸ਼ਾਹ ਲਈ, ਆਪਣੇ ਚਮਕ ਨਾਲ, ਮਿੱਠੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ, ਆਪਣੀ ਧਾਰਾ ਵਾਂਗ ਵਹਿ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ, ਆਪਣਾ ਸਥਾਨ ਲੈ ਕੇ, ਦਰਿਆ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਭੇਜੀਆਂ; ਕਵੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਬਹੁਤ ਚਾਹਵਾਂ ਵਾਲਾ, ਉਹ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਫੜੇ ਹੋਏ ਹੈ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਹ ਸੋਮਾ ਲੱਭਿਆ, ਜੋ ਸਵੇਰ ਨੂੰ ਜਨਮਿਆ, ਗਾਂਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁੱਧ, ਛਾਣਿਆ ਤੇ ਸਜਾਇਆ, ਛੇਵੀਂ ਨਿਚੋੜ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਭਾਗ। ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਦਾ, ਗਿਆਨੀ ਸਭ ਵੈਰਾਂ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਵਧ ਗਿਆ; ਉਹ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਨਿਚੋੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੋਮਾ ਪਾਤਰ ਵਿੱਚ ਪਰਵਿਸ਼ ਕਰਦਾ, ਸਾਰੀਆਂ ਮਹਿਮਾਵਾਂ ਨਾਲ ਵਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸੋਮਾ ਇੰਦ੍ਰਾ ਨੂੰ ਅਰਪਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਰਥਵਾਨ, ਨਿਚੋੜ ਦੇ ਪੱਥਰਾਂ ਦੇ ਛਾਣਣ ਵਿੱਚ ਸੋਮਾ ਨੂੰ ਤੈਅ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਘੋੜੇ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ।