ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਇਕ ਐਸਾ ਮਨੁੱਖ ਸੀ ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ, ਖੁਸ਼ ਦਿਲ ਨਾਲ ਕਦਮ ਚੁੱਕਦਾ, ਦਾਨ ਕਰਦਾ, ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਦੀ ਇੱਛਾ ਦਾ ਉਲੰਘਣ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਨਾਂ ਹੀ ਕਿਸੇ ਧਨੀ ਦੀ ਦੌਲਤ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ। ਗਾਂਵਾਂ ਸਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹਨ। ਇੱਕ ਵਾਰ, ਜੰਗਲ ਅਤੇ ਗਾਂਵਾਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਆਏ, ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਥਣੀਆਂ ਨਾਲ ਰਸਤਾ ਲੰਘਣ ਲੱਗੀਆਂ। ਮਿੱਠਾਸ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹੋਏ, ਲੋਕ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਕਰਨ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਇੰਦਰ ਕੋਲੋਂ ਗਿਆਨ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਮੰਗਦੇ ਹਨ। ਮਰੁਤਗਣ ਸੂਰਜ ਦੀ ਸਤਕਾਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਦ ਕਿ ਨੌਜਵਾਨ ਤੇ ਮਹਾਨ ਇੰਦਰ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਵਧਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਲੋਕ ਇੰਦਰ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਵਿੱਚ ਗੀਤ ਗਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦਾ ਸੰਘਾਰਕ ਤੇ ਪ੍ਰੇਰਕ ਹੈ। ਅਗਨਿ, ਜੋ ਕਦੇ ਠੰਢਾ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ, ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਹੈ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਯਜਨਾ ਦੀਆਂ ਭੇਟਾਂ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸਦਾ ਰਥ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਅਗਨਿ ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜੇ ਹੈ, ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਡਾ ਆਸਰਾ ਹੈ। ਭਗਾ, ਜੋ ਚਮਕਦਾਰ ਹੈ, ਅਗਨਿ ਵਾਂਗ ਹੀ ਮਹਾਨ ਖਜ਼ਾਨਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਥਾਂ, ਸਭ ਦੀ ਅੱਗੇ ਜਾਂ ਸਭਾ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆ ਜਾਓ। ਉਸ਼ਾ, ਸਭ ਭੈਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰੀ, ਸੁੰਦਰ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਜਗਤ ਕਿਨਾਂ ਲਈ ਬਣਿਆ ਹੈ? ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ। ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਭੇਟਾਂ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਿਲਣ, ਜਿਵੇਂ ਨਦੀਆਂ ਆਪਣੀ ਧਾਰਾ ਵਿੱਚ ਵਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਸੀਂ ਉਹ ਇਨਾਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੀਏ ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ, ਅਸੀਂ ਖੁਸ਼ ਰਹੀਏ, ਸੌ ਤਾਕਤਾਂ ਵਾਲੇ ਹੋਈਏ, ਚੰਗੇ ਵੀਰ ਨਸੀਬ ਹੋਣ। ਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਪੋਸ਼ਣ ਵਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਧਨ-ਧਾਨ ਦੀ ਭਰਪੂਰੀ ਦੇਵੇ। ਇੰਦਰ ਸਾਰਿਆਂ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਤ੍ਰਿਕਦਰੁਕ ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਇੰਦਰ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਜੌ ਮਿਲੀ ਸੋਮ ਰਸ ਪੀਤੀ, ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਤੇ ਵੱਡਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ। ਦੇਵਤਾ ਨੇ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਸਾਥ ਦਿੱਤਾ, ਸੱਚੀ ਬੂੰਦ ਨੇ ਸੱਚੇ ਇੰਦਰ ਦਾ ਸਾਥ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਜੋ ਹਜ਼ਾਰ ਮਾਪ ਦਾ ਹੈ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਸੋਚ, ਰੋਸ਼ਨੀ, ਰਿਤ ਦਾ ਧਾਰਕ, ਚਮਕਦਾਰ, ਉਸ ਨੇ ਉਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਧੋਖੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਤੇ, ਪੱਕੀ ਨਿਸ਼ਚਾ ਨਾਲ, ਗਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇੰਦਰ, ਦੂਰੋਂ ਆ, ਸਭਾ ਦਾ ਮਾਲਕ ਬਣ ਕੇ ਆ। ਰਾਜਾ ਵਾਂਗ, ਅਸਲ ਮਾਲਕ ਵਾਂਗ, ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਬੁਲਾਉਂਦੇ ਹਾਂ, ਇਨਾਮ ਦੀ ਆਸ ਵਿੱਚ, ਜਿਵੇਂ ਪੁੱਤਰ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਇਨਾਮ ਲਈ ਬੁਲਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਉਸ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਸਦਾ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਦਾਨੀ, ਮਹਾਨ, ਸਭ ਕੁਝ ਜੋੜ ਕੇ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਅਜੇਤ, ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਸਭ ਤੋਂ ਤਾਕਤਵਰ, ਭਜਨ ਤੇ ਯਜਨਾ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰ ਯੋਗ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਡੇ ਵੱਲ ਧਨ ਲਈ ਵਧੇ, ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ ਸਾਡੇ ਲਈ ਚੰਗੇ ਰਸਤੇ ਬਣਾਵੇ। ਸੁਣੋ, ਅਸੀਂ ਅੱਗ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਰੱਖੀਏ; ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਉਹ ਦਿਵਿਆ ਸ਼ਕਤੀ ਚੁਣੀਏ। ਅਸੀਂ ਇੰਦਰ ਤੇ ਵਾਯੂ ਨੂੰ ਚੁਣਦੇ ਹਾਂ। ਜਦ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾਰ ਦੇ ਨਵੇਂ ਕੇਂਦਰ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਤਦ ਸਾਡੀਆਂ ਸੋਚਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਾਡੀਆਂ ਸੋਚਾਂ ਮਹਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਪਹਾੜਾਂ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਮਰੁਤਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਫੌਜ, ਯਜਨਾ, ਦਾਨ, ਸ਼ਕਤੀ, ਅਸੀਸ, ਵਚਨ ਨਿਭਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ, ਮਹਾਨਾਂ ਵੱਲ ਜਾਵਣ। ਇਹ ਸੋਨੇ ਵਰਗੀ ਚਮਕ ਨਾਲ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਜੱਥੇ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਵੈਰਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਆਪਣੇ ਜੱਥੇ ਸਮੇਤ। ਉਸ ਦੀ ਪਿੱਠ ਉੱਤੇ ਨਦੀਆਂ ਚਮਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਵਿੱਤਰ ਹਨ, ਲਾਲ ਸੋਨੇ ਵਾਲਾ, ਉਹ ਸੱਤ ਗੀਤਾਂ ਤੇ ਸੱਤ ਮੂੰਹਾਂ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਤੁਰਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਉਸ ਸਵੀਤਾਰ ਦੇਵਤੇ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਮਹਾਨ, ਸਿਆਣਪ ਵਾਲਾ, ਸੱਚੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਵਾਲਾ, ਖਜ਼ਾਨੇ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਪ੍ਰੀਤਮ ਸੋਚ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਦੀ ਸੋਚ ਉੱਚੀ ਹੈ, ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਚਮਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਹੁਕਮ ਵਿੱਚ, ਸੋਨੇ-ਹੱਥ ਵਾਲਾ, ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ, ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਮਾਪਦਾ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਅੱਗ ਨੂੰ ਪੂਜਾ ਕਰਾਂ, ਜੋ ਦਾਨੀ, ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਸਭ ਜਨਮਾਂ ਦਾ ਜਾਣਨਹਾਰ, ਸਿਆਣਾ, ਸਿੱਧੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ, ਦਿਵਿਆ ਦਇਆ ਵਾਲਾ, ਘੀ ਫੈਲਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਚਮਕਦਾਰ ਅੱਗ, ਜੋ ਸਾਫ ਘੀ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਹੈ। ਇੰਦਰ, ਤੇਰਾ ਪਹਿਲਾ ਤੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਰਜ, ਜੋ ਸ਼ੂਰਵੀਰਤਾ ਦਾ ਹੈ, ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਰਣਨਯੋਗ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੂੰ ਦੇਵਤਾਈ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਕੀਤਾ—ਜਲਾਂ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਿਆ, ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿੱਤਾ, ਪੋਸ਼ਣ ਤੇ ਭੋਜਨ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤਿਉਹਾਰ ਤੇ ਇੰਦਰ ਲਈ... ਹੇ ਪਵਮਾਨਾ, ਤੂੰ ਪੀੜ ਕੇ ਜਨਮਿਆ, ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਅਕਾਸ਼ ਤੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਬਣਾਈ, ਵੱਡੀ ਰੱਖਿਆ, ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ। ਸਭ ਤੋਂ ਮਿੱਠੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਖਦਾਇਕ ਰਸ ਨਾਲ, ਸੋਮਾ, ਵਹਿ, ਇੰਦਰ ਲਈ ਪੀਣ ਲਈ ਪੀੜਿਆ ਗਿਆ। ਹੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਆਪਣੀ ਧਾਰ ਨਾਲ ਵਹਿ, ਮਰੁਤਾਂ ਲਈ ਸ਼ਕਤੀ ਲੈ ਕੇ; ਸਾਰੀਆਂ ਤਾਕਤਾਂ ਲੈ ਕੇ, ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਵਧ। ਆਪਣੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ, ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਸ਼ੂਰਵੀਰ, ਸ਼ਾਪਾਂ ਦੇ ਨਾਸਕ, ਤੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਨੀ ਵਾਂਗ ਵਹਿ। ਤਿੰਨ ਸੁਰ ਉੱਠਦੀਆਂ ਹਨ, ਗਾਂਵਾਂ ਰੰਭਦੀਆਂ ਹਨ, ਦੁੱਧ ਵਾਲੀਆਂ ਗਾਂ ਬਲਦੀਆਂ ਹਨ; ਪੀਲਾ ਇੱਕ ਗੂੰਜਦਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਸੋਮਾ, ਇੰਦਰ ਤੇ ਮਰੁਤਾਂ ਲਈ ਵਹਿ, ਸਭ ਤੋਂ ਮਿੱਠਾ, ਭਜਨ ਦੀ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਚਮਕਦਾਰ ਬੂੰਦ, ਉਤਸ਼ਾਹ ਲਈ, ਨਿਪੁੰਨਤਾ ਨਾਲ, ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀ, ਜਿਵੇਂ ਚੀਲ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਆਪਣੇ ਘੋਂਸਲੇ ਵਿੱਚ। ਹੇ ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਵਾਲੇ, ਨਿਪੁੰਨਤਾ ਨਾਲ ਵਹਿ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਪੀਣ ਲਈ; ਉਤਸ਼ਾਹ ਮਰੁਤਾਂ ਤੇ ਵਾਯੂ ਲਈ ਹੈ। ਗੂੰਜਦਾ ਸੋਮਾ, ਪਹਾੜਾਂ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਛਾਣੀ ਰਾਹੀਂ ਵਹਿ ਗਿਆ; ਉਤਸ਼ਾਹ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਸਭ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ ਹੈਂ। ਅਕਾਸ਼ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਰਿਸ਼ੀ, ਸੰਤਾਨ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ, ਧੁਨੀਆਂ ਨਾਲ ਚਲਦਾ ਹੈ; ਗਿਆਨਵਾਨ, ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਪੀੜੇ ਹੋਏ ਸੋਮੇ, ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸਾਡੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਲਈ, ਹੇ ਦਾਨੀ, ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਹਨ। ਸਿਆਣੇ ਸੋਮੇ, ਭੈਂਸਾਂ ਵਾਂਗ, ਪਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਂਗ ਅੱਗੇ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੰਗਲਾਂ ਨੂੰ ਭੇਦ ਕੇ। ਹੇ ਸੋਮਾ, ਤੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਤੇ ਪੀੜਿਆ ਹੋਇਆ ਵਹਿ; ਸਾਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਰ, ਸਾਰੇ ਵੈਰ ਦੂਰ ਕਰ। ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਤੂੰ ਚਮਕ ਨਾਲ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੈਂ; ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਬੁਲਾਉਂਦੇ ਹਾਂ, ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ, ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਚਮਕਣ ਵਾਲੇ, ਜੋ ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।