ਸਾਮਵੇਦਃ

ਪੁਰਾਤਨ ਯੁਗ ਦੇ ਮਹਾਨ ਪੁਰਖਿਆਂ ਤੋਂ, ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਅਗਨੀ ਦੀ ਪੈਰ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਹੋਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਜੀਭ ਨਾਲ ਪਕੜ ਲਿਆ ਅਤੇ ਤੀਹ ਕਦਮ ਰਾਤੀਂ ਅੱਗੇ ਵਧੇ। ਹੇ ਇੰਦਰ! ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਨੇੜੇ ਆਓ, ਮਿੱਤਰਤਾ ਭਾਵਨਾ ਅਤੇ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚੋ। ਅਪਣੇ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦਾਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਬਲ ਨਾਲ, ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ੁਭ ਬਰਕਤਾਂ ਨਾਲ ਆਓ। ਇਥੋਂ, ਤੇਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਸਦਾ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਰਹੇ, ਤੂੰ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਅਟੱਲ, ਤੇਜ਼ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ, ਰਥਵਾਨ, ਅਥਕ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਬਣ। ਸਾਡੇ ਉੱਪਾਸਕ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਵੀ ਸਾਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਨਾ ਜਾਵੇ; ਚਾਹੇ ਦੂਰੋਂ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਸਭਾ ਵਿੱਚੋਂ, ਸਾਨੂੰ ਛੱਡੋ ਨਾ। ਜੇ ਨੇੜੇ ਹੋ ਤਾਂ, ਆ ਕੇ ਸਾਡੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ। ਸੋਮਰਸ ਇੰਦਰ ਲਈ ਨਿਚੋੜੋ, ਜੋ ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ ਹੈ। ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਹਵਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰੋ, ਭੋਜਨ ਤਿਆਰ ਕਰੋ ਜੋ ਆਨੰਦ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋਵੇ। ਜੋ ਸਮੁੱਚੇ ਜਗਤ ਦਾ ਸਹਾਇਕ ਹੈ, ਜੋ ਗਿਆਨਵਾਨ ਇੰਦਰ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਉਸਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦੇਂਦੇ ਹਾਂ। ਹਜ਼ਾਰ ਬਲ ਵਾਲੇ, ਨੇਕੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਸਾਡੇ ਯੁੱਧਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਡੀ ਤਾਕਤ ਬਣੋ। ਆਪਣੇ ਬਲ ਨਾਲ, ਦਿਨ ਰਾਤ ਸਾਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦਿਸਾ ਦਿਓ। ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਕਦੇ ਘਟੇ ਨਾ, ਤੇ ਅਸਾਡੀ ਅਣਕਿਰਪਾ ਕਦੇ ਵੀ ਨਾ ਆਵੇ। ਜਦੋਂ ਭਗਤ ਗਾਇਕ ਬੁੱਢਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਵਰਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਵਰੁਣ ਨੂੰ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਬੋਲ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰੇ, ਜੋ ਪਰਾਏ ਹੋਏਆਂ ਦੀ ਵੀ ਸੰਭਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਇੰਦਰ! ਗਾਂਵਾਂ ਅਤੇ ਮਦਕ ਰਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ, ਤੂੰ ਜੋ ਯਜਨਾ ਦਾ ਮਹਿਮਾਨ ਹੈਂ, ਆਪਣੀਆਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਜੋੜੀਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ, ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਇੰਦਰ, ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ। ਇੰਦਰ, ਸਾਡੀਆਂ ਦੋਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ, ਇਸ ਬਚਨ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ, ਦਾਨੀ, ਸੋਮਰਸ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਵਾਲੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਨਿਚੋੜਣ ਤੇ ਆ। ਹੇ ਪਹਾੜ ਤੋੜਨ ਵਾਲੇ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਕੁਝ ਵੀ ਦੂਰ ਦਾ ਮੁੱਲ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹਜ਼ਾਰ, ਨਾ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ, ਨਾ ਸੌ—ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਦੇ ਦਾਤਾ! ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਪਿਓ ਦਾ, ਭਰਾ ਦਾ, ਜੋ ਭਾਗ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਾਂ ਦਾ ਵੀ ਧਨ ਹੈਂ, ਹੇ ਖਜ਼ਾਨਿਆਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ, ਸਾਨੂੰ ਧਨ ਅਤੇ ਕਿਰਪਾ ਲਈ ਆਸਰਾ ਦੇ। ਚੌਥਾ, ਪਹਿਲਾ ਹਿੱਸਾ, ਇਹ ਨਿਚੋੜੇ ਸੋਮਰਸ, ਦਹੀਂ ਅਤੇ ਘਿਉ ਨਾਲ, ਇੰਦਰ ਲਈ ਹਨ; ਹੇ ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ, ਉਸ ਉਤਸ਼ਾਹ ਲਈ, ਆਪਣੀਆਂ ਜੋੜੀਆਂ ਨਾਲ ਘਰ ਆ ਕੇ ਪੀਓ। ਇਹ ਸੋਮਰਸ ਤੇਰੀ ਮੌਜ ਲਈ ਹਨ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਿਤ; ਮਿੱਠੇ ਰਸ ਪੀ ਕੇ, ਸਾਡੀਆਂ ਸੁਰਾਂ ਸੁਣ, ਸਾਡੀ ਸਤਿਕਾਰਤਾ ਕਬੂਲ ਕਰ, ਸੁਰਾਂ ਪਸੰਦ ਕਰਨ ਵਾਲੇ। ਅੱਜ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ, ਹੇ ਇੰਦਰ, ਸਦਾ ਦੁੱਧ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਗਾਂ, ਗਾਇਆਤਰੀ ਛੰਦ ਵਾਲੀ, ਪੋਸ਼ਣ ਵਾਲੀ, ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ, ਭੋਜਨ ਲਈ ਸੱਦਾ ਹਾਂ। ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਪਹਾੜ ਤੇਰੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ; ਜੋ ਤੂੰ ਭਗਤ ਲਈ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਕੋਈ ਵੀ ਰੋਕਣ ਵਾਲਾ ਤੇਰੇ ਧਨ ਨੂੰ ਘਟਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਕੌਣ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਹੜੇ ਨਿਚੋੜੇ ਸੋਮਰਸ ਨਾਲ ਉਹ ਪੀਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਗਿਆਨਵਾਨ ਨੇ ਬੈਠਾਇਆ, ਜੋ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਬਲ ਨਾਲ ਕਿਲ੍ਹੇ ਤੋੜਦਾ ਹੈ, ਤੇਜ਼, ਮਦਕ ਰਸ ਵਾਲਾ? ਹੇ ਇੰਦਰ! ਸਭਾ ਤੋਂ ਅਨਿਆਇਤਾ ਦੂਰ ਕਰ, ਦਾਨੀ, ਧਨ ਲਈ, ਸਾਡਾ ਮਨਪਸੰਦ ਸੋਮਰਸ ਪਵਿੱਤਰ ਘਾਸ ਉੱਤੇ ਵਿਖਾ। ਤਵਸ਼ਟਰ, ਦਿਵਯ ਵਾਣੀ, ਪਰਜਨਯ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ; ਅਦਿਤੀ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਾਡੀ ਰਾਖੀ ਕਰੇ, ਸਾਨੂੰ ਮੁਸ਼ਕਲ ਅਤੇ ਨੁਕਸਾਨਦਾਇਕ ਬੋਲ ਤੋਂ ਬਚਾਏ। ਹੇ ਇੰਦਰ! ਤੂੰ ਕਦੋਂ ਸਾਡਾ ਸਾਥੀ ਬਣੇਂਗਾ, ਉਪਾਸਕ ਦੇ ਨਾਲ ਕਦੋਂ ਰਹੇਂਗਾ? ਦਾਨੀ ਨੇੜੇ ਆਵੇ, ਤੇਰਾ ਦਾਨ ਮੁੜ-ਮੁੜ ਮੰਗਿਆ ਜਾਵੇ। ਆਪਣੀਆਂ ਜੋੜੀਆਂ ਜੋੜ, ਹੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ-ਨਾਸ਼ਕ ਇੰਦਰ, ਦੂਰੋਂ ਆ; ਨੇੜੇ ਆ, ਦਾਨੀ, ਸੋਮਰਸ ਪੀਣ ਲਈ, ਮਹਾਨ, ਗਾਇਕਾਂ ਨਾਲ ਆ। ਅੱਜ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹਵਨ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ; ਹੇ ਇੰਦਰ, ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ, ਇੱਥੇ ਸੁਣ, ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਕੋਲ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਆ। ਹੁਣ ਉਹ ਆਈ ਹੈ, ਉਸ਼ਾ, ਆਕਾਸ਼ ਦੀ ਚਮਕਦਾਰ ਧੀ; ਆਪਣੀ ਨਿਗਾਹ ਨਾਲ ਵੱਡੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਚੁਣਦੀ ਹੈ, ਸੋਹਣੀ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਉਸ਼ਾਵਾਂ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਅਸ਼ਵਿਨੀਆਂ ਨੂੰ ਸੱਦ ਰਹੀਆਂ ਹਨ; ਮੈਂ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਸੱਦਾ ਹਾਂ, ਬਲਵਾਨੋ, ਤੁਸੀਂ ਜਾਤੀ-ਜਾਤੀ ਜਾਂਦੇ ਹੋ। ਕੌਣ ਹੈ, ਹੇ ਅਸ਼ਵਿਨੋ, ਜੋ ਤਪਦਾ ਹੈ, ਕਿਹੜਾ ਦੇਵਤਾ ਜਾਂ ਮਾਨਵ, ਜਿਸਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਚੋਟ ਮਾਰਦੇ ਹੋ, ਜਾਂ ਜੋ ਤੁਹਾਡੀ ਰਹਿਨੁਮਾਈ ਨਾਲ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਲੰਘ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਇਹ ਤੁਹਾਡਾ ਮਿੱਠਾ ਸੋਮ, ਉਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਚੋੜਿਆ ਗਿਆ, ਪੀਓ ਅਤੇ ਭਗਤ ਨੂੰ ਧਨ ਦਿਓ। ਹੁਣ ਮੈਂ, ਸਦਾ ਲੋੜੀਦੇ ਹੋਏ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੋਮਰਸ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ—ਜਿਵੇਂ ਤੀਰ ਲਈ ਧਨੁ, ਜਾਂ ਸ਼ਿਕਾਰ ਲਈ ਪਸ਼ੂ, ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਵੀ ਹਵਨ ਵਿੱਚ ਨਾਕਾਮ ਨਹੀਂ ਹੋਏ; ਕੌਣ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ? ਹੇ ਅਧਵਰਯੂ, ਸੋਮ ਨਿਚੋੜੋ, ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਪਿਆਸ ਲੱਗੀ ਹੈ; ਹੁਣ ਵੱਡੇ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਜੋੜੀਆਂ ਜੋੜ ਲਈਆਂ ਹਨ, ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ-ਨਾਸ਼ਕ ਨੇੜੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਤੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਛੋਟਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵੱਡਾ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਇੰਦਰ; ਦਾਨੀ, ਤੂੰ ਹਰ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਹਰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਯੋਗ ਹੋ। ਜਿੱਥੇ ਤੱਕ ਤੇਰੀ ਤਾਕਤ ਹੈ, ਇੰਦਰ, ਉਥੇ ਤੱਕ ਮੇਰੀ ਜਿੱਤ ਹੋਵੇ; ਤੂੰ ਗਾਇਕ ਨੂੰ ਕਿਰਪਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈਂ—ਧਨ ਦਿੰਦਾ, ਕਦੇ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ। ਤੂੰ, ਇੰਦਰ, ਜੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈਂ; ਸ਼ਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ਕ, ਨਵਾਂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦਾ ਜਿੱਤੂ, ਵੈਰੀਆਂ ਅਤੇ ਅੜੀਲਿਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਦੇਂਦਾ ਹੈਂ। ਜਿਸਨੇ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਅਕਾਸ਼ ਦੇ ਸਿੰਘਾਸਨ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ—ਕੋਈ ਵੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਤੈਨੂੰ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ; ਤੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਆਪਣੇ ਅੰਗ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਹੈਂ। ਨਿਚੋੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੋਮ, ਗੂੰਜਦਾ ਹੋਇਆ, ਦੇਵਤਾ ਲਈ ਪਾਇਆ ਗਿਆ; ਇੰਦਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜਨਮ ਤੇ ਕਿਹਾ: "ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਯਜਨਾ ਰਾਹੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ, ਹੇ ਤੇਜ਼, ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਸੁਰਾਂ ਅਤੇ ਸੋਮ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਰਾਹੀਂ ਜਾਣੀਏ।" ਇੰਦਰ, ਤੇਰਾ ਆਸਨ ਘਰ ਵਿੱਚ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ, ਤੇਰਾ ਜੋੜਾ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਲੋਂ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ; ਬਹੁਤ ਸੱਦੇ ਜਾਂਦੇ, ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਆ, ਸਾਨੂੰ ਧਨ ਦੇ, ਸੋਮਰਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ। ਤੂੰ ਇੰਦਰ, ਘੇਰੇ ਤੋੜ ਦਿੱਤੇ, ਰਸਤੇ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤੇ, ਬੰਨ੍ਹੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ; ਵੱਡਾ ਪਹਾੜ ਤੋੜਿਆ, ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਤਾਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਵਗਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ। ਅਸੀਂ ਸੋਮ ਨਿਚੋੜ ਕੇ, ਤੈਨੂੰ ਸਲਾਹੀਏ, ਤੇਰੀ ਤਾਕਤ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋ ਕੇ ਧਨ ਲੋੜੀਏ; ਸਾਨੂੰ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਤੇਰੀ ਮਦਦ ਨਾਲ, ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਜਿੱਤ ਸਕੀਏ। ਅਸੀਂ ਤੇਰਾ ਸੱਜਾ ਹੱਥ ਫੜਿਆ, ਇੰਦਰ, ਧਨ ਦੀ ਆਸ ਨਾਲ—ਹੇ ਧਨ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਗੋਪਾਲਕ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ, ਸੂਰਵੀਰ, ਸਾਨੂੰ ਵਧੀਆ, ਮਹਾਨ ਧਨ ਦੇ, ਪਸ਼ੂਆਂ ਵਿੱਚ। ਮਨੁੱਖ ਹਵਨ ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਸੱਦੇ ਹਨ, ਜਦ ਉਹ ਆਪਣਾ ਮਨ ਯਜਨਾ ਨਾਲ ਜੋੜਦੇ ਹਨ; ਹੇ ਸੂਰਵੀਰ, ਤਾਕਤ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਸਾਨੂੰ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਦੇ, ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਧਨ-ਪਸ਼ੂ ਵੰਡ। ਤੇਜ਼-ਪੰਖੀ ਪੰਛੀ, ਪਿਆਰੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਇੰਦਰ ਕੋਲ ਆਏ, ਕਦੇ ਨਾਕਾਮ ਨਹੀਂ ਹੋਏ; ਹਨੇਰਾ ਦੂਰ ਕਰ, ਸਾਨੂੰ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ, ਸਾਨੂੰ ਛੁਪੇ ਹੋਏ ਥਾਂ ਤੋਂ ਖੁਲਾਸਾ ਕਰ। ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ, ਜਿਵੇਂ ਸੋਨੇ ਦੀ ਪੰਖਾਂ ਵਾਲਾ ਪੰਛੀ ਉਡਦਾ ਹੈ, ਗਿਆਨਵਾਨਾਂ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਦਿਲ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ—ਵਰੁਣ ਦਾ ਦੂਤ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਪੰਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਯਮ ਦੇ ਲੋਕ ਦਾ ਪੰਛੀ, ਤੇਜ਼ ਉਡਣ ਵਾਲਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਸਦਾ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧਨ, ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਉਜਿਆਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।