ਸਾਮਵੇਦਃ

ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਇੰਦਰ ਦੇ ਮਹਾਨ ਗੁਣਾਂ ਅਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਸਖ਼ਤੀਆਂ ਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਭਗਤ ਉਸਨੂੰ ਸਦਾ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਸਦੀ ਵਡਿਆਈ ਗਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਆਸਰੇ ਆਪਣੀ ਰੱਖਿਆ ਮੰਗਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਵਾਰ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਪੁਕਾਰਿਆ, "ਇੰਦਰ, ਤੂੰ ਕਿੱਥੇ ਹੈਂ? ਤੇਰਾ ਮਨ ਤਾਂ ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ ਹੈ। ਤੂੰ ਯੁੱਧ ਦੇ ਮੈਦਾਨਾਂ 'ਚ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈਂ, ਕਿਲਿਆਂ ਨੂੰ ਤੋੜਣ ਵਾਲਾ ਪੁਰੰਦਰ! ਆ, ਆ ਕੇ ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਗਾਇਤ੍ਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਗਾਵਾਂ।" ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇੰਦਰ ਲਈ ਸੋਮ ਰਸ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਅਤੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ, "ਹੇ ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ, ਅੱਜ ਦੇ ਦਿਨ ਤੂੰ ਸੋਮ ਪੀਣ ਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਯਸ਼ਸਵੀ ਹੈਂ।" ਇੰਦਰ, ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਰਥਾਂ ਤੇ ਸਵਾਰ, ਕਦੇ ਨਾ ਥੱਕਣ ਵਾਲਾ, ਹਰ ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ, ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦਾ ਸੰਘਾਰਕ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਉਸਨੂੰ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ, "ਜਿਸ ਤੋਂ ਅਸੀਂ ਡਰਦੇ ਹਾਂ, ਹੇ ਇੰਦਰ, ਉਸ ਤੋਂ ਸਾਨੂੰ ਨਿਡਰ ਕਰ ਦੇ। ਸਾਡੀ ਮਦਦ ਕਰ, ਸਾਡੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦੇ, ਸਾਡੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ।" ਇੰਦਰ, ਜੋ ਘਰ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਸੋਮ ਯਜਨਾਂ ਦਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਥੰਭ ਹੈ, ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਨਗਰਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜਣ ਵਾਲਾ, ਸਦਾ ਸਾਧੂਆਂ ਦਾ ਸੱਚਾ ਮਿੱਤਰ ਹੈ। ਸੂਰਜ—ਮਹਾਨ ਆਦਿਤਿਆ—ਦੀ ਵੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ: "ਤੂੰ ਮਹਾਨ ਹੈਂ, ਤੇਰੀ ਮਹਾਨਤਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ, ਤੇਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਤੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈਂ।" ਇੰਦਰ, ਜੋ ਘੋੜਸਵਾਰ, ਰਥੀ ਅਤੇ ਸੋਹਣੇ ਰੂਪ ਵਾਲਾ, ਧਨ-ਧਾਨ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਭ ਅਸੰਭਵ ਵੀ ਸੰਭਵ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਜੇ ਤੈਨੂੰ ਸੌ ਅਸਮਾਨ, ਸੌ ਧਰਤੀਆਂ ਮਿਲ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਵੀ ਹੇ ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ, ਹਜ਼ਾਰ ਸੂਰਜ ਵੀ ਤੇਰੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ।" ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਆਂ—ਪੂਰਬ, ਪੱਛਮ, ਉੱਤਰ, ਦੱਖਣ—ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਤੈਨੂੰ ਸਿਮਰਦੇ ਹਨ, ਉਥੇ ਤੂੰ ਸਹਾਇਕ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਤੁਰਵਸ਼ਾ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹੈਂ। "ਕੌਣ, ਹੇ ਇੰਦਰ, ਮਾਣਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਤੇਰੀ ਬਰਾਬਰੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਤੇਰਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਹੈ।" ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਅਗਨੀ ਦੀ ਕਥਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ—ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਚਰਨ ਆਇਆ, ਸਿਰ ਛੱਡ ਕੇ ਜੀਭ ਨਾਲ ਫੜਿਆ, ਤੇ ਰਾਤ ਵਿਚ ਤੀਹ ਕਦਮ ਚਲਿਆ। ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, "ਇੰਦਰ, ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਨੇੜੇ ਆ, ਮਿੱਤ੍ਰਤਾ ਅਤੇ ਮਦਦ ਨਾਲ। ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ੁਭ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਲੈ ਕੇ ਆ।" "ਤੇਰੀ ਮਦਦ ਸਦਾ-ਕਾਇਮ ਰਹੇ, ਤੂੰ ਅਜੇਹਾ ਅਗਵਾਈ ਕਰ, ਕਿ ਕੋਈ ਰੋਕ ਨਾ ਸਕੇ; ਤੂੰ ਸਦਾ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ, ਤੂੰ ਤੁਰਗਰਾ ਲਈ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ।" ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਮੰਗਦੇ ਹਨ ਕਿ ਭਗਤਾਂ ਤੋਂ ਇੰਦਰ ਦੂਰ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਦੂਰ ਹੋਣ ਜਾਂ ਸਭਾ ਵਿਚ, ਉਹ ਸਦਾ ਨੇੜੇ ਰਹੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੁਣੇ। "ਇੰਦਰ ਲਈ ਸੋਮ ਪੀਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰੋ, ਉਸ ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ ਲਈ ਭੋਜਨ ਪਕਾਓ, ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਭਰੋ।" ਸਭ ਪਾਸਿਆਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਉਸ ਮਹਾਨ ਦਾਤਾ, ਹਜ਼ਾਰ ਤਾਕਤਾਂ ਵਾਲੇ, ਸਿਆਣੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਯੁੱਧਾਂ ਵਿਚ ਸਾਡੀ ਤਾਕਤ ਬਣੇ। "ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਸਾਨੂੰ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ। ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਕਦੇ ਨਾ ਘਟੇ, ਸਾਡੀ ਨਾਕਾਮੀ ਕਦੇ ਨਾ ਆਵੇ।" ਜਦੋਂ ਭਗਤ ਵੱਡਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ, ਉਹ ਵਰਨ ਨੂੰ ਸਿਆਣੀ ਬਾਣੀ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕਰੇ, ਜੋ ਟੁੱਟੇ ਹੋਏਆਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹੈ। "ਇੰਦਰ, ਗਾਈਆਂ ਅਤੇ ਸੋਮ ਰਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ, ਤੂੰ ਯਜਮਾਨ, ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ, ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ।" ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, "ਸਾਡੇ ਬੋਲ ਸੁਣ, ਨੇੜੇ ਆ, ਮਹਾਨਤਾ ਨਾਲ ਸੋਮ ਪੀਣ ਆ।" "ਹੇ ਪਥਰ ਤੋੜਨ ਵਾਲੇ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਕੋਈ ਵੀ ਦੂਰ ਦੀ ਕੀਮਤ ਨਹੀਂ, ਨਾਂ ਹਜ਼ਾਰ, ਨਾਂ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ, ਨਾਂ ਸੌ; ਤੂੰ ਸੌਆਂ ਦੀ ਦਾਤਾ ਹੈਂ।" "ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ, ਭਰਾ ਅਤੇ ਮਾਂ ਦਾ ਵੀ ਧਨ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਸਾਡਾ ਆਸਰਾ ਹੈਂ, ਸਾਨੂੰ ਦੌਲਤ ਅਤੇ ਕਿਰਪਾ ਦੇ।" "ਚੌਥਾ, ਪਹਿਲਾ ਹਿੱਸਾ, ਇਹ ਸੋਮ ਇੰਦਰ ਲਈ ਹੈ, ਦਹੀਂ ਤੇ ਘੀ ਨਾਲ; ਹੇ ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ, ਆਪਣੀਆਂ ਦੋ ਘੋੜੀਆਂ ਨਾਲ ਆ, ਘਰ ਆ ਕੇ ਸੋਮ ਪੀ।" "ਇਹ ਸੋਮ ਤੇਰੇ ਆਨੰਦ ਲਈ ਹੈ, ਮਹਾਨ ਇੰਦਰ, ਪੀ ਕੇ ਸਾਡੀ ਸਤਕਾਰੀ ਸੁਣ, ਸਾਡੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਬੂਲ ਕਰ।" "ਅੱਜ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ, ਹੇ ਇੰਦਰ, ਸਦਾ ਦੁੱਧ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਗਾਂ, ਗਾਇਤ੍ਰੀ ਛੰਦ ਵਾਲੀ, ਪੋਸ਼ਣ ਵਾਲੀ, ਸੁੰਦਰ, ਭੋਜਨ ਲਈ ਬੁਲਾਉਂਦਾ ਹਾਂ।" "ਕੋਈ ਵੱਡੀ ਚਟਾਨ ਵੀ ਤੇਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ; ਤੂੰ ਭਗਤ ਲਈ ਜੋ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਕੋਈ ਵੀ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।" "ਕੌਣ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਹੜਾ ਸੋਮ ਰਸ ਤੂੰ ਪੀਂਦਾ ਹੈਂ, ਜਿਸਨੂੰ ਸਿਆਣਾ ਰਿਸ਼ੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਕਿਲਿਆਂ ਨੂੰ ਤੋੜਦਾ ਹੈ?" "ਇੰਦਰ, ਸਭਾ ਵਿਚੋਂ ਅਨਿਆਇਤਾ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ, ਸਾਡਾ ਸੋਮ ਪਿਆਲਾ ਪਵਿੱਤਰ ਕੁਸ਼ਾ ਉੱਤੇ ਰੱਖ, ਤांकि ਸਾਨੂੰ ਧਨ ਮਿਲੇ।" "ਤਵਸ਼ਟਰ, ਦਿਵ੍ਯ ਵਾਣੀ, ਪਰਜਨਯਾ ਤੇ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ; ਆਦਿਤੀ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੇ ਭਰਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਸਾਨੂੰ ਬਚਾਏ, ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਤੇ ਦੁਖਦਾਈ ਬੋਲਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਏ।" "ਇੰਦਰ, ਤੂੰ ਸਾਡਾ ਸਾਥੀ ਕਦੋਂ ਬਣੇਂਗਾ? ਭਗਤ ਦੇ ਕੋਲ ਕਦੋਂ ਆਵੇਂਗਾ? ਦਾਤਾ ਨੇੜੇ ਆਵੇ, ਤੇਰੀ ਦਾਤ ਫਿਰ ਮੰਗੀ ਜਾਵੇ।" "ਆਪਣੀਆਂ ਦੋ ਘੋੜੀਆਂ ਜੋੜ, ਹੇ ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ, ਦੂਰੋਂ ਆ, ਸੋਮ ਪੀਣ ਲਈ ਆ, ਭਗਤਾਂ ਨਾਲ ਆ।" "ਅੱਜ, ਭਗਤਾਂ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਭੇਟਾਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਕੀਤਾ; ਹੇ ਇੰਦਰ, ਸਾਡੀ ਅਰਦਾਸ ਸੁਣ, ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਕੋਲ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਆ।" ਇਸ ਵੇਲੇ, ਉਸ਼ਾ, ਅਕਾਸ਼ ਦੀ ਚਮਕਦਾਰ ਧੀ, ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ; ਉਹ ਆਪਣੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਵੱਡੇ ਜਲ ਚੁਣਦੀ ਹੈ, ਸੋਹਣੀ, ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਿਚ ਬਦਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। "ਇਹ ਉਸ਼ਾਵਾਂ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਅਸ਼ਵਿਨਾਂ ਨੂੰ ਸੱਦਦੀਆਂ ਹਨ; ਮੈਂ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ, ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਿਆਂ, ਮਦਦ ਲਈ ਸੱਦਾ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਜਾਤੀ-ਜਾਤੀ ਫਿਰਦੇ ਹੋ।" "ਕੌਣ, ਹੇ ਅਸ਼ਵਿਨੋ, ਜਿਸਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਤਪਾਉਂਦੇ ਹੋ ਜਾਂ ਜਿਸਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਰਾਖੀ ਦੇ ਕੇ ਰਾਤ ਬਿਨਾ ਨੁਕਸਾਨ ਲੰਘਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋ?" "ਇਹ, ਤੁਹਾਡਾ ਮਿੱਠਾ ਸੋਮ, ਉਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਰਸਿਆ ਗਿਆ, ਪੀਓ, ਦਿਨ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਭਗਤ ਨੂੰ ਖਜ਼ਾਨੇ ਦਿਓ।" "ਹੁਣ ਮੈਂ ਵੀ, ਸਦਾ ਲੋੜੀਂਦਾ, ਸੋਮ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ—ਜਿਵੇਂ ਤੀਰ ਲਈ ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਤੰਤ, ਜਾਂ ਸ਼ਿਕਾਰ ਲਈ ਜਾਨਵਰ, ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਭੇਟਾਂ ਵਿਚ ਫੇਲ ਨਹੀਂ ਹੋਏ; ਕੌਣ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ?" "ਹੇ ਅਧਵਰਯੂ, ਸੋਮ ਨਿਕਾਲ, ਕਿਉਂਕਿ ਇੰਦਰ ਪਿਆਸਾ ਹੈ; ਹੁਣ ਮਹਾਨ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਦੋ ਘੋੜੀਆਂ ਜੋੜ ਲੀਆਂ ਹਨ, ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ ਨੇੜੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।" "ਤੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਛੋਟਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਾਕਤਵਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਇੰਦਰ; ਹਰ ਮੁਕਾਬਲੇ, ਹਰ ਜੰਗ ਵਿਚ ਤੂੰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈਂ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਭੇਟ ਯੋਗ ਹੈ।" "ਜਿੰਨੀ ਤਾਕਤ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਹੈ, ਇੰਦਰ, ਓਨੀ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇ; ਤੂੰ ਭਗਤ ਨੂੰ ਕਿਰਪਾ ਦੇਂਦਾ ਹੈਂ—ਸਾਨੂੰ ਧਨ ਦੇ, ਕਦੇ ਦੁੱਖ ਨਾ ਦੇ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਭਗਤ ਇੰਦਰ, ਅਗਨੀ, ਅਸ਼ਵਿਨ, ਵਰਨ, ਆਦਿਤੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦਿਵ੍ਯ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ, ਸੋਮ ਰਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦੇ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਰੱਖਿਆ, ਧਨ, ਆਨੰਦ ਤੇ ਉੱਤਮ ਜੀਵਨ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ।