ਸਾਮਵੇਦਃ

ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ, ਇੱਕ ਤੇਜ਼ ਤੇ ਹਰ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਵਾਹਕ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਅੰਡੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਪੰਛੀ ਵਾਂਗ, ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਪਟਿਆ ਹੋਇਆ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਪ ਹੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਮਹਾਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਗਿਆਨ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਜਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਬੀਜ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ, ਹਰ ਰੂਪ ਵਾਲਾ, ਉਹ ਚਮਕ ਜੋ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਉਗ ਆਈ। ਆਪਣੇ ਮਹਾਨਪਨ ਨੂੰ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਮਾਪਦਿਆਂ, ਉਹ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ, ਇਹ ਤਾਕਤਵਰ ਘੋੜੇ ਦਾ ਬੀਜ ਸੀ। ਇਹੀ, ਹਜ਼ਾਰਾ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ, ਕਿਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਪਟਿਆ, ਯਜਨਾ ਸੂਰਜ ਦੀ ਚਮਕ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦਾ ਹੈ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ, ਸੈਂਕੜਿਆਂ, ਵੱਡੇ ਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਅਕਾਸ਼ ਦਾ ਆਸਰਾ, ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦੇ ਪਰਾਂ ਵਾਲਾ ਪੰਛੀ ਉੱਡਦਾ ਹੈ, ਲੋਕ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦਿਲਾਂ ਨਾਲ ਤੱਕਦੇ ਹਨ। ਤੂੰ ਵਰੁਣ ਦਾ ਦੂਤ, ਯਮ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪੰਛੀ, ਚਮਕਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ। ਗੰਧਰਵ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਖੜਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਚਮਕਦਾਰ ਹਥਿਆਰ ਫੜਿਆ, ਸੁਗੰਧ ਵਿੱਚ ਲਿਪਟਿਆ, ਜੋ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਲਈ ਹੈ। ਉਹ ਸੋਨੇ ਦਾ ਨਾਮ ਅਤੇ ਪ੍ਰੀਤ ਪਦਾਰਥ ਰਚਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਬੂੰਦ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਗਿੱਧ ਦੀ ਅੱਖ ਨਾਲ ਵੇਖਦੀ, ਆਪਣਾ ਹੁਕਮ ਪੂਰਾ ਕਰਦੀ। ਚਮਕ ਸੁੱਚੇ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ ਹੈ, ਤੀਜੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੀਤ ਪਦਾਰਥ ਰਚਦੀ ਹੈ। ਨੌਵਾਂ, ਤੀਜਾ ਭਾਗ, ਤੇਜ਼, ਚਮਕਦਾਰ, ਵੱਡੇ ਬਲਦ ਵਾਂਗ, ਡਰਾਉਣਾ, ਗੱਜਦਾ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹਿਲਾਉਂਦਾ, ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ, ਅੱਖ ਨਾ ਝਪਕਣ ਵਾਲਾ, ਇਕੱਲਾ ਨਾਇਕ—ਇੰਦਰ ਨੇ ਸੌ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਇਕਠੇ ਜਿੱਤ ਲਿਆ। ਅੱਗੇ ਵਧੋ, ਅੱਖ ਨਾ ਝਪਕੋ, ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ, ਤਿਆਰ, ਹਿਲਣ-ਜਿਲਣ ਔਖੇ, ਨਿਰਭੀਕ ਇੰਦਰ ਨਾਲ ਜਿੱਤੋ; ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਖੜੋ, ਬਾਣ ਫੜੇ ਮਹਾਨ ਦੇ ਨਾਲ। ਉਹ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਬਾਣ ਹਨ, ਤਰਕਸ਼ ਲਏ ਹੋਏ, ਮਾਲਕ, ਜੰਗ ਦਾ ਆਗੂ, ਇੰਦਰ ਆਪਣੀ ਟੋਲੀ ਨਾਲ, ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ, ਸੋਮਾ ਪੀਣ ਵਾਲਾ, ਤਾਕਤਵਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਭਿਆਨਕ ਧਨੁਸ਼ ਵਾਲਾ, ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਵਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ, ਆਪਣੀ ਰਥੀ ਨਾਲ ਘੁੰਮ, ਦੈਤਿਆਂ ਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ; ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਕੁਚਲ, ਜਿੱਤ ਕੇ ਸਾਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰਥੀ ਬਣਾ। ਸਮਝਦਾਰ, ਤਾਕਤਵਰ, ਪੁਰਾਣਾ, ਨਾਇਕ, ਤੇਜ਼, ਸਹਿਣਸ਼ੀਲ, ਭਿਆਨਕ, ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ, ਇੰਦਰ, ਜਿੱਤ ਤੇ ਧਨ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਖੜਾ ਹੋ। ਬਾੜਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜਣ ਵਾਲਾ, ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਵਜਰਧਾਰੀ, ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ, ਬਲ ਨਾਲ ਕੁਚਲਣ ਵਾਲਾ; ਹੇ ਦੋਸਤੋ, ਇਸ ਇੰਦਰ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰੋ, ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ, ਉਸ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਚਲੋ। ਇੰਦਰ, ਨਾਇਕ, ਸੌ ਗੁਣਾ ਤਾਕਤਵਰ, ਬਲ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਵਾਲਾ, ਬਾੜਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜਣ ਵਾਲਾ, ਔਖਾ ਹਿਲਣ ਵਾਲਾ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸਾਡੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਮਿਲੇ। ਇੰਦਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਗੂ, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੱਜਾ ਹੱਥ, ਯਜਨਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਿਲਾ, ਸੋਮਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅੱਗਾ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਵਿੱਚ, ਮਰੁਤਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਚੱਲਣ ਦਿਓ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜਦਾਰ ਪੁਕਾਰ—ਇੰਦਰ ਮਹਾਨ ਦੀ, ਰਾਜਾ ਵਰੁਣ ਦੀ, ਆਦਿਤਿਆਂ ਦੀ, ਮਰੁਤਾਂ ਦੀ, ਜੋ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਮਹਾਨ ਮਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਜੋ ਸੰਸਾਰਾਂ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ—ਜਿੱਤ ਵਿੱਚ ਉੱਠੀ ਹੈ। ਹੇ ਮਘਵਨ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰ, ਮੇਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰ, ਹੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦੇ ਮਾਰਨਹਾਰੇ; ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਰਥਾਂ ਦੀ ਪੁਕਾਰ ਉਚੀ ਹੋਵੇ। ਜਿੱਥੇ ਝੰਡੇ ਇਕੱਠੇ ਹਨ, ਉਥੇ ਇੰਦਰ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਹੋਵੇ; ਸਾਡੇ ਬਾਣ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਹੋਣ, ਸਾਡੇ ਨਾਇਕ ਵਧੀਆ ਹੋਣ; ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਸਾਡੀ ਅਰਦਾਸ ਵਿੱਚ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ। ਉਹ ਮਰੁਤਾਂ ਦੀ ਫੌਜ, ਜੋ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਹੈ, ਤਾਕਤ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਆਉਂਦੀ ਹੈ; ਉਸਨੂੰ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਲੁਕਾ ਦੇ, ਭੁਲਾਵੇ ਨਾਲ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਨਾਂ ਪਛਾਣ ਸਕਣ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਮਨ ਭਟਕਾ ਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਗ ਵਿਖੇਰ ਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਭਜਾ; ਅੱਗੇ ਵਧ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਨੂੰ ਤਕਲੀਫ਼ ਨਾਲ ਸਾੜ, ਵੈਰੀ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਣ। ਅੱਗੇ ਵਧੋ, ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੋ, ਹੇ ਲੋਕੋ; ਇੰਦਰ ਤੁਹਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ; ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਭਿਆਨਕ, ਅਜਿੱਤ ਰਹਿਣ। ਅਰਦਾਸ ਨਾਲ ਤਿੱਖੀ ਕੀਤੀ ਬਾਣ, ਛੁਟ ਕੇ ਦੂਰ ਉੱਡ, ਅੱਗੇ ਵਧ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਾਰ, ਤੇ ਮੇਰੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਾ ਛੂਹ। ਗਿੱਧ, ਵੱਡੇ ਪੰਛੀ ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਲੱਗਣ, ਮਰੇ ਹੋਏ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਗਿੱਧਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲੇ; ਫੌਜ ਨੁਕਸਾਨ ਤੋਂ ਬਚੀ ਰਹੇ, ਤੇ ਕੋਈ ਪੰਛੀ ਮੇਰੇ ਕਿਸੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਨਾ ਲੱਗੇ। ਹੇ ਮਘਵਨ, ਸਾਡੇ ਵਿਰੋਧੀ ਵੈਰੀਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਵਿਖੇਰ ਦੇ; ਹੇ ਇੰਦਰ, ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦੇ ਮਾਰਨਹਾਰੇ, ਤੇ ਅੱਗ, ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦੇ। ਜਿੱਥੇ ਬਾਣ ਪੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਨੌਜਵਾਨ ਬਾਣ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਉਥੇ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਤੇ ਅਦਿਤੀ ਸਾਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਦੇਣ, ਸਦਾ ਸਾਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਦੇਣ। ਦੈਤੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਖੇਰ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਖੇਰ, ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦੇ ਜਬੜੇ ਤੋੜ, ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਕੁਚਲ, ਹੇ ਇੰਦਰ, ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਹਮਲੇ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰ। ਸਾਡੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਖੇਰ, ਹੇ ਇੰਦਰ, ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਨੂੰ ਡਾਲ਼ ਦੇ; ਜੋ ਵੀ ਸਾਨੂੰ ਹਮਲਾ ਕਰੇ, ਉਸਨੂੰ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦੇ। ਇੰਦਰ ਦੀਆਂ ਦੋ ਬਾਂਹਾਂ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਤੇ ਨੌਜਵਾਨ, ਅਜਿੱਤ, ਸੋਹਣੀਆਂ, ਰੋਕਣ-ਯੋਗ ਨਹੀਂ—ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਜੰਗ ਦੀ ਪੁਕਾਰ ਤੇ ਤਿਆਰ ਹੋਣ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਅਸੁਰਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਜਿੱਤੀ ਗਈ। ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਕਵਚ ਨਾਲ ਢੱਕਦਾ ਹਾਂ; ਸੋਮਾ, ਰਾਜਾ, ਤੈਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਲ ਲਪੇਟੇ; ਵਰੁਣ ਤੈਨੂੰ ਜਿੱਤ ਦੇਵੇ; ਦੇਵਤੇ ਤੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਣ। ਵੈਰੀ ਅੰਨ੍ਹੇ, ਬੇਸਿਰ, ਸੱਪਾਂ ਵਾਂਗ ਹੋ ਜਾਣ; ਇੰਦਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਮਾਰੇ, ਜੋ ਅੱਗ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ। ਜੋ ਸਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਵੈਰੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਜੋ ਨੇੜੇ ਜਾਂ ਦੂਰ ਸਾਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ—ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰਣ; ਅਰਦਾਸ ਮੇਰਾ ਅੰਦਰੂਨੀ ਕਵਚ ਹੋਵੇ, ਰੱਖਿਆ ਮੇਰਾ ਅੰਦਰੂਨੀ ਕਵਚ ਹੋਵੇ। ਭਿਆਨਕ ਜਾਨਵਰ ਵਾਂਗ, ਜੋ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ, ਤੂੰ ਵੈਰੀ ਦੇ ਅੱਡੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ; ਤਿੱਖਾ ਬਾਣ ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਚੜ੍ਹਾ, ਹੇ ਇੰਦਰ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਾਰ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਖੇਰ। ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਕੰਨਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁਭ ਸੁਣੀਏ; ਹੇ ਪੂਜਨੀਕੋ, ਅਸੀਂ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁਭ ਵੇਖੀਏ; ਅਸੀਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਤੁਹਾਡੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਦੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੀ ਉਮਰ ਪੂਰੀ ਕਰੀਏ। ਇੰਦਰ, ਜਿਸਦੀ ਮਹਾਨ ਯਸ਼ਸਵੀ ਮਹਿਮਾ ਹੈ, ਸਾਨੂੰ ਭਲਾ ਬਖ਼ਸ਼ੇ; ਪੂਸ਼ਨ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਸਾਨੂੰ ਭਲਾ ਬਖ਼ਸ਼ੇ; ਤਾਰਕਸ਼, ਜਿਸਦੇ ਚੱਕਰ ਨਹੀਂ ਟੁੱਟਦੇ, ਸਾਨੂੰ ਭਲਾ ਬਖ਼ਸ਼ੇ; ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਸਾਨੂੰ ਭਲਾ ਬਖ਼ਸ਼ੇ। ਓਮ, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਸਾਨੂੰ ਭਲਾ ਬਖ਼ਸ਼ੇ।