ਸਾਮਵੇਦਃ

ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਵੈਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਤਾਕਤਾਂ ਚਹੁੰਫੇ ਫੈਲ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਸਾਡੇ ਮਨ ਅਡੋਲ ਰਹਿਣ, ਇੰਦ੍ਰ ਨੇ ਦੁਆ ਕੀਤੀ ਕਿ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰ ਦੇਵੇ ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਮੰਗਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇੰਦ੍ਰ ਦੀ ਦਾਤ ਹੋਰਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧਕੇ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਤੰਤੁ ਤਣੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇ। ਜੋ ਭਗਤ, ਧਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਇੰਦ੍ਰ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇੰਦ੍ਰ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੰਦ੍ਰ, ਤੂੰ ਸੋਮ ਰਸ ਲਈ ਤੁਰੰਤ ਆ ਜਾ। ਤੇਰਾ ਧਿਆਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ—ਨਾ ਤਾਂ ਕੋਈ ਸਤੋਤ੍ਰ, ਨਾ ਕੋਈ ਧਨ, ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਗੀਤ ਤੇਰੀ ਨਜ਼ਰ ਤੋਂ ਬਚ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇੰਦ੍ਰ, ਸਾਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਵਿੱਚ ਨਾ ਪਾ, ਨਾ ਹੀ ਸਾਨੂੰ ਪਰਾਏ ਹਵਾਲੇ ਕਰ; ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਤਾਕਤ ਦੇ। ਇੰਦ੍ਰ ਆਪਣੇ ਘੋੜਿਆਂ ਸਮੇਤ ਕਣਵਾ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਤੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਦਿਨ ਦਿਹਾੜੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ, ਰਥਾਂ ਦੇ ਪਹੀਏ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਟੁੱਟਦੇ, ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਬੱਘੜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇੰਦ੍ਰ, ਉਥੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ, ਪੱਥਰ ਵੀ ਸੋਮ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਇੰਦ੍ਰ ਨੂੰ ਆਵਾਜ਼ ਮਾਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਸੁਰ ਉਚਾਰਦੇ ਹਨ। ਸੋਮ, ਮਿੱਠਾ ਤੇ ਸ਼ਹਦ ਵਰਗਾ, ਇੰਦ੍ਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਵਗਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਰਸ, ਜੋ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਹਨ, ਵਾਯੂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਰਸ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਲਈ, ਰਥਾਂ ਵਾਂਗ ਦੌੜਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਅੱਗ ਨੂੰ, ਜੋ ਹੋਤਰ ਹੈ, ਦਾਨੀ ਹੈ, ਬਲ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਪ੍ਰੇਰਕ ਹੈ, ਉੱਚਾ ਖੜਾ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਚੁਣਿਆ ਹੋਇਆ, ਪੂਜਾ ਯੋਗ, ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਲੂਆਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਦੇਂਦਾ ਹਾਂ। ਉਹ ਘੀ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਅੱਗ ਨੂੰ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਯੋਗ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਅੰਗਿਰਸਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਚਿੱਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਚਿੱਤ ਨਾਲ ਸਦਦੇ ਹਾਂ। ਉਹ ਅੰਬਰ ਵਾਂਗ ਸਭ ਕੁਝ ਘੇਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਹੋਤਰ ਹੈ, ਚਮਕਦਾਰ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲਾ, ਮਜ਼ਬੂਤ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੁਲਾਂ ਨੇ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਹ, ਭਾਵੇਂ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਧੋਖੇ ਤੋਂ ਦੂਰ, ਇਕ ਕੁਹਾੜੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੁਝ ਉਸ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਪੱਕਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸੁਣਦਾ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਅਡੋਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਮਾਪਦਾ ਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਅਜੈ ਹੈ। ਅੱਗੇ, ਅੱਗ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਤੇ ਤਾਕਤ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਵੀਂ ਤੇ ਮਹਾਨ ਹੈ; ਉਸ ਦੀਆਂ ਚਮਕਦਾਰ ਲੂਆਂ ਚਮਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਭਗਤ ਨੂੰ ਇਨਾਮ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ, ਪਵਿੱਤਰ, ਤੇ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਹਰ ਰੋਜ਼ ਨਵੀਂ ਲੂਅ ਨਾਲ ਉਗਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਵਾਂਗ ਮਾਂ-ਪਿਉ ਵਿਚਕਾਰ ਚਲਦਾ ਹੈ ਤੇ ਦੋਵੇਂ ਲੋਕ ਭਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਾਤਵੇਦਸ, ਜੋ ਬਲ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਸਾਡੀਆਂ ਚੰਗੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾ। ਸਾਡੀਆਂ ਸੋਚਾਂ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਵੱਡੇ ਰੂਪ ਵਾਲੀ, ਅਚੰਭੇ ਨਾਲ ਜੰਮੀ ਦੌਲਤ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਚਮਕਦਾਰ ਅੱਗ, ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਕਰ, ਸਾਨੂੰ, ਅਮਰ, ਧਨ ਦੇ। ਤੂੰ ਦਿੱਸਣਯੋਗ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾ ਹੈਂ, ਸਾਨੂੰ ਗਿਆਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਭਰ ਦੇ। ਤੂੰ ਯਜਨਾ ਦਾ ਕਰਤਾ, ਗਿਆਨਵਾਨ, ਵੱਡੀਆਂ ਦਾਤਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ, ਖੁਰਾਕ, ਤੇ ਸਦੀਵੀ ਧਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈਂ। ਪੁਰਾਤਨ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸਾਰੀਆਂ ਕੌਮਾਂ ਵਿੱਚ, ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤੇ ਵਡਿਆਈ ਵਾਲੇ ਅੱਗ ਨੂੰ, ਸੁਰਾਂ ਨਾਲ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਅੱਗੀ, ਤੇਰੀ ਮਦਦ ਤੇ ਵੀਰਤਾ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਵੱਡੇ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਪਾਰ ਲੰਘ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਤੂੰ ਉਸ ਨਾਲ ਮਿੱਤਰਤਾ ਪਾਲੀ ਹੈ। ਤੇਰਾ ਕਾਲਾ ਰੂਪ, ਅੱਗੀ, ਪੂਜਾਰੀ ਵਲੋਂ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਜਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੂੰ ਉਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈਂ, ਰਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪਿਆਰਾ ਹੈਂ, ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਹੈਂ। ਪੌਦੇ ਨੇ ਯਜਨਾ ਦਾ ਬੀਜ ਰੱਖਿਆ, ਜਲਾਂ ਨੇ, ਜੋ ਮਾਵਾਂ ਹਨ, ਅੱਗ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ; ਦਰੱਖਤਾਂ, ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ, ਜੋ ਅੰਦਰ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਜੋ ਵਗਦੀਆਂ ਹਨ, ਸਭ ਮਿਲ ਕੇ ਉਸ ਸਰਬਵਿਆਪੀ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਅੱਗੀ ਇੰਦ੍ਰ ਲਈ ਸ਼ੁੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਹ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਵੱਡੇ ਸਾਂਡ ਵਾਂਗ ਜੰਮਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਜਾਗਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਤੋਤ੍ਰ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਜਾਗਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਗੀਤ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਜਾਗਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸੋਮ ਆਖਦਾ ਹੈ, “ਮੈਂ ਤੈਥੋਂ ਮਿੱਤ੍ਰਤਾ ਰੱਖਦਾ ਹਾਂ, ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਵੱਸਦਾ ਹਾਂ।” ਅੱਗੀ ਜਾਗਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਤੋਤ੍ਰ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਅੱਗੀ ਜਾਗਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਗੀਤ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਅੱਗੀ ਜਾਗਦਾ ਹੈ, ਸੋਮ ਆਖਦਾ ਹੈ, “ਮੈਂ ਤੈਥੋਂ ਮਿੱਤ੍ਰ ਹਾਂ, ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਵੱਸਦਾ ਹਾਂ।” ਜੋ ਸਾਥੀ ਪਹਿਲਾਂ ਬੈਠੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਜੋ ਹੁਣ ਇਕੱਠੇ ਬੈਠੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਮੈਂ ਬੋਲ ਨੂੰ ਸੌ ਰਾਹਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਬੋਲ ਨੂੰ ਸੌ ਰਾਹਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹਾਂ, ਹਜ਼ਾਰ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦਾ ਹਾਂ—ਗਾਇਤਰੀ, ਤ੍ਰਿਸ਼ਟੁਭ, ਜਗਤੀ ਛੰਦ। ਇਹ ਗਾਇਤਰੀ, ਤ੍ਰਿਸ਼ਟੁਭ, ਜਗਤੀ—ਇਹ ਰੂਪ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਲਿਆਂ ਬਣਾਏ ਹਨ। ਅੱਗੀ ਹੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਹੈ, ਰੋਸ਼ਨੀ ਹੀ ਅੱਗੀ ਹੈ; ਇੰਦ੍ਰ ਹੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਹੈ, ਰੋਸ਼ਨੀ ਹੀ ਇੰਦ੍ਰ ਹੈ; ਸੂਰਜ ਹੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਹੈ, ਰੋਸ਼ਨੀ ਹੀ ਸੂਰਜ ਹੈ। ਅੱਗੀ, ਮੁੜ ਆ, ਪੋਸ਼ਣ ਨਾਲ, ਮੁੜ ਆ, ਖੁਰਾਕ ਤੇ ਜੀਵਨ ਨਾਲ; ਮੁੜ ਆ, ਸਾਨੂੰ ਬਚਾ। ਧਨ ਨਾਲ ਮੁੜ ਆ, ਅੱਗੀ, ਵਾਧੂ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਨਾਲ, ਸਭ ਪਾਸੇ ਫੈਲਦੇ ਹੋਏ ਆ। ਜੇ ਮੈਂ, ਇੰਦ੍ਰ, ਤੈਥੋਂ ਵਾਂਗ ਧਨ ਦਾ ਰਾਜ ਕਰ ਸਕਾਂ, ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਸਿਫ਼ਤ ਵਿਲੱਖਣ ਹੋਵੇ; ਮੇਰਾ ਦੋਸਤ ਗਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ। ਮੈਂ ਉਸ ਲਈ ਸਿੱਖਾਂ, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਦਿਵਾਂ, ਹੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਗਿਆਨੀ ਨੂੰ, ਜੇ ਮੈਂ ਗਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਬਣ ਸਕਾਂ। ਇੰਦ੍ਰ, ਮਿੱਠੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਯਜਮਾਨ ਲਈ, ਸੋਮ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਲਈ, ਪੋਸ਼ਣ ਵਾਲਾ ਦੁੱਧ, ਗਾਈਆਂ ਤੇ ਘੋੜੇ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਜਲਾਂ, ਇਥੇ ਆਓ, ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਲਿਆਓ; ਸਾਡੇ ਲਈ ਤਾਕਤ, ਵੱਡੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੇ ਜੰਗ ਲਈ ਸਮਰਥਾ ਰੱਖੋ। ਤੁਹਾਡਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ੁਭ ਰਸ, ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕਰੋ, ਜਿਵੇਂ ਮਾਵਾਂ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਆਓ ਉਸ ਵੱਲ ਜਾਵੀਏ, ਜਿਸ ਦੇ ਵਾਸਤੇ ਤੁਸੀਂ ਘਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹੋ; ਜਲੋ, ਸਾਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿਓ ਤੇ ਪਾਲੋ। ਹਵਾ, ਚੰਗਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਚਲੇ, ਸਾਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਦੇਵੇ; ਸਾਨੂੰ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਵਲ ਲੰਘਾ ਦੇਵੇ। ਹੇ ਵਾਯੂ, ਤੂੰ ਸਾਡਾ ਪਿਉ, ਭਰਾ, ਤੇ ਮਿੱਤਰ ਹੈਂ; ਸਾਨੂੰ ਜੀਉਂਦਾ ਰੱਖ। ਤੇਰੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਜੋ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਹੇ ਵਾਯੂ, ਜੋ ਗੁਪਤ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਜੀਵਨ ਲਈ ਦੇ।