ਸਾਮਵੇਦਃ

ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਸਮੇਂ ‘ਤੇ, ਯਜਮਾਨ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਭੇਟ ਨੂੰ ਮਾਪਣ ਤੋਂ ਰੋਕਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਕੁਮਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮੱਧਯਾਨ ਦੇ ਸੋਮ ਰਸ ਲਈ ਸਤਿਕਾਰ ਸਹਿਤ ਬੁਲਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਅਸ਼ਵਿਨੀ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਮਿਹਰਬਾਨ ਹਨ, ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਵਾਪਸ ਆ ਕੇ ਭਗਤ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰਨਗੇ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ, ਦੁਪਹਿਰ, ਤੇ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦੇ ਵੇਲੇ, ਹਰ ਸਮੇਂ, ਹਰ ਇਕ ਇਕੱਠ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਲਈ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦਿਨ ਤੇ ਰਾਤ, ਸ਼ਾਂਤ ਮਨ ਨਾਲ, ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਲਈ ਸੋਮ ਰਸ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਵੇਲੇ, ਉਗਣ ਵਾਲੀਆਂ ਉਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਲਾਲ ਰੋਸ਼ਨੀਆਂ ਆਪਣੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਕਾਸ਼ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਲਾਲ ਗਾਂਵਾਂ ਵਾਂਗ, ਜੋ ਮਾਵਾਂ ਹਨ, ਕਤਾਰ ਵਿੱਚ ਚਲ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਲਾਲ ਕਿਰਣਾਂ, ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਵਿੱਚ ਬੇਰੋਕ, ਆਸਮਾਨ ਵੱਲ ਉੱਡਦੀਆਂ ਹਨ; ਲਾਲ ਗਾਂਵਾਂ ਜੋੜ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਸ਼ਾਵਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਰਾਹਾਂ ‘ਤੇ ਚੱਲ ਕੇ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨੂੰ ਲਾਲ ਗਾਂਵਾਂ ਉੱਤੇ ਵਸਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਕੁੜੀਆਂ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਆਪਣੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਜੋੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਉਹ ਦੂਰ ਤੱਕ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਭਲਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ, ਦਾਨੀਆਂ, ਤੇ ਯਜਮਾਨਾਂ ਲਈ ਪੋਸ਼ਣ ਲੈ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਗਨਿ ਜਾਗ ਪਿਆ ਹੈ, ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ਼ਾਵਾਂ ਆਪਣੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਫੈਲ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਰਥ ਜੋੜ ਲਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਦੇਵਤਾ ਸਵਿਤਾ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣਾ ਤਾਕਤਵਰ ਰਥ ਜੋੜਦੇ ਹੋ, ਹੇ ਅਸ਼ਵਿਨੀ, ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਘਿਉ ਤੇ ਸ਼ਹਦ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਤਾਕਤ ਦਿਓ। ਸਾਡੇ ਅਰਦਾਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਭਰੋ, ਤਾਂ ਜੋ ਅਸੀਂ, ਵੀਰ ਦੇ ਆਗੂ ਹੋ ਕੇ, ਧਨ-ਦੌਲਤ ਜਿੱਤ ਸਕੀਏ। ਤਿੰਨ ਪਹੀਏ ਵਾਲਾ ਰਥ, ਜੋ ਮਿਠਾਸ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੇ ਤੇਜ਼ ਘੋੜਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਖਿੱਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਸ਼ਵਿਨੀਆਂ ਲਈ ਇੱਥੇ ਆਵੇ। ਉਹ ਦਾਨੀ, ਜੋ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੀ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਸਾਨੂੰ ਦੋ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਤੇ ਚਾਰ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਖੁਸ਼ੀ ਲਿਆਵੇ। ਤੁਹਾਡੇ ਦਰਿਆ, ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਵਰਖਾ ਵਾਂਗ, ਵਗਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਇਨਾਮਾਂ ਵੱਲ ਵਧਦੇ ਹਨ। ਉਹ, ਹਰ ਸੁੰਦਰ ਗੀਤ ਨੂੰ ਦੇਖਦਾ ਹੋਇਆ, ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ; ਲਾਲ ਰੰਗ ਵਾਲਾ, ਆਪਣਾ ਹਥਿਆਰ ਹਿਲਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਅੰਗਾਂ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ, ਚੰਗੇ ਵਚਨ ਵਾਲੇ ਰਾਜੇ ਵਾਂਗ, ਜਾਂ ਡਾਲੀ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ ਬਾਜ ਵਾਂਗ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਖਜ਼ਾਨੇ, ਅਸਮਾਨ ਤੇ ਧਰਤੀ ਤੋਂ, ਸਾਨੂੰ ਲਿਆ ਕੇ ਦੇਵੇ, ਹੇ ਸੋਮਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਕੇ, ਇੱਥੇ ਪਹੁੰਚਾ। ਨੌਵੀਂ, ਪਹਿਲੀ ਭਾਗ, ਵਗ ਚੁੱਕੀ ਹੈ; ਸੋਮਾ ਦੀਆਂ ਤਾਕਤਵਰ ਧਾਰਾਂ, ਜੋ ਦਬਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਵਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਬੁੱਧੀਮਾਨ, ਆਪਣੀ ਜੋੜੀ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਕਵੀ ਆਪਣੇ ਭਜਨਾਂ ਨਾਲ ਰੌਸ਼ਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਸੋਮਾ, ਤੇਰੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਲਈ, ਤੇਰੀਆਂ ਤਾਕਤਾਂ ਵਧਦੀਆਂ ਜਾਣ, ਜੋ ਸਤਿਕਾਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ। ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਉਚਾਰਣ ਹੈ: ਮੈਂ ਇੰਦਰ ਦੀ, ਜੋ ਨਾਮੀ ਤੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਹੈ, ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਤਾਕਤ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਤੇਰੇ ਵੱਲ ਇਹ ਬੋਲ ਬੇਰੋਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਦਰਿਆ ਆਪਣੀ ਰਾਹੀਂ ਵਗਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਇੰਦਰ, ਐਸੇ ਹੀ ਅੱਜ ਦਾਨ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਉਣ। ਤੇਰੇ ਲਈ ਅਸੀਂ ਰਥ ਨੂੰ, ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਦਇਆ ਲਈ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦੇ ਹਾਂ; ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ, ਤਾਕਤਵਰ, ਧਨ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਸੈਨਾ ਤੋੜਨ ਵਾਲੇ ਇੰਦਰ। ਤੂੰ ਮਹਾਨ ਤਾਕਤ, ਮਹਾਨ ਕੰਮ, ਤੇ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਮਹਾਨਤਾ ਵਿਚ ਫੈਲ ਗਿਆ। ਤੇਰੀ ਮਹਾਨਤਾ ਨਾਲ, ਹੇ ਤਾਕਤਵਰ, ਤੇਰੇ ਦੋ ਹੱਥ ਸੋਨੇ ਦੀ ਵਜਰਧਾਰੀ ਨੂੰ ਫੜਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਜੋ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾ, ਪੁਰਾਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ ਵਧਿਆ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਅਥਾਹ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ। ਦੋ ਵਾਰੀ ਜੰਮਿਆ ਪੁਰੋਹਿਤ, ਤਿੰਨ ਅਕਾਸ਼ਾਂ, ਸਾਰੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿਚ ਚਮਕਦਾ ਖੜਾ ਸੀ, ਜਲ ਦੇ ਆਸਨ ‘ਤੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਯੋਗ। ਇਹੀ ਉਹ ਪੁਰੋਹਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਦੁਬਾਰਾ ਜੰਮਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਰੀ ਕੀਮਤੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਲਈ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ; ਜੋ ਮਾਨਵ ਉਸ ਨੂੰ ਸੋਮਾ ਨਾਲ ਭੇਟ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਲਾਭ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ। ਅੱਜ, ਹੇ ਅਗਨਿ, ਤੇਰੀ ਸਿਫਤ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਘੋੜਾ, ਚੰਗੀ ਨੀਅਤ, ਜੋ ਦਿਲ ਨੂੰ ਛੂਹਦੀ ਹੈ, ਤੇਰੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੀਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਅਗਨਿ, ਤੂੰ ਚੰਗੀ ਨੀਅਤ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਰਥਵਾਹ, ਬੁੱਧੀਮਾਨ, ਧਰਮੀ ਤੇ ਮਹਾਨ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਭਜਨਾਂ ਨਾਲ, ਹੇ ਅਗਨਿ, ਸਾਡੇ ਨੇੜੇ ਆ, ਆਪਣੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਮਿਹਰਬਾਨੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਸ਼ਕਲਾਂ ਨਾਲ, ਸਾਨੂੰ ਚਮਕਦਾਰ ਰੌਸ਼ਨੀ ਦੇ। ਅਗਨਿ, ਵਿਵਸਵਤ ਦੀਆਂ ਉਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚੋਂ, ਭਗਤ ਨੂੰ ਉੱਚੀ, ਅਮਰ ਭੇਟ ਲਿਆ ਕੇ ਦੇ; ਹੇ ਜਾਤਵੇਦਸ, ਅੱਜ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਜਗਾ। ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਪ੍ਰੀਤਮ ਦੂਤ, ਭੇਟਾਂ ਦਾ ਵਾਹਕ, ਤੇ ਰਸਮਾਂ ਦਾ ਰਥਵਾਹ ਹੈਂ, ਹੇ ਅਗਨਿ; ਅਸ਼ਵਿਨੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸਾਨੂੰ ਵੀਰਤਾ ਤੇ ਮਹਾਨ ਯਸ਼ ਦਿਓ। ਜਵਾਨ, ਭਾਵੇਂ ਚਿੱਟਾ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਵਿੱਚ ਜਾਗ ਪਿਆ; ਦੇਖੋ, ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਦਿਵਿਆ ਬੁੱਧੀ—ਕੱਲ੍ਹ ਮਰ ਗਿਆ, ਅੱਜ ਉਹੋ ਜਿਹਾ ਜੰਮਿਆ। ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਤਾਕਤਵਰ, ਲਾਲ, ਬਾਜ, ਸਦਾ ਵੀਰ, ਸਦਾ ਅਟੱਲ, ਸੱਚ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਭੋਜਨ ਸਮਝਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਦੀ ਦੌਲਤ ਵਿਅਰਥ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਵੀ ਹੈ ਤੇ ਦਾਤਾ ਵੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਮਰਦਾਂ ਵਾਲੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਵੀਰਤਾ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਜਰਧਾਰੀ ਨੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕੀਤਾ; ਦੇਵਤੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਕੰਮ ਤੋਂ ਜਨਮੇ, ਪਰ ਕੰਮ ਤੋਂ ਵੱਖ। ਇਹ ਸੋਮਾ ਨਿਚੋੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਮਾਰੁਤ ਇਸ ਨੂੰ ਪੀਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਚਮਕਦੇ ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਵੀ। ਮਿਤ੍ਰ, ਅਰਯਮਨ ਤੇ ਵਰੁਣ, ਤਿੰਨ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਪਾਤ੍ਰ ਵਿਚੋਂ, ਹਰ ਇੱਕ ਆਪਣਾ ਹਿੱਸਾ ਪਵਿੱਤਰ ਸੋਮਾ ਪੀਂਦੇ ਹਨ। ਇੰਦਰ ਵੀ, ਸਵੇਰ ਦੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਵਾਂਗ, ਸੋਮਾ ਦੇ ਆਨੰਦ ਵਿਚ ਰਮ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੂੰ ਮਹਾਨ ਹੈਂ, ਹੇ ਸੂਰਜ; ਤੂੰ ਆਦਿਤਿਆ, ਮਹਾਨ। ਤੇਰੀ ਮਹਾਨਤਾ ਸਭ ਮਹਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਹੈ; ਆਪਣੀ ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ ਨਾਲ, ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਤੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਮਹਾਨ ਹੈਂ। ਹੇ ਸੂਰਜ, ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਨਾਲ ਤੂੰ ਮਹਾਨ ਹੈਂ; ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਤੂੰ ਮਹਾਨ। ਆਪਣੀ ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ ਨਾਲ, ਤੂੰ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਗੇ ਹੈਂ, ਹੇ ਆਸੂਰਿਆ, ਪੁਰੋਹਿਤ, ਸਰਬ-ਵਿਆਪੀ ਰੌਸ਼ਨੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਹਰਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਆਪਣੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਆ, ਹੇ ਆਨੰਦ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਨਿਚੋੜੇ ਹੋਏ ਸੋਮਾ ਵੱਲ; ਆਪਣੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਆ, ਸੋਮਾ ਵੱਲ। ਇੰਦਰ, ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦਾ ਸੰਘਾਰਕ, ਬੁੱਧੀਮਾਨ, ਸੌ ਤਾਕਤਾਂ ਵਾਲਾ, ਆਪਣੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਆ, ਸੋਮਾ ਵੱਲ। ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ, ਹੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ-ਸੰਘਾਰਕ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੋਮਿਆਂ ਦਾ ਰੱਖਵਾਲਾ ਹੈਂ; ਆਪਣੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਆ, ਸੋਮਾ ਵੱਲ।