ਸਾਮਵੇਦਃ

ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਅਗਨੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਵਡਿਆਪਣ ਦੀ ਕਥਾ ਵਿਆਪਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਅਗਨੀ, ਜੋ ਰਥ ਵਾਂਗ ਵਧੀਆ ਜੋਤਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਮਹਾਨ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਅਣਗਿਣਤ ਖ਼ਜ਼ਾਨੇ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਨਾਹੁਸ਼ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵੰਸ਼ਜ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਜੰਮੇ ਹਨ, ਉਹ ਉੱਤੇ ਵਧਦੇ ਹਨ, ਜੰਗਲ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮਰੁਤਾਂ ਦੇ ਦਲ ਵਾਂਗ ਤਾਕਤਵਰ, ਤੂੰ, ਹੇ ਯਜਨਾ, ਸਾਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਜਿਵੇਂ ਪਵਿਤ੍ਰ ਜਲ ਵਗਦੇ ਹਨ। ਹਜ਼ਾਰ ਧਾਰਾਵਾਂ ਵਾਲੇ, ਜੰਗ ਵਿਚ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ, ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਲਈ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਬਣ। ਅਗਨੀ, ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਯਜਨਾਂ ਦਾ ਪੁਜਾਰੀ ਹੈਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਸਥਾਪਿਤ। ਆਪਣੀ ਮਿੱਠੀ ਜ਼ੁਬਾਨ ਨਾਲ ਤੂੰ ਰਸਮਾਂ ਵਿਚ ਰਸ ਲਿਆਉਂਦਾ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਆਦਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈਂ। ਹੇ ਮਹਾਨ ਅਗਨੀ, ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਰਸਤੇ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ ਤੇ ਯਜਨਾਂ ਵਿਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਰਸਤਾ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈਂ। ਅਮਰ, ਦਿਵ੍ਯ ਪੁਜਾਰੀ, ਆਪਣੇ ਕੌਸ਼ਲ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਰਸਮਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ। ਜਿਵੇਂ ਤੇਜ਼ ਘੋੜਾ, ਜੰਗ ਵਿਚ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪੁਜਾਰੀ ਯਜਨਾਂ ਵਿਚ ਅੱਗੇ ਲਿਆਉਂਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਗਿਆਨੀ ਰਸਮ ਦਾ ਮਾਧਿਅਮ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਚਤੁਰਾਈ ਨਾਲ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਨੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਅੰਕੁਰ ਰਚਿਆ, ਤੇ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸੰਤਾਨ ਵਿਚ ਰੱਖਿਆ। ਸੋਮ ਰਸ ਨਿਕਲਣ ਵੇਲੇ, ਅਸਮਾਨ ਤੇ ਧਰਤੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਗਾਉ, ਧਾਰਾਵਾਂ ਮਹਾਨ ਬਲਦ ਨੂੰ ਪਾਲਣ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਬੋਲ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਬੱਚੜੇ ਆਪਣੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਨੂੰ; ਉਹ ਹੋਰਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੇ, ਸਗੋਂ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਚੜ੍ਹਾਵਿਆਂ ਤੇ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਆਧਾਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਇੰਦ੍ਰ ਤੇ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਨਮਨ ਤੇ ਆਨੰਦ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਤਾਕਤਵਰ ਜੰਮਿਆ; ਨਵੇਂ ਜੰਮੇ ਨੇ ਹੀ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ, ਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਦੇਵੀਆਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿਚ ਵਧਦਾ ਗਿਆ, ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਉੱਤੇ ਡਰ ਛਾ ਗਿਆ; ਉਸ ਨੇ ਰੱਖਿਆ, ਵੰਡਿਆ, ਜਿੱਤਿਆ, ਤੇ ਦਾਨ ਤੇ ਆਨੰਦ ਵੇਲੇ ਲੋਕ ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਭ, ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ, ਗਿਆਨ ਚੁਣਦੇ ਹਨ; ਜਦੋਂ ਇਹ ਦੋ ਤਿੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਆਨੰਦ ਸਭ ਤੋਂ ਮਿੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਮਿੱਠੇ ਤੋਂ ਵੀ ਮਿੱਠਾ, ਉਤਸ਼ਾਹ ਵਗਾ, ਸ਼ਹਦ ਨੂੰ ਸ਼ਹਦ ਵਾਲੇ ਰਸਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ। ਤਿੰਨ ਲੱਕੜਾਂ ਵਾਲੀ ਸੋਮ ਪੀੜ ਤੇ, ਜਿੱਥੇ ਜੱਟੂ ਬਲ ਨਾਲ ਸੋਮ ਪਿਆ ਗਿਆ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਨਾਲ, ਮਹਾਨ ਕੰਮ ਲਈ, ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ; ਸੱਚਾ ਦੇਵ, ਦੇਵ ਦੇ ਨਾਲ, ਸੱਚਾ ਸੋਮ, ਸੱਚੇ ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਨਾਲ। ਤਾਕਤ, ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਬਲ ਨਾਲ ਜੰਮੇ, ਤੂੰ ਵਧਿਆ, ਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ; ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ, ਗਿਆਨੀ, ਚਾਹੀਦੇ ਧਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ; ਸੱਚਾ ਦੇਵ, ਦੇਵ ਦੇ ਨਾਲ, ਸੱਚਾ ਸੋਮ, ਸੱਚੇ ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਨਾਲ। ਫਿਰ, ਵਧੀਆ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਜੰਗ ਵਿਚ ਭਿਆਨਕ ਬਣ ਗਿਆ, ਆਪਣੀ ਮਹਾਨਤਾ ਨਾਲ ਦੋਵਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭਰ ਦਿੱਤਾ; ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ, ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਲੈ ਲਿਆ, ਤੇ ਚਮਕਿਆ; ਸੱਚਾ ਦੇਵ, ਦੇਵ ਦੇ ਨਾਲ, ਸੱਚਾ ਸੋਮ, ਸੱਚੇ ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਨਾਲ। ਸੱਤਵੀਂ, ਪਹਿਲੀ ਭਾਗ, ਗਾਓ ਗਊਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਲੇ ਇੰਦ੍ਰ, ਸੱਚੇ ਸਤ੍ਯ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ। ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਜੋੜੀ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਈ, ਲਾਲ ਰੰਗੀਆਂ ਪਵਿੱਤਰ ਕੂਚ ਤੇ, ਜਿੱਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ। ਇੰਦ੍ਰ ਲਈ, ਗਊਆਂ ਨੇ ਜੱਟੂ ਵਾਲਾ ਪਾਨੀ ਦੁੱਧ ਪਾਇਆ; ਵਜਰਧਾਰੀ ਲਈ, ਮੀਠਾ ਸ਼ਹਦ, ਜੋ ਉਹ ਇਕੱਠ ਵਿੱਚ ਲੱਭਦਾ ਹੈ। ਸਾਡਾ ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਇੰਦ੍ਰ ਨੂੰ ਸਭ ਸੱਭਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਬੁਲਾਏ; ਸਤਿਕਾਰ ਤੇ ਰਸ, ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦੇ ਮਾਰਣ ਵਾਲੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ, ਕੋਲ ਪੁੱਜਣ। ਤੂੰ, ਪਹਿਲਾ ਧਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਅਸਲੀ ਧਨ ਦਾ ਮਾਲਕ; ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਚੁਣਦੇ ਹਾਂ, ਵੱਡੇ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ। ਪੁਰਾਣੇ, ਪਾਲਣ ਵਾਲੇ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਤੇ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ, ਮਹਾਨ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਨਿਕਾਲੇ; ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਜਨਮ ਉੱਤੇ ਇਕੱਠੇ ਗਾਏ। ਕੁਝ, ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਪੁਰਾਣੇ, ਜਲੀਲੇ, ਚਮਕਦਾਰ ਅਸਮਾਨ ਦੇ ਖ਼ਜ਼ਾਨਿਆਂ ਵੱਲ ਵਧੇ; ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ, ਸਾਵਿਤਰ ਅਸਮਾਨ ਦੀ ਚਾਦਰ ਫੈਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਜਦ ਤੂੰ ਚੱਲਦਾ ਹੈਂ, ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਦੋਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਤੇ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈਂ; ਝੁੰਡਾਂ ਵਿਚ ਬਲਦ ਵਾਂਗ, ਤੂੰ ਚਮਕਦਾ ਹੈਂ। ਹੁਣ, ਹੇ ਅਗਨੀ, ਸਾਡੇ ਲਈ ਇਹ ਨਵਾਂ ਭਜਨ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ ਉਚਾਰ, ਸਾਡੇ ਸਾਥੀ ਵਜੋਂ। ਤੂੰ, ਚਮਕਦਾਰ, ਦਰਿਆ ਦੀ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਂਗ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਉਪਾਸਕ ਵੱਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਗਦਾ ਹੈਂ, ਦਾਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈਂ। ਸਾਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ, ਇਨਾਮਾਂ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਦੇ, ਵਿਚਕਾਰ ਸਾਨੂੰ ਸਿਖਾ, ਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਹੇ ਦਾਤਾ, ਸਾਨੂੰ ਬਖ਼ਸ਼। ਮੈਂ ਅਮਰ ਪਿਤਾ ਦਾ ਗਿਆਨ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ, ਮੈਂ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਜੰਮਿਆ। ਪੁਰਾਣੇ ਜਨਮ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਕਨਵਾਂ ਵਾਂਗ ਭਜਨ ਸਜਾਇਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇੰਦ੍ਰ ਨੇ ਤਾਕਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੈਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਿੱਤਾ, ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਤੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰਾਂ ਸਤਿਕਾਰਿਆ। ਅਗਨੀ, ਸਾਡੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ, ਸਾਰੇ ਅੱਗਾਂ ਸਮੇਤ, ਹੇ ਮਹਾਨ; ਜੋ ਦਿਵ੍ਯ ਤੇ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਭਜਨ ਉੱਚੇ ਕਰ। ਅਗਨੀ, ਸਾਰੀਆਂ ਅੱਗਾਂ ਨਾਲ, ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ; ਜਿਸ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਤਾਕਤਵਰ, ਉਹ ਸਾਡੇ ਵੱਲੋਂ ਇਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਅਗਨੀ, ਅੱਗਾਂ ਨਾਲ, ਸਾਨੂੰ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਤੇ ਯਜਨਾ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦੇ; ਸਾਨੂੰ ਦਿਵ੍ਯਤਾ ਲਈ ਧਨ ਦੇਣ ਵੱਲ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰ। ਸੋਮ, ਪਹਿਲਿਆਂ ਨੇ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਇਨਾਮ ਤੇ ਮਾਣ ਲਈ ਪਵਿੱਤਰ ਕੂਚ ਰੱਖਿਆ; ਤੂੰ, ਵੀਰ, ਸਾਨੂੰ ਵੀਰਤਾ ਵੱਲ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰ। ਤੂੰ ਮਾਣ ਨਾਲ ਵਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਰੋਕ ਨਾ ਸਕੇ, ਤੀਰਾਂ ਵਾਲੇ ਵਾਹਕ ਵਾਂਗ। ਅਮਰ, ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਜੰਮਿਆ, ਅਮਰ ਨਿਆਂ ਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਅਨੁਸਾਰ; ਸਦਾ ਇਨਾਮ ਲਿਆਉਂਦਾ, ਉਹ ਲੋੜੀਂਦਾ ਹੈ। ਸੋਮ ਇੰਦ੍ਰ ਲਈ ਪਾਉ; ਉਹ ਮਿੱਠਾ ਸੋਮ ਪੀਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਪਣੀ ਮਹਾਨਤਾ ਨਾਲ ਇਨਾਮ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ, ਜੋ ਇਨਾਮ ਦਿੰਦਾ, ਆਖਿਆ; ਹੁਣ ਘੋੜੇ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਸੁਣ। ਸੱਚਮੁੱਚ, ਹੇ ਮਿੱਤਰ, ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਵੀ ਨਾ ਹੁੰਦਾ, ਨਾ ਹੁਣ, ਕੋਈ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਵਧ ਕਰ ਵੀਰ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ; ਨਾ ਧਨ ਵਿੱਚ, ਨਾ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ, ਨਾ ਬੰਧਨਾਂ ਵਿੱਚ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਗਨੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਇੰਦ੍ਰ ਦੀ ਤਾਕਤ, ਸੋਮ ਦੀ ਮਿੱਠਾਸ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਆਦਰ ਭਾਵਨਾ, ਸੱਚਾਈ ਤੇ ਰਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਰਚੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਉੱਨਤੀ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਆਨੰਦ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।