ਸਾਮਵੇਦਃ

ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਸਭ ਦੇ ਮਿਤਰ, ਦਇਆਲੁ ਇੰਦ੍ਰ, ਜੋ ਘੋੜਿਆਂ, ਪਸ਼ੂਆਂ ਅਤੇ ਖੁਰਾਕ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਦੁਧ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਵਾਂਗ, ਅਣਗਣਤ ਧਾਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਪਾਲੇ। ਉਸ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਦੇਵਤੇ ਨੇ ਮਹਾਨ ਸੋਮ ਰਸ ਪੀਣੀ ਸੀ, ਜੋ ਯਜਨਾ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ, ਜੀਵਨ ਦਾਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਵਾਵਾਂ ਨਾਲ ਚਲਦਾ ਹੋਇਆ ਆਪਣੇ ਬਲ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਾਲਦਾ ਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਚਮਕਣ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਹਾਰਾ, ਤਾਕਤ ਦਾ ਦਾਤਾ, ਧਰਮ ਨੂੰ ਟਿਕਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਆਕਾਸ਼ ਦੇ ਸਿੰਘਾਸਨ ਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ। ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਸੰਘਾਰਕ, ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਦੱਸਿਉਂ ਉੱਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਰੋਸ਼ਨੀ ਦਾ ਜਨਮदाता, ਦੈਤਿਆਂ ਤੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਦਾ ਮਾਰਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਰੋਸ਼ਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਸਭ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ, ਧਨ ਦਾ ਜੇਤੂ, ਮਹਾਨ ਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਚਮਕਣ ਵਾਲਾ ਸੂਰਜ ਆਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ ਦੂਰ ਦੂਰ ਤੱਕ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜੋ ਤਾਕਤ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ ਅਟੱਲ ਹੈ। ਇੰਦ੍ਰ, ਸਾਨੂੰ ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ ਗਿਆਨ ਦੇ, ਸਾਨੂੰ ਸਿਖਾ, ਤਾ ਕਿ ਅਸੀਂ ਜੀਵੰਤ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੀਏ। ਅਣਜਾਣ ਜਾਂ ਵੈਰੀ ਲੋਕ ਜਾਂ ਦੁਸ਼ਟ ਸਾਨੂੰ ਨਾ ਜਿੱਤਣ, ਤੇਰੇ ਨਾਲ, ਹੇ ਵੀਰ, ਅਸੀਂ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਨਦੀਆਂ ਨੂੰ ਸੁਖ-ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਪਾਰ ਕਰੀਏ। ਅੱਜ, ਕੱਲ ਤੇ ਹਰ ਰੋਜ਼, ਹੇ ਇੰਦ੍ਰ, ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ; ਹੇ ਭਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਸਾਡੇ ਸਭ ਗਾਇਕਾਂ ਦੀ ਦਿਨ ਤੇ ਰਾਤ ਰਾਖੀ ਕਰ। ਉਪਕਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਹਾਨ ਨਾਇਕ ਮਘਵਾਨ, ਦਾਨ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਤਾਕਤਵਾਨ, ਯੁੱਧ ਲਈ ਤਿਆਰ ਖੜਾ ਹੈ। ਤੇਰੀਆਂ ਦੋਹਾਂ ਮਜ਼ਬੂਤਾਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨੇ, ਹੇ ਸੌ-ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ, ਵਜਰ ਨੂੰ ਤਾਕਤ ਲਈ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਸਰਸਵਤੀ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਜੋ ਸੰਤਾਨ ਤੇ ਵੱਡੇ ਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੇਵੇ। ਸਰਸਵਤੀ, ਪਿਆਰੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰੀ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਸਾਡੀ ਸਤਿਕਾਰ ਜੋਗ ਬਣੇ। ਅਸੀਂ ਦਿਵ੍ਯ ਸਾਵਿਤਾ ਦੀ ਉੱਤਮ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਉਹ ਸਾਡੀ ਬੁੱਧੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰੇ। ਹੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਸਪਤਿ, ਸੋਮ ਰਸ ਦੀ ਧੁਨੀ, ਜਿਵੇਂ ਅਉਸ਼ਿਜ ਨੇ ਚਾਹੀ, ਗੂੰਜਾ ਦੇ। ਅਗਨੀ, ਤੂੰ ਸਾਡੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ, ਸਾਨੂੰ ਚਮਕਦਾਰ ਤਾਕਤ ਤੇ ਪੋਸ਼ਣ ਦੇ, ਤੇ ਸਾਡੀ ਬੁਰਾਈ ਦੂਰ ਕਰ। ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਧਰਤੀ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ, ਅਕਾਸ਼ ਦਾ ਧਨ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਰਾਜ ਦਿਵੇ। ਸੱਚ ਦੁਆਰਾ, ਉਹ ਸੱਚ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਗਿਆਨ ਲੱਭਦੇ ਹਨ; ਦੇਵਤੇ, ਜੋ ਨੁਕਸਾਨ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਨ, ਤਾਕਤਵਾਨ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਵਰਖਾ ਵਾਲੇ ਅਕਾਸ਼ ਤੇ ਧਰਤੀ, ਜੋ ਵੱਧ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਦਾਨੁਮਤੀ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਖੋਹ ਲੱਭਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਚਮਕਦੇ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਰਥ ਨੂੰ ਜੋੜਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਚੱਕਰ ਲਾ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਆਕਾਸ਼ ਦੇ ਰਾਜ ਚਮਕ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਮਨਪਸੰਦ ਲਾਲ, ਤੀਬਰ, ਵੀਰ ਘੋੜੀਆਂ ਜੋੜਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਰਥ ਨੂੰ ਤਾਕਤ ਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਖਿੱਚਦੀਆਂ ਹਨ। ਨਿਸ਼ਾਨ ਰਹਿਤ ਲਈ ਨਿਸ਼ਾਨ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹੋ, ਤੂੰ ਉੱਚੇ ਲਈ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਜੋ ਅਸਿੰਗਾਰਿਆ ਹਨ; ਤੂੰ ਉਸ਼ਾ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈਂ। ਇਹ ਸੋਮ, ਹੇ ਇੰਦ੍ਰ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਨਿਚੋੜ ਰਿਹਾ ਹਾਂ; ਇਹ ਤੇਰੇ ਲਈ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਤੂੰ ਇਹ ਪੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਹੀ ਇਸਨੂੰ ਬਣਾਇਆ; ਤੂੰ ਰਸ ਦੀ ਬੂੰਦ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ, ਮਿਲਾਪ ਤੇ ਸੋਮ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ। ਉਹ, ਰਥ ਵਾਂਗ, ਬਹੁਤ ਧਨ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ; ਨਹੁਸ਼ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸੰਤਾਨ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਜਨਮੇ, ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਜੰਗਲ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮਾਰੁਤਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਵਾਂਗ ਤਾਕਤਵਾਨ, ਤੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਨੁਕਸਾਨ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤਾ; ਪਾਣੀਆਂ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼, ਤੂੰ ਸਾਡੀ ਭਲਾਈ ਬਣ, ਹੇ ਹਜ਼ਾਰ ਧਾਰਾਵਾਂ ਵਾਲੇ, ਜੰਗ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ, ਹੇ ਯਜਨਾ। ਹੇ ਅਗਨੀ, ਤੂੰ ਸਭ ਯਜਨਾਂ ਦਾ ਪੁਰੋਹਿਤ ਹੈਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ। ਆਪਣੀਆਂ ਰਸਭਰੀ ਜ਼ਬਾਨਾਂ ਨਾਲ ਯਜਨਾ 'ਚ ਰਸ ਲੈ, ਹੇ ਮਹਾਨ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰ। ਤੂੰ, ਹੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਅਗਨੀ, ਰਸਤੇ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਯਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਰਸਤਾ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈਂ। ਅਮਰ, ਦਿਵ੍ਯ ਪੁਰੋਹਿਤ ਅੱਗੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਕਲਾ ਨਾਲ ਯਜਨਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਤੇਜ਼ ਘੋੜਾ ਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ, ਪੁਰੋਹਿਤ ਯਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਿਆਣਾ ਯਜਨਾ ਦਾ ਮਾਧਿਅਮ ਹੈ। ਗਿਆਨ ਨਾਲ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਨੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਬੀਜ ਰਚਿਆ, ਹੁਨਰ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਸੰਤਾਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ। ਨਿਚੋੜਣ ਵੇਲੇ, ਧਨ, ਅਕਾਸ਼-ਧਰਤੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਗਾਉ, ਧਾਰਾਵਾਂ ਮਹਾਨ ਬਲਦ ਨੂੰ ਪਾਲਣ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਬਚਨਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਬਛੜੇ ਆਪਣੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਨੂੰ; ਉਹ ਹੋਰਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੇ, ਸਗੋਂ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਸਰਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਇੰਦ੍ਰ ਤੇ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਨਮਨ ਤੇ ਆਨੰਦ। ਉਹ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਭਿਆਨਕ, ਮਹਾਨ ਜਨਮਿਆ; ਨਵੇਂ ਜਨਮੇ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ, ਤੇ ਸਭ ਦੇਵੀਆਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਹੋਈਆਂ। ਤਾਕਤ ਵਿੱਚ ਵਧਦੇ ਹੋਏ, ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ, ਉਹ ਵੈਰੀ ਲਈ ਡਰ ਲਿਆਉਂਦਾ, ਦਾਸਾ ਲਈ; ਉਸ ਨੇ ਰੱਖਿਆ ਤੇ ਵੰਡਿਆ, ਜਿੱਤਿਆ, ਤੇ ਦਾਨ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ 'ਚ ਉਹਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ, ਸਭ ਗਿਆਨ ਚੁਣਦੇ ਹਨ; ਜਦ ਇਹ ਦੋ ਤਿੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ, ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਬਣ ਜਾਂਦੀਆਂ; ਮਿੱਠੇ ਤੋਂ ਵੀ ਮਿੱਠਾ, ਉਤਸ਼ਾਹ ਵਗਾ, ਸ਼ਹਦ ਨੂੰ ਸ਼ਹਦ ਵਾਲੇ ਪਾਨੀ 'ਚ ਮਿਲਾ। ਤਿੰਨ ਲੱਕੜ ਵਾਲੇ ਨਿਚੋੜ ਵਿੱਚ, ਜੱਟਾ ਵਾਲਾ ਮਹਾਨ ਬਲ ਨਾਲ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੇ ਨਾਲ, ਸੋਮ ਪੀਤਾ ਗਿਆ; ਉਹ ਇਸ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ, ਵੱਡਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ; ਸੱਚਾ ਦੇਵਤਾ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਸੱਚਾ ਸੋਮ ਸੱਚੇ ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਨਾਲ। ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਜਨਮੇ, ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਵਧੇ, ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਵੀਰਤਾ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਵਧੇ; ਤੂੰ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ, ਹੇ ਗਿਆਨਵਾਨ, ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਧਨ ਦਿੱਤਾ; ਸੱਚਾ ਦੇਵਤਾ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਸੱਚਾ ਸੋਮ ਸੱਚੇ ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਨਾਲ। ਫਿਰ, ਵਧੀਕ ਤਾਕਤ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਉਹ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਭਿਆਨਕ ਬਣਿਆ, ਦੋਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਹਾਨਤਾ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿੱਤਾ; ਉਹ ਬਹੁਤ ਵਧਿਆ, ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਲੈ ਲਿਆ, ਤੇ ਚਮਕਿਆ; ਸੱਚਾ ਦੇਵਤਾ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਸੱਚਾ ਸੋਮ ਸੱਚੇ ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਨਾਲ। ਸੱਤਵਾਂ, ਪਹਿਲਾ ਭਾਗ, ਗਾਂਵਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਲੇ ਇੰਦ੍ਰ ਦੀ, ਜਿਵੇਂ ਯੋਗ ਹੈ, ਸੱਚੇ ਧਰਮ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਗਾਉ। ਭੂਰੇ ਘੋੜੇ ਚਲ ਪਏ, ਲਾਲ ਰੰਗ ਵਾਲੇ ਪਵਿੱਤਰ ਘਾਸ ਤੇ ਜਿੱਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ। ਇੰਦ੍ਰ ਲਈ, ਗਾਂਵਾਂ ਨੇ ਜੌ ਮਿਲਾਇਆ ਰਸ ਨਿਕਾਲਿਆ; ਵਜਰਧਾਰੀ ਲਈ, ਉਹ ਮਿੱਠਾ ਜੋ ਉਹ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਲੱਭਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਸਭ ਯਜਨਾ, ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਤੇ ਸਤਿਕਾਰ, ਇੰਦ੍ਰ, ਅਗਨੀ, ਸਰਸਵਤੀ, ਸਾਵਿਤਾ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਸਪਤਿ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਹੋਈ, ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਰੋਸ਼ਨੀ, ਸੁਰੱਖਿਆ, ਗਿਆਨ, ਧਨ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।