ਸਾਮਵੇਦਃ

ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਵੀਰਤਾ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਯਜਮਾਨ ਇੰਦਰ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਹਵਨ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਜਾਣਦੇ ਸਨ ਕਿ ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹਵਨ-ਭੋਗਾਂ ਨਾਲ ਸਿਮਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਤੇ ਇੰਦਰ ਦੀ ਤੀਬਰ ਸ਼ਕਤੀ ਅਸਲ ਵਿਚ ਉਸ ਦੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਆਰਜ਼ੂ ਕਰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਕਦੋਂ ਇੰਦਰ, ਨਿਆਂ ਰਹਿਤ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ, ਇਕ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਡੱਲੇ ਵਾਂਗੂੰ ਪੈਰ ਹੇਠਾਂ ਕੁਚਲ ਦੇਵੇਗਾ ਅਤੇ ਸਾਡੀਆਂ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾਵਾਂ ਸੁਣੇਗਾ। ਸਭ ਗਾਇਕ, ਰਿਚਾ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲੇ, ਅਤੇ ਯਾਜਕ, ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵਾਲੇ ਇੰਦਰ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਥੰਮ ਤੇ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਸਿਮਰਦੇ। ਜਦੋਂ ਇੰਦਰ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਦਾ, ਬਹੁਤ ਅਦਭੁਤ ਕੰਮ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਲਕੜ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਪਣੀ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੇ, “ਆਪਣੇ ਪੀਲੇ, ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਜੋੜੋ, ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਸੋਮਾ ਪੀਣ ਵਾਲੇ, ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਆਓ ਅਤੇ ਸਾਡੀਆਂ ਭਜਨਾਂ ਦੀ ਧੁਨੀ ਸੁਣੋ।” ਫਿਰ, ਅੱਗ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੇ, “ਹੇ ਅੱਗਨੀ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਗਾਏ ਹੋਏ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਇਥੇ ਲਿਆਉਣ, ਹੇ ਪਵਿਤ੍ਰ ਹੋਤ੍ਰ, ਭੋਗ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ।” ਉਹ ਅੱਗਨੀ ਨੂੰ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ, “ਅੱਜ ਸਾਡੇ ਲਈ, ਹੇ ਗਿਆਨੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ ਸਰੀਰਾਂ ਲਈ ਮਿੱਠਾ ਭੋਗਯੋਗ ਯਜਨਾ ਬਣਾਓ।” ਇੱਥੇ, ਉਹ ਨਰਾਸ਼ੰਸਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਇਸ ਯਜਨਾ ਤੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਹੈ, ਮਿੱਠੀ ਜੀਭ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਭੋਗ ਲਈ ਸੱਦੇ ਹਨ। ਅੱਗਨੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਹੇ ਅੱਗਨੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਖਦਾਈ ਰਥ ਤੇ, ਪ੍ਰਸੰਸਿਤ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਇਥੇ ਲਿਆਉ, ਤੂੰ ਹੀ ਮਨੂ ਵੱਲੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਤ੍ਰ ਹੈਂ।” ਜਦੋਂ ਅੱਜ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਮਿਤ੍ਰ, ਅਰਯਮਨ, ਸਵਿਤਾ ਅਤੇ ਭਗਾ, ਪਾਪ ਰਹਿਤ, ਆਪਣੀ ਕਿਰਪਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ, “ਤੁਹਾਡੀ ਵਡਿਆਈ ਵਾਲੀ ਤਬਾਹੀ ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਹੈ; ਜਿਹੜੇ ਸਾਡੇ ਦੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਨਸ਼ਟ ਹੋਣ।” ਅਦਿਤੀ, ਜੋ ਚਮਕਦਾਰ ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਣੀ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਅਟੁੱਟ ਪ੍ਰਤਿਜ्ञਾ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਾਜੇ ਜਿਹੜੇ ਰਾਜ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਉਹ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ। ਸੋਮਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰੇ, ਹੇ ਵਜਰਧਾਰੀ, ਸਾਨੂੰ ਆਪਣਾ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿਓ ਅਤੇ ਜਿਹੜੇ ਧਾਰਮਿਕ ਬੋਲੀ ਨਾਲ ਵੈਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰੋ। ਇੰਦਰ, ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਨਾਲ, ਕੰਜੂਸ ਨੂੰ ਦੂਰ ਭਜਾਓ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕੋਈ ਖੜਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਤੂੰ ਦਬਾਏ ਹੋਏ ਭੋਗਾਂ ਦਾ, ਅਤੇ ਨਾ ਦਬਾਏ ਹੋਏ ਭੋਗਾਂ ਦਾ ਵੀ, ਮਾਲਕ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈਂ। ਪੁਨਹ, ਯਾਜਕ ਜਾਗਦੇ ਹਨ, ਸੱਚੀਆਂ ਸੋਚਾਂ ਲਈ; ਸੋਮਾ, ਪਵਿਤ੍ਰ ਹੋ ਕੇ, ਪਾਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪ੍ਰਵੇਣ ਅਤੇ ਚੁਸਤ ਯਾਜਕ, ਉਸ ਨੂੰ, ਜਿਵੇਂ ਜੋੜੇ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸੋਮਾ, ਪਵਿਤ੍ਰ ਹੋ ਕੇ, ਸੂਰਜ ਕੋਲ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਵੀ, ਵੱਡੀ ਮਦਦ ਨਾਲ, ਸਹੀ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੋਂ ਧਨ ਨਹੀਂ ਰੋਕਦੇ। ਇਹ ਸੋਮਾ, ਵਧਦਾ ਅਤੇ ਪਵਿਤ੍ਰ ਹੁੰਦਾ, ਦਾਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸਾਨੂੰ ਚਾਨਣ ਦੇਵੇ—ਜਿੱਥੇ ਸਾਡੇ ਪੂਰਵਜ, ਰਸਤਾ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਜਾਣ ਕੇ, ਪੱਥਰ ਪਾਰ ਕਰ ਗਏ ਹਨ। ਦੋਸਤੋ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਗੱਲ ਦੀ ਚਰਚਾ ਨਾ ਕਰੋ, ਨਾ ਹੀ ਡਗੋ; ਇੰਦਰ ਦੀ ਅਤੇ ਦਬਾਏ ਸੋਮਾ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰੋ ਅਤੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਭਜਨ ਗਾਓ। ਇੰਦਰ, ਨੌਜਵਾਨ ਸਾਂਡ ਵਾਂਗ, ਜੋ ਗਾਈਆਂ ਨੂੰ ਖਿੱਚਦਾ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਲੋਂ ਅਜੇਤੂ, ਵੈਰ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ, ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾਉਂਦਾ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ, ਦੋਹਾਂ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਮਿੱਠੇ ਗੀਤ, ਸਤ੍ਰਾਜਿਤ ਦੇ ਅਟੱਲ, ਧਨ-ਦਾਇਕ ਰਥਾਂ ਵਾਂਗ, ਉੱਪਰ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹਨ। ਕਨਵਾਂ, ਭ੍ਰਿਗੂਆਂ, ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ, ਸਭ ਨੇ ਜਗਾਏ ਹੋਏ ਅੱਗ ਨੂੰ ਲੱਭਿਆ। ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਲੋਕ, ਭਜਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਇੰਦਰ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ; ਪ੍ਰਿਯਮੇਧਾਂ ਨੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਗਾਇਆ। ਸੋਮਾ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮ ਕੇ, ਸਾਨੂੰ ਤਾਕਤ ਦੇਣ ਲਈ, ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰੇ; ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ, ਕਰਜ਼ਦਾਰ ਵਾਂਗ, ਦੂਰ ਕਰੇ। ਹੇ ਪਵਿਤ੍ਰ ਸੋਮਾ, ਤੂੰ ਹੀ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਵਹਿੰਦੀ ਦੁੱਧ ਦੀ ਧਾਰ ਬਣਾਈ; ਗਾਈਆਂ ਅਤੇ ਪੁਰੰਧੀ ਨਾਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈਂ। ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਦਬਾਏ ਸੋਮਾ, ਯੁੱਧ ਦੀ ਮਹਾਨ ਰਾਜਸੀਤਾ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਾਂ; ਹੇ ਪਵਿਤ੍ਰ, ਤੁਸੀਂ ਇਨਾਮ ਵੱਲ ਦੌੜਦੇ ਹੋ। ਹੇ ਮਿੱਠੇ ਸੋਮਾ, ਇੰਦਰ, ਮਿਤ੍ਰ, ਪੁਸ਼ਣ ਅਤੇ ਭਗਾ ਲਈ ਚਹੁੰ ਪਾਸੇ ਵਹਾਓ। ਅਮਰ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਨਿਵਾਸ ਲਈ, ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ, ਅਕਾਸ਼ੀ, ਪੋਸ਼ਣ ਵਾਲੀ ਧਾਰ ਵਗਣ ਦਿਓ। ਹੇ ਇੰਦਰ, ਇਹ ਦਬਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੋਮਾ, ਤੇਰੇ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਲਈ ਪਿਆ ਜਾਵੇ। ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਂਗ, ਜੋ ਫੈਲਣ ਲਈ ਉਤਾਵਲੀਆਂ ਹਨ, ਇੱਛਾਵਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਪੈਦਾ ਹੋਦੀਆਂ ਅਤੇ ਇਕਠਿਆਂ ਚਲਦੀਆਂ ਹਨ; ਧਾਗੇ ਗੂੰਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇੱਛਾਵਾਂ ਘੇਰ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਪ੍ਰਾਣ-ਤਾਕਤਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਨਿਵਾਸ ਵੱਲ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀਆਂ। ਚਿੰਤਨ, ਸ਼ਹਦ ਵਾਂਗ, ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ, ਵਹਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਗੂੜ੍ਹੀ ਧੁਨੀ ਅੰਦਰ ਉਠਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਜਰ ਵਿਚਕਾਰ, ਪਵਿਤ੍ਰ ਸੋਮਾ, ਮਿੱਠਾ ਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹਕ, ਵਹਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਢੱਕਣ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਸਾਂਡ ਗੂੰਜਦਾ ਹੈ, ਗਾਈਆਂ ਪਰਤਦੀਆਂ ਹਨ, ਦੇਵੀ ਜਣਾਣੀਆਂ, ਦੇਵੀ ਦੀ ਧਾਰ ਵੱਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ ਰੁਕਾਵਟ ਪਾਰ ਕਰ ਗਿਆ, ਅਟੱਲ ਵਾਂਗ, ਸੋਮਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਲਪੇਟ ਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਚਿੱਟਾ ਕਪੜਾ ਜਿਹਾ। ਮਨੁੱਖ, ਆਪਣੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ, ਦੋ ਸਲਗਦੀਆਂ ਲੱਕੜਾਂ ਤੋਂ ਅੱਗਨੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਹੱਥ ਨਾਲ ਛੁਡਾਇਆ ਹੋਇਆ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਦੂਰ-ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ, ਘਰ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਸੱਦਣ ਯੋਗ। ਉਹ ਅੱਗਨੀ, ਹੇ ਵਸੁਆਂ, ਤੁਸੀਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ, ਸਾਫ਼ ਨਜ਼ਰ ਵਾਲਾ, ਹਰ ਥਾਂ ਤੋਂ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ; ਜੋ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ। ਹੇ ਅੱਗਨੀ, ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਅਟੱਲ ਚਮਕ ਨਾਲ, ਉਜਿਆਲਾ ਕਰ; ਨੌਜਵਾਨ, ਸਦਾ ਇਨਾਮ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਚਿੱਟੀ ਗਾਂ ਅੱਗੇ ਵਧੀ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਕੋਲ, ਅਤੇ ਪਿਓ ਕੋਲ, ਆਪਣੇ ਨਿਵਾਸ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦੀ ਹੋਈ ਆਈ ਹੈ। ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਚੱਲਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਸਾਹ ਅਤੇ ਨਿਕਾਸ ਨਾਲ; ਮਹਾਨ ਸਾਂਡ ਨੇ ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਤੀਹ ਨਿਵਾਸਾਂ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਤੇਜ਼ ਤੁਰਨ ਵਾਲੇ ਲਈ ਬੋਲੀ ਨਿਯਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਹਰ ਰੋਜ਼ ਉਹ ਚਮਕਦਾਰਾਂ ਨਾਲ ਨਿਵਾਸ ਵੱਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਯਜਨਾ ਵੱਲ ਆਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਆਓ ਅਸੀਂ ਅੱਗਨੀ ਨੂੰ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਨ ਕਰੀਏ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਦੂਰ ਹੋਣ ਜਾਂ ਸਾਡੇ ਸੁਣਨ ਵਾਲੇ ਹੋਣ। ਉਹ ਜੋ ਸਾਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਸੀ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠਾ ਹੋਇਆ, ਭਗਤ ਲਈ ਜੀਵਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਅਸੀਂ ਅੱਗਨੀ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਨੂੰ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹ ਸਾਡੇ ਘਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਾਂਤਮਈ; ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਹਾਨੀ ਤੋਂ ਬਚਾਵੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਯਜਮਾਨ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਭਗਤ, ਇੰਦਰ, ਅੱਗਨੀ, ਸੋਮਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕਰਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ, ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ, ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਚਾਨਣ, ਧਨ, ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਭਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।